Κυμαινόμενα δάνεια: Έρχονται νέες επιβαρύνσεις

Νέες πιέσεις αναμένεται να δεχθούν χιλιάδες δανειολήπτες με κυμαινόμενα δάνεια, μετά την απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να προχωρήσει σε αύξηση επιτοκίων, στο πλαίσιο της προσπάθειας συγκράτησης των πληθωριστικών πιέσεων στην ευρωπαϊκή οικονομία.

Οι συνέπειες της νέας απόφασης δεν θα φανούν άμεσα στο σύνολό τους. Εκτιμάται ότι θα περάσουν σταδιακά στις μηνιαίες δόσεις των δανείων που είναι συνδεδεμένα με το Euribor, επιβαρύνοντας κυρίως στεγαστικά και λοιπά δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου.

Η παρέμβαση της ΕΚΤ έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές της ενέργειας και οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή εξακολουθούν να τροφοδοτούν αβεβαιότητα και πληθωριστικές πιέσεις, οδηγώντας τη Φρανκφούρτη σε διατήρηση αυστηρότερης νομισματικής στάσης.

Ποιοι δανειολήπτες θα δουν αυξήσεις

Περισσότερο εκτεθειμένοι είναι οι δανειολήπτες που έχουν στεγαστικά ή άλλα δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο, καθώς η τιμολόγησή τους ακολουθεί την πορεία του Euribor.

Όταν τα βασικά επιτόκια της ΕΚΤ κινούνται ανοδικά, το Euribor συνήθως ακολουθεί την ίδια κατεύθυνση. Αυτό οδηγεί σε υψηλότερες μηνιαίες δόσεις και σε μεγαλύτερο συνολικό κόστος εξυπηρέτησης για τα νοικοκυριά που έχουν ανοιχτές δανειακές υποχρεώσεις.

Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα στεγαστικού δανείου ύψους 150.000 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής 30 ετών. Με επιτόκιο 3,75%, η μηνιαία δόση διαμορφώνεται στα 705 ευρώ. Αν το επιτόκιο αυξηθεί στο 4%, η δόση ανεβαίνει στα 726 ευρώ, δηλαδή η επιβάρυνση φτάνει τα 21 ευρώ τον μήνα ή τα 252 ευρώ τον χρόνο.

Η εξέλιξη αυτή καταγράφεται ως η πρώτη ουσιαστική μεταβολή μετά τον κύκλο αυξήσεων του 2023, όταν τα επιτόκια είχαν φτάσει σε πολυετή υψηλά επίπεδα, προκαλώντας ισχυρή πίεση στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Σταθερά επιτόκια, «Σπίτι μου» και καταθέσεις

Οι δανειολήπτες που έχουν επιλέξει δάνεια σταθερού επιτοκίου ή έχουν ήδη μετατρέψει τις συμβάσεις τους δεν επηρεάζονται από τη νέα απόφαση της ΕΚΤ. Η μηνιαία δόση τους παραμένει εκείνη που συμφωνήθηκε κατά την υπογραφή ή τη μετατροπή της σύμβασης, ανεξάρτητα από τις διακυμάνσεις στις αγορές χρήματος.

Στο ίδιο παράδειγμα δανείου 150.000 ευρώ με διάρκεια 30 ετών, η δόση για δάνειο σταθερού επιτοκίου παραμένει στα 705 ευρώ, χωρίς πρόσθετη μηνιαία επιβάρυνση.

Πιο περιορισμένες αναμένονται οι αυξήσεις για τους δικαιούχους των προγραμμάτων «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ», καθώς μέρος του κόστους απορροφάται από την κρατική επιδότηση.

Στο ίδιο παράδειγμα δανείου 150.000 ευρώ, η μηνιαία δόση αυξάνεται από τα 563 στα 573 ευρώ, δηλαδή κατά 10 ευρώ τον μήνα. Η κρατική συμμετοχή καλύπτει τουλάχιστον το μισό της αύξησης, ενώ για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες η επιδότηση μπορεί να περιορίσει ακόμη περισσότερο την τελική επιβάρυνση.

Στις καταθέσεις, πάντως, δεν αναμένονται ουσιαστικές αλλαγές. Όπως συνέβη και σε προηγούμενους κύκλους ανόδου επιτοκίων, οι αποδόσεις των απλών αποταμιευτικών λογαριασμών παραμένουν χαμηλές, καθώς οι τράπεζες δεν μεταφέρουν στους καταθέτες στον ίδιο βαθμό τα οφέλη από την αύξηση των επιτοκίων.

Έτσι, ενώ οι δανειολήπτες με κυμαινόμενα επιτόκια καλούνται να προετοιμαστούν για υψηλότερες δόσεις, οι καταθέτες δύσκολα θα δουν αντίστοιχη βελτίωση στις αποδόσεις των χρημάτων τους. Η ασυμμετρία αυτή εντείνει την πίεση στα νοικοκυριά και επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα του πραγματικού κόστους δανεισμού σε περίοδο αυξημένων οικονομικών αβεβαιοτήτων.