Κίνα: Όριο 20% στους αμερικανικούς δασμούς

Η Κίνα προχώρησε σε μια διπλή κίνηση υψηλής στρατηγικής σημασίας, θέτοντας ανώτατο όριο 20% στους νέους αμερικανικούς δασμούς και προειδοποιώντας την Ουάσιγκτον να μην επιβάλει κυρώσεις σε κινεζικές εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης. Οι ενέργειες αυτές χαράσσουν σαφείς "κόκκινες γραμμές" λίγες εβδομάδες πριν από την προγραμματισμένη συνάντηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, με τον Κινέζο πρόεδρο, Σι Τζινπίνγκ.

Το κινεζικό Υπουργείο Εμπορίου ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν δεσμευτεί, κατά τη διάρκεια των εμπορικών συνομιλιών, να θέσουν ανώτατο όριο 20% στους λεγόμενους "δασμούς αντικατάστασης". Η αποκάλυψη αυτή ήρθε μετά την επιβολή από την Ουάσιγκτον νέου δασμού 12,5% στα κινεζικά προϊόντα, ο οποίος αντικατέστησε επιβαρύνσεις που είχαν ακυρωθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ. Με αυτόν τον τρόπο, το Πεκίνο ουσιαστικά θέτει ένα όριο σε τυχόν περαιτέρω αυξήσεις των δασμών, επιδιώκοντας να σταθεροποιήσει το εμπορικό τοπίο.

Λίγα μόλις λεπτά μετά την ανακοίνωση αυτή, η Κίνα προειδοποίησε ότι θα λάβει "όλα τα αναγκαία μέτρα" εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβάλουν κυρώσεις σε κινεζικές εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης. Η προειδοποίηση έρχεται με αφορμή τις κατηγορίες ότι κινεζικές εταιρείες χρησιμοποίησαν αθέμιτα αμερικανικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης για την εκπαίδευση των δικών τους συστημάτων, μια πρακτική που είναι γνωστή ως απόσταξη μοντέλων.

Στρατηγική ισορροπίας ενόψει της συνόδου κορυφής

Οι δύο ανακοινώσεις φαίνεται να αποσκοπούν στο να καταστήσουν σαφές στην Ουάσιγκτον ποιες ενέργειες το Πεκίνο θεωρεί απαράδεκτες, χωρίς ωστόσο να κλιμακώσουν άμεσα την ένταση. Έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία οι δύο χώρες προετοιμάζονται για την προγραμματισμένη επίσκεψη του Σι στις Ηνωμένες Πολιτείες και επιδιώκουν να διατηρήσουν την εύθραυστη εμπορική εκεχειρία που επιτεύχθηκε τον περασμένο Νοέμβριο.

"Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα δοκιμάζουν η μία τα όρια της άλλης, χωρίς όμως να τα υπερβαίνουν", δήλωσε η Γουέντι Κάτλερ, πρώην αναπληρώτρια εκπρόσωπος Εμπορίου των ΗΠΑ, η οποία σήμερα είναι ανώτερη αντιπρόεδρος στο Asia Society Policy Institute. "Καθώς πλησιάζουμε στην προγραμματισμένη επίσκεψη του Σι στις ΗΠΑ, θα πρέπει να αναμένουμε ότι αυτό το μοτίβο θα συνεχιστεί, ενδεχομένως με ακόμη ταχύτερο ρυθμό", σημείωσε χαρακτηριστικά.

Η κινεζική αντίδραση εκδηλώνεται λιγότερο από δύο μήνες πριν από το αναμενόμενο ταξίδι του Σι στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το εμπόριο και οι επενδύσεις εξακολουθούν να αποτελούν τον πυρήνα των διμερών σχέσεων, ενώ η αναδυόμενη διαμάχη γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη προσθέτει μια νέα, λιγότερο προβλέψιμη πηγή έντασης.

Το Kimi K3 και η διαμάχη για την τεχνητή νοημοσύνη

Η άμεση αφορμή της αντιπαράθεσης είναι το Kimi K3, ένα νέο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης της κινεζικής startup εταιρείας Moonshot AI. Αμερικανοί αξιωματούχοι κατηγορούν την εταιρεία ότι χρησιμοποίησε αθέμιτα τα αποτελέσματα κορυφαίων αμερικανικών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης για να αναπτύξει το K3, γεγονός που αυξάνει την πιθανότητα επιβολής κυρώσεων ή περιορισμών στις εξαγωγές. Το Πεκίνο έχει απορρίψει τις κατηγορίες.

"Η κυκλοφορία του K3 και η συζήτηση που ακολούθησε σχετικά με τις πιθανές αντιδράσεις των ΗΠΑ εξελίσσονται ταχύτερα από ό,τι συνήθως συμβαίνει κατά την προετοιμασία μιας συνόδου κορυφής", δήλωσε ο Τζέραρντ ΝτιΠίπο, διευθυντής παγκόσμιας μακροοικονομικής στρατηγικής στην Eurasia Group. "Το Πεκίνο πιθανότατα ελπίζει, τουλάχιστον, να καθυστερήσει οποιαδήποτε αμερικανική αντίδραση έως ότου οι δύο ηγέτες μπορέσουν να συζητήσουν το θέμα."

Την περασμένη εβδομάδα, ο υφυπουργός Εξωτερικών της Κίνας, Μα Τζαοσού, επισκέφθηκε την Ουάσιγκτον με αποστολή που περιλαμβάνει τη διερεύνηση, σε συνεργασία με αμερικανικές υπηρεσίες, του εύρους και των πιθανών αποτελεσμάτων του επικείμενου διαλόγου, σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg.

Το υπουργείο Εμπορίου της Κίνας απέρριψε τη Δευτέρα τις αμερικανικές κατηγορίες ότι κινεζικές εταιρείες υπέκλεψαν πνευματική ιδιοκτησία μέσω της τεχνικής της απόσταξης μοντέλων, καλώντας την Ουάσιγκτον να σταματήσει αυτό που χαρακτήρισε εκστρατεία δυσφήμισης εις βάρος κινεζικών εταιρειών.

"Οι ενέργειες αυτές στερούνται πραγματικής βάσης και νομικής τεκμηρίωσης, ενώ στην πράξη συνιστούν εφαρμογή δύο μέτρων και δύο σταθμών και αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα ηγεμονισμού στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης", ανέφερε το υπουργείο σε ανακοίνωσή του. "Η Κίνα θα λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για να διαφυλάξει αποφασιστικά τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντά της έναντι οποιωνδήποτε ενεργειών βλάπτουν ουσιαστικά τα συμφέροντα της χώρας". Παράλληλα, το υπουργείο κάλεσε την Ουάσιγκτον να ενισχύσει τον διάλογο με το Πεκίνο για την τεχνητή νοημοσύνη και να βελτιώσει τη διακυβέρνηση της συγκεκριμένης τεχνολογίας.

Οι δασμοί και η στρατηγική σταθερότητας του Σι

Σε ό,τι αφορά το εμπόριο, η προειδοποίηση της Κίνας έρχεται τη στιγμή που ο Τραμπ αναδιαμορφώνει το καθεστώς των δασμών του, μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ να ακυρώσει μέρος των αρχικών δασμολογικών μέτρων που είχε επιβάλει. Το πιο πρόσφατο μέτρο αύξησε τον πραγματικό δασμολογικό συντελεστή των ΗΠΑ στα κινεζικά προϊόντα σε περίπου 22,2%, σύμφωνα με το Bloomberg Economics.

Μια επιπλέον αύξηση κατά 7,5 ποσοστιαίες μονάδες θα ανέβαζε τον πραγματικό δασμολογικό συντελεστή περίπου στο 30%, δηλαδή κοντά στο επίπεδο που ίσχυε βάσει της συμφωνίας που επιτεύχθηκε στη Μαλαισία τον περασμένο Οκτώβριο, πριν από την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου. Η ανακοίνωση του κινεζικού υπουργείου Εμπορίου υποδηλώνει ότι το Πεκίνο θα ανεχόταν μια τέτοια αύξηση, αλλά όχι περαιτέρω επιβάρυνση.

Αυτή η συγκρατημένη στάση αντανακλά την έμφαση που δίνει ο Σι Τζινπίνγκ στη διατήρηση της σταθερότητας στις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς στρέφει την προσοχή του στο 2027, όταν αναμένεται να επιδιώξει ακόμη μία θητεία στην εξουσία, σύμφωνα με τον Γεργκ Βούτκε, εταίρο της Albright Stonebridge Group στην Ουάσιγκτον.

"Το σημαντικότερο για τον Σι είναι η σταθερότητα", δήλωσε ο Βούτκε. "Δεν επιθυμεί έναν εμπορικό πόλεμο με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Θέλει να επικρατούν ηρεμία και σταθερότητα σε αυτό το μέτωπο."