Μητσοτάκης στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο: Ενέργεια, ανταγωνιστικότητα και ΠΔΠ

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, που θα διεξαχθεί στις Βρυξέλλες στις 15 και 16 Οκτωβρίου, συγκαλείται σε μια εξαιρετικά κρίσιμη συγκυρία για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι ηγέτες των κρατών-μελών καλούνται να αντιμετωπίσουν ένα πλέγμα πολυδιάστατων προκλήσεων, με κυριότερες τη νέα ενεργειακή κρίση και την εκτίναξη των τιμών, την υποχώρηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, τις διαπραγματεύσεις για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) και τις τελευταίες γεωπολιτικές εξελίξεις στην Ουκρανία.

Αναφορικά με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, η οποία τροφοδοτείται από τη διεθνή αβεβαιότητα και την αναταραχή στα Στενά του Ορμούζ, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να θέσει ως ύψιστη προτεραιότητα τη μείωση του ενεργειακού κόστους. Παράλληλα, θα επιδιώξει την εξεύρεση τρόπων στοχευμένης και προσωρινής στήριξης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενόψει ενός δύσκολου χειμώνα. Η ελληνική πλευρά θα τονίσει την ανάγκη διατήρησης της δημοσιονομικής σταθερότητας και βιωσιμότητας, λαμβάνοντας υπόψη τη νευρικότητα που επικρατεί στις αγορές.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να επαναλάβει τη σημασία της ολοκλήρωσης της Ευρωπαϊκής Αγοράς Ενέργειας και της ανάπτυξης των ενεργειακών διασυνδέσεων. Ωστόσο, θα υπογραμμίσει ότι απαιτούνται και πιο μεσοπρόθεσμα μέτρα που να ανταποκρίνονται στη δύσκολη συγκυρία. Ο Πρωθυπουργός θα τονίσει ότι η πράσινη μετάβαση αποτελεί μακροπρόθεσμο στόχο και ότι αυτή τη στιγμή η Ευρώπη οφείλει να επανεξετάσει τις απόψεις της για την ενεργειακή ασφάλεια, προσαρμόζοντας ανάλογα την πολιτική της.

Σημειώνεται ότι η κλιματική πολιτική διαμορφώθηκε σε μια περίοδο σχετικά χαμηλού ενεργειακού κόστους.

Ο Πρωθυπουργός αναμένεται να θέσει το ερώτημα εάν, σε μια συγκυρία υψηλού πληθωρισμού, η Ευρώπη μπορεί να αντέξει ταυτόχρονα το υψηλό ενεργειακό κόστος για τη βιομηχανία της, την πράσινη μετάβαση και την τήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας. Ως προς την ανταγωνιστικότητα και την απλοποίηση των διαδικασιών, ο Πρωθυπουργός θα επισημάνει ότι η νέα ενεργειακή κρίση αναδεικνύει ακόμη πιο έντονα το κενό ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας και την ανάγκη μείωσης των κρίσιμων εξαρτήσεων της ΕΕ.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα επιμείνει στην υλοποίηση των εκθέσεων Letta και Draghi, ενώ αναμένεται να επισημάνει ότι η πρόοδος στην υλοποίηση πρωτοβουλιών για την απλοποίηση της νομοθεσίας και του «28ου καθεστώτος» δεν είναι ικανοποιητική. Στη συζήτηση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ), η οποία συνεχίζεται πλέον στη βάση του αναθεωρημένου Negobox που προετοίμασε η Ιρλανδική Προεδρία, η χώρα μας έχει τοποθετηθεί με σαφήνεια. Οι αυξημένες φιλοδοξίες της Ένωσης δεν μπορούν να υπηρετηθούν με λιγότερους πόρους.

Η ελληνική θέση

Η ελληνική θέση είναι ότι απαιτείται ένας φιλόδοξος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός που θα απαντά στις νέες προτεραιότητες, όπως η άμυνα, η ασφάλεια, η έρευνα και η καινοτομία. Ωστόσο, οι νέες αυτές προτεραιότητες δεν μπορεί να χρηματοδοτηθούν σε βάρος της Πολιτικής Συνοχής και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ).

Η Ελλάδα δεν θα δεχθεί περαιτέρω περικοπές σε αυτούς τους τομείς, αλλά είναι ανοικτή στη συζήτηση για ένα νέο πακέτο ιδίων πόρων -έχει καταθέσει άλλωστε και σχετικές προτάσεις- εφόσον η κατανομή του κόστους δεν θα επιβαρύνει δυσανάλογα τις λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες.

Ως προς τη Διεύρυνση, η ελληνική θέση παραμένει ότι πρόκειται για στρατηγική επένδυση στην ασφάλεια και τη σταθερότητα, μια διαδικασία που εξαρτάται από τις επιδόσεις των ίδιων των υποψηφίων χωρών. Η χώρα μας δεν τάσσεται υπέρ της αλλαγής του τρόπου λήψης αποφάσεων και θεωρεί ότι οι εσωτερικές μεταρρυθμίσεις της ΕΕ και η Διεύρυνση είναι δύο διαφορετικές διαδικασίες, που δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως πακέτο.

Σε κάθε περίπτωση, η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής χρειάζεται μελέτη και όχι βιαστικές αποφάσεις.

Ως προς το Μεταναστευτικό, η Ελλάδα είναι από τα πρώτα κράτη μέλη που τόνισε τη σημασία προστασίας των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, ενώ έχει εκφράσει την ικανοποίησή της για τη στήριξη της Επιτροπής στην πρότασή της για έναν ευρωπαϊκό μηχανισμό διαχείρισης έκτακτων καταστάσεων μαζικής εισροής ή εργαλειοποίησης της μεταναστευτικής πίεσης, όπως στην περίπτωση του Έβρου το 2020.