Κεραμέως: Τέλος στην «αδικία» των συντάξεων χηρείας – Η λύση ήρθε μετά από μία δεκαετία

Από σήμερα αρχίζει η καταβολή των αυξημένων συντάξεων χηρείας στους δικαιούχους που είχαν υποστεί τις περικοπές του νόμου 4387/2016, με περισσότερους από 8.500 συνταξιούχους να βλέπουν πλέον τις αποδοχές τους να επανέρχονται στα επίπεδα πριν από τη μείωση.

Η νέα ρύθμιση, που ψηφίστηκε τον Ιούλιο έπειτα από νομοθετική πρωτοβουλία της υπουργού Εργασίας Νίκης Κεραμέως, καταργεί την περικοπή της κύριας σύνταξης χηρείας μετά την παρέλευση της τριετίας και βάζει τέλος σε μια εκκρεμότητα που παρέμενε ανοιχτή επί μία δεκαετία.

Το υπουργείο Εργασίας παρουσιάζει την παρέμβαση ως αποκατάσταση μιας «μεγάλης κοινωνικής αδικίας» που προκάλεσε ο νόμος Τσίπρα–Κατρούγκαλου. Υπάρχει, ωστόσο, ένα πολιτικό δεδομένο που δεν μπορεί να παραβλέπεται: η επίμαχη νομοθεσία ψηφίστηκε το 2016 και η οριστική διόρθωση έρχεται το 2026, ενώ η Νέα Δημοκρατία βρίσκεται στην κυβέρνηση από το 2019. Χρειάστηκαν επομένως επτά χρόνια κυβερνητικής θητείας για να κλείσει μια εκκρεμότητα που σήμερα το ίδιο το υπουργείο χαρακτηρίζει κοινωνική αδικία.

Από το 35% ξανά στο 70% για περισσότερους από 8.500 δικαιούχους

Η σημαντικότερη άμεση αλλαγή αφορά περισσότερους από 8.500 συνταξιούχους χηρείας στους οποίους είχε ήδη εφαρμοστεί η περικοπή μετά την πρώτη τριετία. Οι συγκεκριμένοι δικαιούχοι είχαν δει το ποσοστό της σύνταξης λόγω θανάτου να περιορίζεται από το 70% στο 35%.

Με τη νέα νομοθετική ρύθμιση η περικοπή καταργείται και η σύνταξη επιστρέφει στα επίπεδα πριν από τη μείωση. Η καταβολή των νέων αυξημένων ποσών ξεκινά από σήμερα και ολοκληρώνεται σταδιακά με τις τρέχουσες πληρωμές.

Η Νίκη Κεραμέως υποστήριξε ότι με τη ρύθμιση τερματίζεται ένα καθεστώς αβεβαιότητας για χιλιάδες οικογένειες, σημειώνοντας ότι οι δικαιούχοι που είχαν υποστεί τη μείωση θα λαμβάνουν και πάλι το προβλεπόμενο ποσοστό του 70%.

Η αλλαγή δεν αφορά μόνο όσους είχαν ήδη χάσει μέρος της σύνταξής τους. Περισσότεροι από 75.000 συνταξιούχοι χηρείας, στους οποίους η προβλεπόμενη περικοπή δεν είχε εφαρμοστεί μέχρι σήμερα, απαλλάσσονται οριστικά από τον κίνδυνο να εφαρμοστεί στο μέλλον.

Παράλληλα, το Δημόσιο παραιτείται από οποιαδήποτε απαίτηση επιστροφής αναδρομικών ποσών που θεωρητικά θα μπορούσαν να καταλογιστούν λόγω της μη εφαρμογής των προηγούμενων διατάξεων.

Η συγκεκριμένη απόφαση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς για χρόνια χιλιάδες συνταξιούχοι βρίσκονταν αντιμέτωποι με το ενδεχόμενο να τους ζητηθούν χρήματα για ποσά που είχαν εισπράξει κανονικά, χωρίς δική τους ευθύνη και λόγω του τρόπου με τον οποίο είχε εφαρμοστεί – ή δεν είχε εφαρμοστεί – η ασφαλιστική νομοθεσία.

Δύο εθνικές συντάξεις για 122.000 συνταξιούχους – Αλλαγή και για τα ορφανά παιδιά

Η δεύτερη μεγάλη παρέμβαση αφορά περίπου 122.000 συνταξιούχους που λαμβάνουν ταυτόχρονα σύνταξη από δικό τους ασφαλιστικό δικαίωμα και σύνταξη λόγω θανάτου.

Με το προηγούμενο καθεστώς υπήρχε πρόβλεψη για περικοπή της μίας από τις δύο εθνικές συντάξεις. Η νέα νομοθεσία αναγνωρίζει πλέον την αυτοτέλεια των διαφορετικών ασφαλιστικών δικαιωμάτων και διασφαλίζει ότι οι συγκεκριμένοι συνταξιούχοι θα εξακολουθήσουν να λαμβάνουν και τις δύο εθνικές συντάξεις που αντιστοιχούν στα δικαιώματά τους.

Και σε αυτή την περίπτωση το Δημόσιο δεν θα αναζητήσει αναδρομικά ποσά για το προηγούμενο διάστημα, κλείνοντας μια ακόμη πολυετή εκκρεμότητα που είχε δημιουργήσει σοβαρή ανασφάλεια σε δεκάδες χιλιάδες δικαιούχους.

Αλλαγή προβλέπεται επίσης για τα παιδιά που έχουν χάσει και τους δύο γονείς τους και δικαιούνται σύνταξη λόγω θανάτου και από τους δύο. Πλέον θα υπολογίζεται ξεχωριστά το προβλεπόμενο ποσοστό της εθνικής σύνταξης για κάθε γονέα, με αποτέλεσμα τα συγκεκριμένα παιδιά να λαμβάνουν μία πλήρη εθνική σύνταξη αντί για το ήμισυ.

Σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας, η οικονομική αυτή μεταβολή θα γίνει ορατή στις πληρωμές του επόμενου μήνα, όταν το ποσό της εθνικής σύνταξης που καταβάλλεται στα συγκεκριμένα παιδιά θα διπλασιαστεί.

Η κυβέρνηση επιχειρεί να πιστωθεί πολιτικά την κατάργηση των περικοπών, αποδίδοντας το πρόβλημα στον νόμο Τσίπρα–Κατρούγκαλου. Η ουσία για τους δικαιούχους είναι ότι ένα ασφαλιστικό αδιέξοδο που διατηρήθηκε για χρόνια κλείνει επιτέλους: 8.500 συνταξιούχοι παίρνουν πίσω τις περικοπές, 75.000 προστατεύονται από μελλοντικές μειώσεις και αναδρομικές απαιτήσεις και 122.000 διατηρούν δύο αυτοτελή συνταξιοδοτικά δικαιώματα.

Το ερώτημα που μένει πολιτικά είναι γιατί μια ρύθμιση που σήμερα παρουσιάζεται ως αυτονόητη αποκατάσταση κοινωνικής δικαιοσύνης χρειάστηκε να περιμένει μέχρι το 2026 για να εφαρμοστεί. Για τους συνταξιούχους, πάντως, αυτό που μετρά πλέον είναι το αποτέλεσμα στον τραπεζικό λογαριασμό τους.