ΝΑΤΟ: Πέντε χώρες στο 3,5% του ΑΕΠ για άμυνα το 2026

Σύμφωνα με επικαιροποιημένα στοιχεία του ΝΑΤΟ που δημοσιεύθηκαν την Τρίτη, πέντε κράτη-μέλη της Συμμαχίας αναμένεται να επιτύχουν ήδη από το 2026 τον νέο στόχο για αμυντικές δαπάνες ύψους 3,5% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ). Η εξέλιξη αυτή έρχεται ενόψει της Συνόδου Κορυφής των ηγετών στην Άγκυρα, όπου η αμυντική χρηματοδότηση αναμένεται να αποτελέσει κεντρικό θέμα συζήτησης.

Κατά τη Σύνοδο Κορυφής της Χάγης το προηγούμενο έτος, οι ηγέτες του ΝΑΤΟ είχαν δεσμευθεί να διαθέτουν έως το 2035 το 3,5% του ΑΕΠ τους για βασικές αμυντικές δαπάνες, όπως οπλικά συστήματα και στρατιωτικό προσωπικό. Η απόφαση αυτή αποτέλεσε σημαντική αύξηση σε σχέση με τον προηγούμενο στόχο του 2%, αντανακλώντας την ανάγκη για ενίσχυση της συλλογικής άμυνας σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών προκλήσεων. Παράλληλα, συμφωνήθηκε η επένδυση επιπλέον 1,5% του ΑΕΠ σε ευρύτερες δραστηριότητες που σχετίζονται με την άμυνα, όπως η ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας και η αντιμετώπιση υβριδικών απειλών.

Τα κράτη-μέλη της Συμμαχίας έχουν δεχθεί έντονες πιέσεις από τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, να αποδείξουν ότι αυξάνουν ουσιαστικά τις αμυντικές τους δαπάνες, με την Ουάσινγκτον να θεωρεί ότι η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερο βάρος για τη δική της ασφάλεια. Στο πλαίσιο αυτό, τα νέα στοιχεία του ΝΑΤΟ αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς καταδεικνύουν την πρόοδο που έχει σημειωθεί, αλλά και τις σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των μελών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα, η Λιθουανία κατατάσσεται στην πρώτη θέση μεταξύ των χωρών της Συμμαχίας ως προς τις αμυντικές δαπάνες σε ποσοστό του ΑΕΠ, με τις βασικές αμυντικές δαπάνες να εκτιμάται ότι θα ανέλθουν φέτος στο 5,33% του ΑΕΠ. Ακολουθούν η Εσθονία με 5,1%, η Λετονία με 4,92%, η Πολωνία με 4,68% και η Ελλάδα με 3,65%. Η ελληνική επίδοση είναι αξιοσημείωτη, καθώς η χώρα υπερβαίνει τον νέο στόχο του 3,5%, γεγονός που αντανακλά τις παραδοσιακά υψηλές αμυντικές δαπάνες της, λόγω των γεωπολιτικών προκλήσεων που αντιμετωπίζει.

Η έκθεση του ΝΑΤΟ αποκαλύπτει επίσης ότι πέρυσι τρία κράτη-μέλη – η Αλβανία (1,48%), η Σλοβενία (1,57%) και η Τσεχική Δημοκρατία (1,86%) – δεν πέτυχαν τον προηγούμενο στόχο του 2%. Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν ότι η Αλβανία και η Τσεχική Δημοκρατία αναμένεται να δαπανήσουν πάνω από το 2% του ΑΕΠ τους φέτος, ενώ περιλαμβάνεται σχετική σημείωση σύμφωνα με την οποία η νέα κυβέρνηση της Σλοβενίας σχεδιάζει επίσης να ξεπεράσει το όριο του 2%.

Ορισμένες άλλες χώρες εκτιμάται ότι θα κινηθούν στο 2% ή ελαφρώς υψηλότερα, μεταξύ αυτών το Βέλγιο (2%), η Πορτογαλία (2,1%) και η Ιταλία (2,1%). Σύμφωνα με τις προβλέψεις, οι ΗΠΑ αναμένεται να δαπανήσουν το 3,17% του ΑΕΠ τους για την κύρια άμυνα, η Γερμανία το 2,69%, το Ηνωμένο Βασίλειο το 2,56% και η Γαλλία το 2,22%. Συνολικά, τα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ και ο Καναδάς εκτιμάται ότι θα δαπανήσουν φέτος, κατά μέσο όρο, το 2,53% του ΑΕΠ τους για βασικές αμυντικές δαπάνες, ποσοστό που υποδηλώνει μια σταθερή ανοδική τάση, αλλά και την ανάγκη για περαιτέρω ενίσχυση των επενδύσεων στον τομέα της άμυνας.