Κόλαση στη Μέση Ανατολή: Επτά ώρες αμερικανικών βομβαρδισμών στο Ιράν

Σε νέα, εξαιρετικά επικίνδυνη φάση εισήλθε η σύγκρουση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, καθώς οι δύο πλευρές αντάλλαξαν ακόμη ένα κύμα επιθέσεων, μεταφέροντας το πολεμικό μέτωπο από τις ιρανικές ακτές σε αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν δεκάδες στρατιωτικούς στόχους κοντά στα Στενά του Ορμούζ και στις νότιες παράκτιες περιοχές του Ιράν. Η Τεχεράνη απάντησε ανακοινώνοντας επιθέσεις σε εγκαταστάσεις που συνδέονται με τις ΗΠΑ στην Ιορδανία, στο Κουβέιτ και στο Μπαχρέιν.

Η τελευταία κλιμάκωση περιορίζει ακόμη περισσότερο τις πιθανότητες διπλωματικής εκτόνωσης και απειλεί να μετατρέψει τη σύγκρουση σε γενικευμένο περιφερειακό πόλεμο, με άμεσες συνέπειες για την ενεργειακή ασφάλεια, την εμπορική ναυσιπλοΐα και την παγκόσμια οικονομία.

Την ίδια στιγμή, ο Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε σε νέα απειλή κατά της Τεχεράνης, δηλώνοντας ότι οι επόμενες αμερικανικές επιθέσεις μπορεί να στραφούν εναντίον ηλεκτροπαραγωγικών σταθμών και γεφυρών, εφόσον το Ιράν δεν επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις.

Επτάωρο κύμα πληγμάτων και επαναφορά του ναυτικού αποκλεισμού

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ολοκλήρωσαν νέο κύκλο επιχειρήσεων εναντίον ιρανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων. Οι βομβαρδισμοί διήρκεσαν, κατά την αμερικανική ενημέρωση που μετέδωσε το Reuters, περίπου επτά ώρες και επικεντρώθηκαν σε στόχους κοντά στα Στενά του Ορμούζ.

Στο στόχαστρο τέθηκαν εγκαταστάσεις πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, συστήματα παράκτιας άμυνας, στρατιωτικές υποδομές και ναυτικές δυνατότητες του Ιράν. Πλήγματα καταγράφηκαν σε παράκτιες περιοχές και κοντά σε κρίσιμα λιμάνια της χώρας.

Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι οι επιχειρήσεις έχουν στόχο να περιορίσουν την ικανότητα του Ιράν να επιτίθεται σε εμπορικά πλοία και να απειλεί τα πληρώματα που κινούνται στον στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο διάδρομο.

Οι ΗΠΑ αναφέρουν ότι ιρανικές δυνάμεις επιτέθηκαν μέσα σε μία εβδομάδα σε τουλάχιστον επτά εμπορικά πλοία, προκαλώντας θανάτους, τραυματισμούς και εξαφανίσεις μελών πληρωμάτων. Η Τεχεράνη απορρίπτει την αμερικανική εκδοχή και υποστηρίζει ότι παρεμβαίνει σε πλοία που παραβιάζουν τις οδηγίες διέλευσης που έχει επιβάλει.

Παράλληλα, επανήλθε σε ισχύ ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός των πλοίων που κατευθύνονται προς ιρανικά λιμάνια ή αναχωρούν από αυτά. Η CENTCOM ανακοίνωσε ότι οι επιχειρήσεις αποκλεισμού καλύπτουν τα ιρανικά παράκτια ύδατα και τις προσβάσεις προς τα λιμάνια, ενώ η υπόλοιπη εμπορική κίνηση στην περιοχή υποτίθεται ότι θα συνεχίζεται.

Ο αποκλεισμός είχε εφαρμοστεί για πρώτη φορά από τον Απρίλιο έως τα μέσα Ιουνίου. Οι αμερικανικές δυνάμεις δηλώνουν ότι κατά τη διάρκεια εκείνης της περιόδου άλλαξαν την πορεία περισσότερων από 140 πλοίων και ακινητοποίησαν εννέα σκάφη που φέρονταν να μην συμμορφώθηκαν με τις εντολές τους.

Η νέα στρατιωτική κινητοποίηση πραγματοποιείται με δεκάδες χιλιάδες Αμερικανούς στρατιωτικούς να βρίσκονται αναπτυγμένοι στην ευρύτερη περιοχή. Η ενίσχυση της ναυτικής και αεροπορικής παρουσίας καθιστά το ενδεχόμενο ενός νέου, ακόμη σφοδρότερου γύρου συγκρούσεων εξαιρετικά πιθανό.

Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν κλειστά έως ότου τερματιστούν οι αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις. Η ιρανική πλευρά προειδοποίησε επίσης ότι μπορεί να διακόψει και άλλους ενεργειακούς διαδρόμους που εξυπηρετούν τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.

Πριν από την έναρξη του πολέμου, περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων θαλάσσιων μεταφορών πετρελαίου και φυσικού αερίου περνούσε καθημερινά από τα Στενά του Ορμούζ. Η διατάραξη της κυκλοφορίας έχει ήδη ενισχύσει τις πιέσεις στις διεθνείς τιμές ενέργειας και αυξάνει τον φόβο για σοβαρότερες ελλείψεις.

Ο Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να υποβαθμίσει την έκταση της ενεργειακής αναστάτωσης, υποστηρίζοντας ότι οι ποσότητες πετρελαίου συνεχίζουν να φτάνουν στις αγορές. Η πραγματικότητα στα Στενά παραμένει εξαιρετικά ασταθής, με επιθέσεις σε πλοία, στρατιωτικούς αποκλεισμούς και περιορισμένη δυνατότητα ασφαλούς διέλευσης.

Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε προηγουμένως ανακοινώσει την πρόθεσή του να επιβάλει τέλος 20% στα πλοία που θα διέρχονταν από την περιοχή υπό αμερικανική «προστασία». Στη συνέχεια απέσυρε την πρόταση, επικαλούμενος επαφές με ηγεσίες χωρών της Μέσης Ανατολής και σχεδιαζόμενες εμπορικές και επενδυτικές συμφωνίες.

Ιρανικά αντίποινα σε τρεις χώρες και απειλές Τραμπ κατά υποδομών

Η απάντηση της Τεχεράνης επεκτάθηκε σε αμερικανικούς στρατιωτικούς στόχους εκτός του ιρανικού εδάφους. Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι έπληξαν εγκαταστάσεις του 5ου Στόλου των ΗΠΑ στο Μπαχρέιν, καθώς και χώρους διοίκησης, ανεφοδιασμού και στρατιωτικού εξοπλισμού.

Οι Αρχές του Μπαχρέιν ενεργοποίησαν σειρήνες συναγερμού και κάλεσαν τους πολίτες να κινηθούν προς ασφαλείς χώρους. Η χώρα αποτελεί κρίσιμο κέντρο της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στον Περσικό Κόλπο και φιλοξενεί το αρχηγείο του 5ου Στόλου.

Στο Κουβέιτ, η ιρανική πλευρά ανακοίνωσε πλήγμα σε εγκατάσταση επιμελητείας στην περιοχή Μίνα Αμπντάλα. Οι Αρχές της χώρας γνωστοποίησαν ότι τα συστήματα αεράμυνας επιχείρησαν να αναχαιτίσουν drones και πυραύλους, ενώ πυρκαγιά που ξέσπασε σε σημείο επίθεσης τέθηκε υπό έλεγχο.

Η κυβέρνηση του Κουβέιτ χαρακτήρισε τις επιθέσεις εχθρικές και προειδοποίησε τους πολίτες ότι οι ισχυρές εκρήξεις μπορεί να προέρχονταν από τις αναχαιτίσεις της αντιαεροπορικής άμυνας.

Στην Ιορδανία, οι Φρουροί της Επανάστασης ανέφεραν ότι εξαπέλυσαν drones εναντίον της αεροπορικής βάσης Αζράκ, όπου βρίσκονται αμερικανικές δυνάμεις και στρατιωτικά αεροσκάφη. Ο ιορδανικός στρατός ανακοίνωσε ότι κατέρριψε τρεις βαλλιστικούς πυραύλους που εισήλθαν στον εναέριο χώρο της χώρας από το Ιράν.

Οι ανακοινώσεις της Τεχεράνης για επιτυχή πλήγματα δεν έχουν επιβεβαιωθεί πλήρως από ανεξάρτητες πηγές ως προς την έκταση των ζημιών. Είναι σαφές, ωστόσο, ότι οι ιρανικές επιχειρήσεις διευρύνουν το γεωγραφικό πεδίο του πολέμου και εκθέτουν σε άμεσο κίνδυνο κράτη που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις.

Η κλιμάκωση συνοδεύτηκε από νέες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ μπορεί να αρχίσουν να πλήττουν το ενεργειακό σύστημα και τις γέφυρες του Ιράν από την επόμενη εβδομάδα.

Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι θα διατηρήσει τους ενεργειακούς στόχους για το τελευταίο στάδιο της επίθεσης και ότι οι βομβαρδισμοί θα συνεχιστούν μέχρι να κρίνει ο ίδιος ότι έχουν επιτευχθεί οι αμερικανικοί στόχοι.

Η απειλή εναντίον ηλεκτροπαραγωγικών σταθμών και βασικών υποδομών σηματοδοτεί ενδεχόμενη μετάβαση από τα πλήγματα σε στρατιωτικούς στόχους σε επιχειρήσεις με βαρύτατες συνέπειες για τον άμαχο πληθυσμό, την ύδρευση, τα νοσοκομεία, τις επικοινωνίες και την καθημερινή λειτουργία της χώρας.

Η καταστροφή εγκαταστάσεων που εξυπηρετούν πολίτες μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά ζητήματα διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου. Παρά ταύτα, ο Τραμπ χρησιμοποιεί την απειλή γενικευμένης καταστροφής ως μέσο πίεσης για την επιστροφή της Τεχεράνης στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Η νέα σειρά αμερικανικών πληγμάτων και η επαναφορά του αποκλεισμού υπονομεύουν την εύθραυστη προσωρινή συμφωνία που είχε επιτευχθεί τον Ιούνιο. Ιρανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι η αμερικανική στάση έχει ουσιαστικά ακυρώσει το λεγόμενο «μνημόνιο του Ισλαμαμπάντ».

Οι τελευταίες εξελίξεις επιβεβαιώνουν ότι καμία από τις δύο πλευρές δεν εμφανίζεται έτοιμη να υποχωρήσει. Οι ΗΠΑ εντείνουν τους βομβαρδισμούς και τον αποκλεισμό, ενώ το Ιράν απαντά με επιθέσεις σε αμερικανικές εγκαταστάσεις και απειλεί να παραλύσει βασικούς θαλάσσιους διαδρόμους.

Η Μέση Ανατολή βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με μια αλυσιδωτή σύγκρουση, στην οποία κάθε νέο πλήγμα προκαλεί ισχυρότερα αντίποινα. Το κλείσιμο του Ορμούζ, οι επιθέσεις σε τρίτες χώρες και οι απειλές κατά κρίσιμων υποδομών αυξάνουν τον κίνδυνο ενός πολέμου χωρίς σαφή όρια και χωρίς ορατή έξοδο.