Κλιμάκωση ΗΠΑ-Ιράν: Πλήγματα σε υποδομές

Η στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν εισέρχεται σε μια νέα, εξαιρετικά επικίνδυνη φάση, με την Ουάσιγκτον να διευρύνει το πεδίο των αεροπορικών της επιχειρήσεων, στοχεύοντας πλέον κρίσιμες υποδομές μεταφορών και ενέργειας στο ιρανικό έδαφος. Η απάντηση της Τεχεράνης ήταν άμεση και εξίσου δραστική, με πυραυλικές επιθέσεις εναντίον χωρών της Μέσης Ανατολής που φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις, προαναγγέλλοντας μια περίοδο έντονης αστάθειας στην ευρύτερη περιοχή.

Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδουν ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη έπληξαν στρατηγικής σημασίας γέφυρες στην επαρχία Χορμοζγκάν. Οι συγκεκριμένες γέφυρες αποτελούν ζωτικό συγκοινωνιακό κόμβο που συνδέει την ενδοχώρα με το λιμάνι του Μπαντάρ Αμπάς, μια από τις σημαντικότερες πύλες εξαγωγής πετρελαίου της χώρας. Από τα πλήγματα αυτά έχασαν τη ζωή τους τουλάχιστον επτά άνθρωποι, ενώ σοβαρές ζημιές υπέστησαν, επίσης, εγκαταστάσεις στο λιμάνι Τσαμπαχάρ, ενεργειακές μονάδες και το αεροδρόμιο της πόλης Ιρανσάχρ. Η στοχευμένη αυτή επιχείρηση φαίνεται να εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο αποκοπής των ιρανικών γραμμών ανεφοδιασμού και εξασθένησης της οικονομικής του αντοχής.

Η κατάσταση επιδεινώνεται από το γεγονός ότι το ιρανικό Υπουργείο Ενέργειας εξέδωσε έκτακτη ανακοίνωση, καλώντας τους πολίτες να περιορίσουν δραστικά την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και τη χρήση κλιματιστικών συσκευών. Η έκκληση αυτή έγινε καθώς οι επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, σε συνδυασμό με τον παρατεταμένο καύσωνα που πλήττει το νότιο τμήμα της χώρας, έχουν φέρει το ηλεκτρικό δίκτυο στα όρια της κατάρρευσης. Το Υπουργείο Υγείας του Ιράν ανακοίνωσε ότι ο συνολικός απολογισμός των αμερικανικών επιδρομών των τελευταίων ημερών ανέρχεται σε τουλάχιστον 38 νεκρούς και περισσότερους από 400 τραυματίες, έναν αριθμό που αναμένεται να αυξηθεί καθώς συνεχίζονται οι έρευνες στα σημεία των βομβαρδισμών.

Ιρανικά αντίποινα και προειδοποιήσεις

Η στρατηγική της Ουάσιγκτον, όπως έχει διατυπωθεί από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, αποσκοπεί στην εντατικοποίηση των πληγμάτων σε κρίσιμες υποδομές του Ιράν, με απώτερο στόχο να εξαναγκαστεί η Τεχεράνη σε διαπραγματεύσεις για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Ωστόσο, η αντίδραση του Ιράν ήταν άμεση και απρόβλεπτη. Οι Φρουροί της Επανάστασης εξέδωσαν αυστηρή προειδοποίηση προς όλες τις χώρες που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις, δηλώνοντας ότι θα πληρώσουν "βαρύ τίμημα" εάν συνεχιστούν οι επιθέσεις σε μη στρατιωτικές υποδομές του Ιράν.

Λίγες ώρες μετά την προειδοποίηση, η Τεχεράνη εξαπέλυσε πυραυλικές επιθέσεις εναντίον του Μπαχρέιν, του Κουβέιτ, της Ιορδανίας, του Ομάν και του Κατάρ. Στο Κατάρ, οι αρχές επιβεβαίωσαν ότι θραύσματα από αναχαιτισμένους πυραύλους τραυμάτισαν ένα παιδί, ενώ στο Κουβέιτ ένα πλήγμα προκάλεσε σοβαρές ζημιές σε μια κρίσιμη μονάδα ηλεκτροπαραγωγής και αφαλάτωσης, η οποία είναι ζωτικής σημασίας για την υδροδότηση της χώρας. Παράλληλα, το Ιράν ανακοίνωσε ότι έπληξε τη στρατιωτική βάση αλ-Τανφ στη Συρία, έναν ισχυρισμό που οι συριακές αρχές διέψευσαν κατηγορηματικά, υπογραμμίζοντας την ένταση και την παραπληροφόρηση που επικρατεί.

Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ

Το επίκεντρο της σύγκρουσης παραμένουν τα Στενά του Ορμούζ, μια στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδός από την οποία, πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών, διερχόταν περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η ναυσιπλοΐα στην περιοχή έχει μειωθεί δραματικά, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επαναφέρει τον ναυτικό αποκλεισμό ιρανικών λιμένων και πλοίων. Η Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι πεζοναύτες επιβιβάστηκαν σε εμπορικό δεξαμενόπλοιο στον Κόλπο του Ομάν, στο πλαίσιο εφαρμογής του αποκλεισμού, ενώ τρία ακόμη εμπορικά πλοία αναγκάστηκαν να αλλάξουν πορεία για να αποφύγουν την περιοχή.

Σύμφωνα με βρετανικές στρατιωτικές πηγές, ένα δεξαμενόπλοιο που διέσχιζε τα Στενά του Ορμούζ δέχθηκε επίθεση, με αποτέλεσμα να υποστεί περιορισμένες ζημιές, ευτυχώς χωρίς να υπάρξουν τραυματισμοί στο πλήρωμα. Το περιστατικό αυτό αναδεικνύει τους κινδύνους που ελλοχεύουν για τη διεθνή ναυσιπλοΐα και την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.

Απειλές από την Υεμένη και ανησυχία για την αγορά ενέργειας

Η κρίση αποκτά ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις, καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες του πρακτορείου Reuters, η Τεχεράνη έχει ζητήσει από τους συμμάχους της, τους Χούθι της Υεμένης, να είναι έτοιμοι να κλείσουν τη θαλάσσια οδό της Ερυθράς Θάλασσας, σε περίπτωση που οι ΗΠΑ συνεχίσουν να πλήττουν ενεργειακές εγκαταστάσεις του Ιράν. Ο ηγέτης των Χούθι, Αμπντούλ Μαλίκ αλ Χούθι, προειδοποίησε, επίσης, ότι σαουδαραβικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχο, εάν το Ριάντ εμπλακεί στρατιωτικά στη σύγκρουση.

Οι εξελίξεις αυτές εντείνουν την ανησυχία για τις διεθνείς αγορές ενέργειας. Η μείωση της ναυτιλιακής κίνησης μέσω των Στενών του Ορμούζ, σε συνδυασμό με τις απειλές για κλείσιμο της Ερυθράς Θάλασσας, αυξάνουν κατακόρυφα τον κίνδυνο νέων, σοβαρών διαταραχών στον παγκόσμιο εφοδιασμό με πετρέλαιο, με απρόβλεπτες συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία.