Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εισέρχεται σε νέα φάση, καθώς οι στρατιωτικές επιχειρήσεις ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ από τη μία πλευρά και το Ιράν από την άλλη αποκτούν ευρύτερη γεωγραφική διάσταση. Οι εξελίξεις επηρεάζουν πλέον τον Περσικό Κόλπο, τον Λίβανο, την Ανατολική Μεσόγειο και την παγκόσμια ενεργειακή αγορά.
Σύμφωνα με στοιχεία που μεταδίδει το Reuters, η σύρραξη έχει ήδη επηρεάσει χώρες του Κόλπου, ενώ η κατάσταση στον Λίβανο επιβαρύνεται περαιτέρω. Παράλληλα, οι διεθνείς αγορές ενέργειας αντιδρούν έντονα, με τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου να καταγράφουν σημαντική άνοδο.
Στο εσωτερικό του Ιράν, η ανάδειξη του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ στη θέση του ανώτατου ηγέτη συνοδεύτηκε από μεγάλες συγκεντρώσεις υποστήριξης στην Τεχεράνη. Το Reuters αναφέρει ότι πολιτικοί και κρατικοί μηχανισμοί συσπειρώνονται γύρω από τη νέα ηγεσία, ενώ το ενδεχόμενο άμεσης αποκλιμάκωσης απομακρύνεται. Την ίδια περίοδο συνεχίζονται οι επιχειρήσεις των ισραηλινών και αμερικανικών δυνάμεων, με το ισραηλινό στρατιωτικό σχέδιο να περνά σε δεύτερη φάση, η οποία επικεντρώνεται σε κρίσιμες στρατιωτικές εγκαταστάσεις βαθύτερα στο ιρανικό έδαφος.
Η ένταση στον Περσικό Κόλπο παραμένει υψηλή. Πηγές από υπουργεία Άμυνας της περιοχής αναφέρουν ότι το Κατάρ έχει δεχθεί μεγάλο αριθμό ιρανικών πυραυλικών επιθέσεων από την έναρξη της σύγκρουσης. Παρόμοιες επιθέσεις έχουν καταγραφεί και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Στο Μπαχρέιν, κρατικά μέσα ενημέρωσης και περιφερειακά δίκτυα μετέδωσαν ότι 32 άνθρωποι τραυματίστηκαν έπειτα από επίθεση με ιρανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος στην περιοχή Σίτρα, μεταξύ των οποίων βρίσκονται και παιδιά. Ο αριθμός των τραυματιών δεν έχει επιβεβαιωθεί πλήρως από το Reuters, ενώ οι διεθνείς αναφορές επιβεβαιώνουν την πίεση που ασκεί το Ιράν προς κράτη της περιοχής.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο καταγράφεται έντονη διπλωματική κινητικότητα. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν συμμετείχαν σε τηλεδιάσκεψη με ηγέτες από την Ιορδανία, την Αίγυπτο, το Μπαχρέιν, τον Λίβανο, την Τουρκία, το Κατάρ, το Κουβέιτ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τη Σαουδική Αραβία. Στην κοινή δήλωση που εκδόθηκε εκφράστηκε καταδίκη για τις επιθέσεις που αποδίδονται στο Ιράν και υπογραμμίστηκε η σημασία της ασφάλειας των ενεργειακών υποδομών και των θαλάσσιων οδών. Παράλληλα ανακοινώθηκε αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας μέσω του μηχανισμού ReliefEU για περίπου 130.000 πολίτες στον Λίβανο.
Ταυτόχρονα, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προχωρούν σε αμυντικές κινήσεις στην ευρύτερη περιοχή. Η Ολλανδία ανακοίνωσε την αποστολή φρεγάτας στη Μεσόγειο, ύστερα από σχετικό αίτημα της Γαλλίας, με στόχο την προστασία της Κύπρου και άλλων συμμάχων καθώς και την ασφάλεια της θαλάσσιας κυκλοφορίας. Πληροφορίες του Reuters αναφέρουν ότι Ιταλία, Ισπανία, Γαλλία και Ολλανδία σχεδιάζουν να ενισχύσουν την παρουσία τους στην περιοχή. Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε ότι η χώρα του αναπτύσσει περίπου δώδεκα πολεμικά πλοία στην Ανατολική Μεσόγειο, στην Ερυθρά Θάλασσα και ενδεχομένως σε επόμενο στάδιο κοντά στα Στενά του Ορμούζ.
Η κρίση επηρεάζει και την ενεργειακή ασφάλεια σε διεθνές επίπεδο. Οι επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και οι εξελίξεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται στο επίκεντρο των συζητήσεων μεταξύ ευρωπαϊκών και περιφερειακών ηγετών. Οι αγορές έχουν ήδη αντιδράσει, με την τιμή του πετρελαίου Brent να φτάνει ενδοσυνεδριακά τα 119,50 δολάρια, καθώς αυξάνονται οι ανησυχίες για πιθανή διακοπή ροών ενέργειας από τη Μέση Ανατολή.
Η συνολική εικόνα δείχνει ότι η κρίση έχει εξελιχθεί σε πολυδιάστατη διεθνή σύγκρουση, στην οποία συνδυάζονται στρατιωτικές επιχειρήσεις, πολιτικές εξελίξεις στο Ιράν, πιέσεις στον Κόλπο, ένταση στον Λίβανο, αστάθεια στις ενεργειακές αγορές και αυξημένη κινητοποίηση ευρωπαϊκών δυνάμεων.
Την ίδια στιγμή, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προειδοποιεί για τις οικονομικές επιπτώσεις της κλιμάκωσης. Η γενική διευθύντρια του οργανισμού Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα επισήμανε ότι μια αύξηση της τιμής του πετρελαίου κατά 10% σε ετήσια βάση μπορεί να οδηγήσει σε άνοδο του παγκόσμιου πληθωρισμού κατά περίπου 40 μονάδες βάσης. Σε ομιλία της σε εκδήλωση που διοργάνωσε το υπουργείο Οικονομικών της Ιαπωνίας σημείωσε ότι η παγκόσμια οικονομία δοκιμάζεται ξανά από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και κάλεσε τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να προετοιμαστούν για όλα τα ενδεχόμενα.
Παράλληλα εξελίξεις καταγράφονται και στο γεωπολιτικό επίπεδο. Η Μόσχα επιβεβαίωσε τηλεφωνική επικοινωνία ανάμεσα στον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ και τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Η συνομιλία πραγματοποιήθηκε έπειτα από δύο μήνες και ήταν η πρώτη μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν. Σύμφωνα με το Κρεμλίνο, στη συζήτηση εξετάστηκαν τόσο η ιρανική κρίση όσο και οι εξελίξεις γύρω από την Ουκρανία, με τον Ρώσο πρόεδρο να παρουσιάζει προτάσεις για πολιτική και διπλωματική λύση.
Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε βέβαιος για τη στρατιωτική εξέλιξη των επιχειρήσεων. Σε συνέντευξή του στο αμερικανικό δίκτυο CBS ανέφερε ότι ο πόλεμος βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωσή του και σημείωσε ότι οι ιρανικές στρατιωτικές δυνατότητες έχουν περιοριστεί σημαντικά. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι επιχειρήσεις προχωρούν ταχύτερα από τον αρχικό σχεδιασμό.
Ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε και στη νέα ηγεσία της Τεχεράνης, χαρακτηρίζοντας λανθασμένη την επιλογή του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ως ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη. Σε δηλώσεις του στο NBC ανέφερε ότι η απόφαση αυτή δημιουργεί νέες εξελίξεις για το ιρανικό καθεστώς. Δημοσίευμα της Wall Street Journal ανέφερε επίσης ότι ο Τραμπ φέρεται να συζητά με συνεργάτες του το ενδεχόμενο εξόντωσης του νέου ηγέτη εφόσον η Τεχεράνη δεν ανταποκριθεί στις αμερικανικές απαιτήσεις.
Ο ίδιος έχει δηλώσει ότι όποιος ηγέτης στο Ιράν δεν συνεργαστεί με την Ουάσιγκτον θα αντιμετωπίσει σοβαρές συνέπειες, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αλλαγών στην ηγεσία της χώρας. Παράλληλα το Ισραήλ έχει διαμηνύσει ότι θα θεωρεί στόχο οποιονδήποτε αναλάβει τη διαδοχή στην κορυφή της ιρανικής ηγεσίας.
