Μπανγκλαντές: 999 θάνατοι από ιλαρά σε ένα έτος

Το Μπανγκλαντές βρίσκεται αντιμέτωπο με τη σοβαρότερη επιδημία ιλαράς στην ιστορία του, με τον απολογισμό να είναι ιδιαίτερα βαρύς. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Υγείας, από τον περασμένο Μάρτιο έχουν καταγραφεί 999 ύποπτοι και επιβεβαιωμένοι θάνατοι που σχετίζονται με τη νόσο, ενώ ο αριθμός των κρουσμάτων έχει ξεπεράσει κάθε προηγούμενο. Η κατάσταση στα νοσοκομεία της χώρας είναι δραματική, καθώς οι υγειονομικές υποδομές δέχονται τεράστια πίεση, με τον συνωστισμό και τις ελλείψεις σε βασικά υλικά να καθιστούν το έργο των γιατρών εξαιρετικά δύσκολο.

Η παρατεταμένη αυτή κρίση έρχεται ως αποτέλεσμα μιας σοβαρής διατάραξης των προγραμμάτων τακτικού εμβολιασμού, που παρατηρήθηκε κατά τα έτη 2024 και 2025. Οι πολιτικές αναταράξεις που ακολούθησαν την αιματηρή εξέγερση εναντίον της τότε πρωθυπουργού Σέιχ Χασίνα είχαν ως άμεσο αντίκτυπο την αναστολή ή την καθυστέρηση των εμβολιασμών για μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι αυτό το κενό ανοσίας δημιούργησε τις ιδανικές συνθήκες για την ταχεία εξάπλωση του ιού, καθιστώντας το Μπανγκλαντές, σύμφωνα με τα Αμερικανικά Κέντρα για τον Έλεγχο και την Πρόληψη των Ασθενειών, το επίκεντρο της μεγαλύτερης επιδημίας ιλαράς παγκοσμίως αυτή τη στιγμή.

Κενά Ανοσίας και Πολιτικές Αναταράξεις

Οι υγειονομικοί αξιωματούχοι και οι ειδικοί επιδημιολόγοι συγκλίνουν στην άποψη ότι οι ανεπαρκείς εμβολιασμοί, σε συνδυασμό με τα προβλήματα στην προμήθεια των εμβολίων, κατέστησαν τα παιδιά ιδιαίτερα ευάλωτα. Το μεγαλύτερο πλήγμα δέχονται τα βρέφη κάτω των εννέα μηνών, τα οποία είναι πολύ μικρά για να λάβουν την τακτική δόση του εμβολίου, λειτουργώντας ως δεξαμενή μετάδοσης του ιού και σε μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες. Από την έναρξη της επιδημίας, έχουν καταγραφεί περισσότερα από 166.000 ύποπτα κρούσματα, εκ των οποίων τα 19.835 έχουν επιβεβαιωθεί εργαστηριακά, ενώ οι εισαγωγές ασθενών με συμπτώματα ιλαράς έχουν ξεπεράσει τις 146.000.

Ο υπουργός Υγείας, Σαρντάρ Σακαουάτ Χουσάιν, παραδέχθηκε ενώπιον του κοινοβουλίου ότι οι αλλαγές στην πολιτική προμηθειών της μεταβατικής κυβέρνησης οδήγησαν σε έλλειψη εμβολίων. Παράλληλα, η αναβολή του προγράμματος εμβολιασμού για το 2024 και η ακύρωση μιας πανεθνικής εκστρατείας κατά της ιλαράς-ερυθράς το επόμενο έτος άφησαν εκατομμύρια παιδιά χωρίς την απαραίτητη προστασία. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και η UNICEF έχουν επίσης επισημάνει τη σοβαρή διατάραξη των προγραμμάτων, με τα παιδιά κάτω των πέντε ετών να αντιπροσωπεύουν περίπου το 80% των κρουσμάτων στα πρώτα στάδια της εξάπλωσης.

Η σημερινή κατάσταση έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την πρόοδο που είχε σημειωθεί την προηγούμενη δεκαετία, όταν το Μπανγκλαντές διατηρούσε υψηλή εμβολιαστική κάλυψη, συχνά στο 95% ή και υψηλότερα, όπως συνιστά ο ΠΟΥ. Η πτώση αυτή, που ξεκίνησε κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 και επιδεινώθηκε από την πολιτική αστάθεια, είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία μεγάλων κενών στην ανοσία του πληθυσμού. Ο καθηγητής Μαχμουντούρ Ραχμάν, επιδημιολόγος και πρώην διευθυντής του Ινστιτούτου Επιδημιολογίας, Ελέγχου και Έρευνας Νοσημάτων, υπογράμμισε τη σοβαρότητα της κατάστασης, σημειώνοντας ότι η χώρα δεν έχει ξαναδεί τόσο μεγάλο αριθμό παιδικών θανάτων από ιλαρά σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Ο ίδιος τόνισε ότι η κάλυψη των κενών ανοσίας και η ενίσχυση της ευαισθητοποίησης του κοινού αποτελούν άμεσες προτεραιότητες για τον περιορισμό της επιδημίας.

Νοσοκομεία Υπό Πίεση και Διπλή Κρίση Υγείας

Τα νοσοκομεία του Μπανγκλαντές δίνουν καθημερινά μάχη για να αντεπεξέλθουν στη ροή των ασθενών, σε μια περίοδο που το σύστημα υγείας δοκιμάζεται από μια ακόμη σοβαρή κρίση: τον δάγκειο πυρετό. Η συνύπαρξη των δύο επιδημιών έχει φέρει τα δημόσια νοσοκομεία στα όρια της κατάρρευσης. Ο δρ Νάντα Ντουλάλ Σάχα, αναπληρωτής διευθυντής του κρατικού Νοσοκομείου Shaheed Suhrawardy Medical College στη Ντάκα, περιέγραψε μια εφιαλτική εικόνα, με ασθενείς να κείτονται στο πάτωμα λόγω έλλειψης κλινών. Το νοσοκομείο, που είναι σχεδιασμένο για να εξυπηρετεί 1.350 ασθενείς, φροντίζει αυτή τη στιγμή περισσότερους από 2.350, ενώ η έλλειψη παιδιατρικού φυσιολογικού ορού, απαραίτητου για την ανακούφιση των συμπτωμάτων της ιλαράς, περιπλέκει περαιτέρω την κατάσταση.

Τα στοιχεία του υπουργείου Υγείας δείχνουν ότι περισσότεροι από 45.000 άνθρωποι έχουν εισαχθεί σε νοσοκομεία με δάγκειο πυρετό φέτος, με τα ημερήσια ρεκόρ να σπάνε συνεχώς. Η διπλή αυτή πίεση αναδεικνύει τις τεράστιες προκλήσεις που αντιμετωπίζει το σύστημα υγείας της χώρας, το οποίο καλείται να διατηρήσει τις τακτικές υπηρεσίες του, ενώ παράλληλα διαχειρίζεται επιδημίες που θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί. Η ιλαρά, μια από τις πιο μεταδοτικές ασθένειες στον κόσμο, μπορεί να προληφθεί αποτελεσματικά με δύο δόσεις εμβολίου, γεγονός που καθιστά την τρέχουσα κρίση ακόμη πιο τραγική.

Η επείγουσα εκστρατεία εμβολιασμού που ξεκίνησε τον Απρίλιο είχε αρχικό στόχο τα 18 εκατομμύρια παιδιά ηλικίας έξι μηνών έως πέντε ετών. Παρότι τα στοιχεία δείχνουν ότι έχουν εμβολιαστεί περισσότερα από 19,7 εκατομμύρια παιδιά, οι ειδικοί τονίζουν ότι αυτό δεν αρκεί. Η ενίσχυση των τακτικών εμβολιασμών και η διεξαγωγή εκστρατειών για την κάλυψη του χαμένου χρόνου κρίνονται επιτακτικής σημασίας για να τεθεί υπό έλεγχο η επιδημία και να αποφευχθούν περαιτέρω απώλειες ζωών.