Μια ματιά στο μέλλον της διατροφής μας…

Ξαφνικά, το γεγονός ότι το φαγητό μας αρρωσταίνει –και μάλιστα σοβαρά– έχει τραβήξει την προσοχή πολλών.

Όταν ο Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ ανακοίνωσε στις 23 Αυγούστου ότι θα αναστείλει την προεδρική του καμπάνια για να στηρίξει τον Πρόεδρο Τραμπ, τόσο ο ίδιος όσο και ο Τραμπ μίλησαν για την ανάγκη βελτίωσης της διατροφικής αλυσίδας ώστε να αποκατασταθεί η υγεία των Αμερικανών.

Την ίδια εβδομάδα, ο Τάκερ Κάρλσον φιλοξένησε σε συνέντευξη τους αδερφούς Κέισι και Κάλι Μινς, συγγραφείς του #1 best seller των New York Times, Good Energy: The Surprising Connection Between Metabolism and Limitless Health. Το βασικό τους επιχείρημα, που επιβεβαιώνεται από χιλιάδες ιατρικές έρευνες, είναι ότι το φαγητό μπορεί είτε να μας κάνει εξαιρετικά υγιείς είτε να μας αρρωστήσει σοβαρά. Οι διατροφικές επιλογές πολλών Αμερικανών, όπως τα προϊόντα που βρίσκονται στα ράφια των σούπερ μάρκετ, έχουν οδηγήσει σε πρωτοφανή επίπεδα διαβήτη, παχυσαρκίας και άλλων μεταβολικών και νευρολογικών ασθενειών, που αποδυναμώνουν πρόωρα τα όργανα και τις αρτηρίες μας.

Υπάρχουν πάρα πολλά προβλήματα με τη διαθέσιμη τροφή μας:

• Τα χημικά λιπάσματα έχουν οδηγήσει σε κακομεταχείριση του εδάφους, με αποτέλεσμα να εξαντληθούν τα μικροθρεπτικά συστατικά του. Τα τρόφιμα που καλλιεργούνται σε αυτά τα εδάφη είναι πλέον φτωχά σε θρεπτικά στοιχεία.
• Τα φυτοφάρμακα και τα ζιζανιοκτόνα βλάπτουν όχι μόνο τα έντομα και τα ζιζάνια, αλλά και τον ανθρώπινο οργανισμό.
• Ορισμένοι ειδικοί υποστηρίζουν ότι πρέπει να παίρνουμε συμπληρώματα διατροφής, επειδή πλέον δεν μπορούμε να πάρουμε όλα τα απαραίτητα στοιχεία από τα τρόφιμα.
• Οι επιδοτήσεις για το σιτάρι, το καλαμπόκι και τη σόγια ξεπερνούν τα 5 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, ενώ συνολικά έχουν ξεπεράσει τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια από το 1995. Αυτό έχει οδηγήσει σε υπερπαραγωγή και συγκέντρωση της παραγωγής.
• Ζούμε σχεδόν αποκλειστικά με υπερεπεξεργασμένα σκουπίδια γεμάτα ζάχαρη, αλάτι, σιτάρι και σπορέλαια.

Συγκέντρωση στην κτηνοτροφία

Η κατάσταση είναι ακόμα πιο δυσοίωνη στη βιομηχανία του κρέατος:

• Οι κανονισμοί που εκδίδουν οι ρυθμιστικές αρχές συχνά ευνοούν τις μεγάλες επιχειρήσεις εις βάρος των μικρών παραγωγών. Παρόλα αυτά, οι μικροί παραγωγοί είναι αυτοί που παράγουν τα υψηλότερης ποιότητας προϊόντα. Οι περισσότεροι αναγκάζονται να πουλήσουν τις φάρμες τους ή να αλλάξουν επάγγελμα.
• Οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι που παραμένουν στη βιομηχανία συχνά καταλήγουν να είναι σαν δουλοπάροικοι στη δική τους γη.

Γνωρίζατε ότι:

• Το 97% του κοτόπουλου που καταναλώνεται στις ΗΠΑ παράγεται από αγρότες υπό συμβόλαιο με μεγάλες εταιρείες κοτόπουλου. Αυτοί οι αγρότες είναι ο τελευταίος ανεξάρτητος κρίκος σε μια αλλιώς πλήρως καθετοποιημένη αλυσίδα εφοδιασμού.
• Η συγκέντρωση της ιδιοκτησίας βρίσκεται στη ρίζα πολλών από τα δομικά προβλήματα του συστήματος τροφίμων. Όταν οι εταιρείες έχουν τη δυνατότητα να υπαγορεύουν όρους στους αγρότες, οι τελευταίοι χάνουν. Οι εταιρείες μεταφέρουν το οικονομικό βάρος στους αγρότες και ελέγχουν κάθε λεπτομέρεια της παραγωγής.
• Οι μεγάλες εταιρείες συγκεντρώνουν επίσης την ιδιοκτησία σε όλα τα βήματα της αλυσίδας εφοδιασμού – πρώτες ύλες, επεξεργασία, διανομή και μάρκετινγκ – αφήνοντας ελάχιστες επιλογές στους αγρότες να διαπραγματευτούν.

Όταν η κερδοφορία –είτε με τη βοήθεια πολιτικών είτε χωρίς– καθορίζει ποια εταιρεία θα επιβιώσει, η μείωση του κόστους γίνεται αναγκαιότητα. Αυτό οδηγεί αναπόφευκτα σε πτώση της ποιότητας.

Αναλογιστείτε τις δέκα μεγαλύτερες εταιρείες τροφίμων παγκοσμίως. Οι πωλήσεις τους είναι τεράστιες, αλλά πραγματικά θα έπρεπε να καταναλώνουμε τα προϊόντα τους;

Ίσως οι ρυθμιστικές αρχές θα μπορούσαν να είχαν αποφύγει την υποβάθμιση της προσφοράς τροφίμων. Αλλά δεν το έκαναν.

Και τώρα είναι αληθές ότι οι Αμερικανοί έχουν τη χειρότερη διατροφή στον κόσμο .

Μπορεί να διαφαίνονται ελλείψεις τροφίμων;

Αν φαίνεται ότι οι ΗΠΑ, ευλογημένες με άφθονους φυσικούς πόρους, δεν θα μπορούσαν ποτέ να υποστούν έλλειψη τροφίμων, ξανασκεφτείτε το. Γνωρίζατε ότι ενώ οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας τροφίμων στον κόσμο, το 2023 οι ΗΠΑ εισήγαγαν περισσότερα τρόφιμα από όσα εξάγαμε εμείς ;

Οι αγελάδες δέχονται επίθεση, καθώς κατηγορούνται ότι το μεθάνιο που παράγουν μέσω του ρεψίματος συμβάλλει στην κλιματική αλλαγή. Η Ολλανδία έχει δηλώσει ότι πρέπει να απαλλαγεί από το 30-50% των αγελάδων της. Η Ιρλανδία και ο Καναδάς προετοιμάζονται επίσης να μειώσουν τον αριθμό των αγελάδων τους, χρησιμοποιώντας την ίδια αιτιολογία.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο αριθμός των αγελάδων που εκτρέφονται έχει μειωθεί σταδιακά, σε σημείο που τώρα υπάρχουν τόσες αγελάδες όσες και το 1951 — ενώ ο πληθυσμός έχει αυξηθεί κατά 125% από τότε. Έχουμε περισσότερους από διπλάσιους ανθρώπους, αλλά τον ίδιο αριθμό αγελάδων. Τι;! Μεγάλο μέρος του βοδινού κρέατος προέρχεται από τη Βραζιλία.

Οι χοίροι και οι κότες πλέον εκτρέφονται κυρίως σε κλειστούς χώρους. Οι βιομηχανίες τους έχουν ήδη ενοποιηθεί στο μέγιστο δυνατό βαθμό. Ωστόσο, οι αγελάδες και τα άλλα μηρυκαστικά βόσκουν για το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους, γι’ αυτό και η βιομηχανία βοδινού δεν έχει ενοποιηθεί με τον ίδιο τρόπο.

Παρόλα αυτά, η ενοποίηση συμβαίνει στα σφαγεία, επειδή δεν μπορείς να επεξεργαστείς βοδινό χωρίς επιθεωρητή του USDA (Υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ) σε εγκατάσταση εγκεκριμένη από το USDA. Ο αριθμός αυτών των εγκαταστάσεων έχει μειωθεί, όπως και ο αριθμός των αγελάδων που μπορούν να διαχειριστούν. Τέσσερις εταιρείες επεξεργάζονται πλέον πάνω από το 80% του βοδινού κρέατος στις ΗΠΑ. Και έτσι πιέζονται οι κτηνοτρόφοι.

Παράλληλα, γίνονται προσπάθειες να μειωθούν τα διαθέσιμα αγροτικά εδάφη τόσο για καλλιέργεια όσο και για βόσκηση ζώων. Ο Μπιλ Γκέιτς είναι πλέον ο νούμερο ένα ιδιοκτήτης αγροτικής γης στις ΗΠΑ, μεγάλο μέρος της οποίας παραμένει ακαλλιέργητο. Ηλιακά πάρκα καλύπτουν εκτάσεις που παλαιότερα χρησιμοποιούνταν για καλλιέργειες — μια πρακτική που πρόσφατα απαγορεύτηκε στην Ιταλία. Υπάρχουν σχέδια να επιβληθούν νέοι περιορισμοί στη χρήση γης που βρίσκεται σε καθεστώς προστασίας.

Τροφή σε έναν «γενναίο νέο κόσμο»

Και δεν είναι μόνο αυτά. Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, μαζί με πολλές κυβερνήσεις και πολυεθνείς οργανισμούς, θέλει να επανασχεδιάσει την τροφική αλυσίδα μας. Τα αποκαλούμενα «φυτικά κρέατα», τα εργαστηριακά κρέατα, τα προϊόντα συνθετικής βιολογίας («synbio»), οι πρωτεΐνες από έντομα και άλλες εντελώς νέες τροφές σχεδιάζεται να αντικαταστήσουν μεγάλο μέρος του πραγματικού κρέατος που οι άνθρωποι απολαμβάνουν — κάτι που πιθανώς θα οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη συγκέντρωση στην παραγωγή τροφίμων. Αυτό θα επιτρέψει την «επανάγρια» των περιοχών βοσκής, ώστε να επιστρέψουν στη φυσική τους κατάσταση, με την αιτιολογία ότι αυτό θα είναι πιο ευγενικό προς τον πλανήτη. Αλλά θα είναι;

Μεγάλο μέρος της γης που χρησιμοποιείται για βοσκή δεν είναι κατάλληλο για καλλιέργειες ή άλλες χρήσεις. Η κοπριά των ζώων που βόσκουν εμπλουτίζει τα θρεπτικά συστατικά του εδάφους και συμβάλλει στη μικροβιακή ζωή και στην ανάπτυξη των φυτών. Η «επανάγρια» μπορεί στην πραγματικότητα να οδηγήσει σε απώλεια του υπάρχοντος εδάφους και ερημοποίηση πολλών περιοχών βοσκής.

Φυσικά, η μετάβαση της τροφικής αλυσίδας σε τρόφιμα που παράγονται κυρίως σε εργοστάσια είναι μια τρελή ιδέα. Πώς μπορείς να αλλάξεις ριζικά τη διατροφή των ανθρώπων και να περιμένεις ότι θα είναι καλή για την υγεία τους; Ποια μικροθρεπτικά συστατικά μπορεί να λείπουν; Τι επιπτώσεις θα έχουν τα νέα χημικά, οι σχεδιασμένες πρωτεΐνες ή ακόμα και το DNA που θα υπάρχει αναπόφευκτα σε αυτές τις νέες τροφές, στον οργανισμό μας μακροπρόθεσμα; Τι θα ταΐζουν τις καλλιεργημένες κατσαρίδες ή άλλα έντομα, όταν η παραγωγή τροφίμων κυβερνάται από ολοένα και φθηνότερες εισροές;

Και η κατάσταση γίνεται χειρότερη. Η πραγματική παραγωγή τροφίμων, από κηπουρούς, μικρούς αγρότες ή αυτοσυντηρούμενους καλλιεργητές, είναι αποκεντρωμένη. Δεν μπορεί να ελεγχθεί. Μέχρι πριν από 150 χρόνια, σχεδόν όλοι τρέφονταν από τροφές που έπιαναν, μάζευαν ή καλλιεργούσαν οι ίδιοι.

Αλλά αν το φαγητό προέρχεται κυρίως από εργοστάσια, η πρόσβαση μπορεί να διακοπεί. Οι αλυσίδες εφοδιασμού μπορεί να καταρρεύσουν. Η τιμή του μπορεί να γίνει απρόσιτη. Ή μπορεί να αρρωστήσεις, και να χρειαστούν χρόνια ή γενιές μέχρι να εντοπιστεί η πηγή του προβλήματος. Πόσος χρόνος χρειάστηκε για να καταλάβουμε ότι τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα είναι μια αργή δηλητηρίαση;

Υπάρχουν πολύ μεγάλα προβλήματα που αναπτύσσονται στον τομέα της διατροφής. Είτε μας αρέσει είτε όχι, ισχυρές δυνάμεις μας οδηγούν στη Μεγάλη Επαναφορά, απειλώντας τη διατροφή μας με νέους τρόπους — τρόπους που οι περισσότεροι από εμάς δεν είχαμε φανταστεί ποτέ.