Ναυτικός κλοιός στην Τουρκία: Το Ισραήλ ενισχύει την αποτροπή με βλέμμα σε Ελλάδα και Κύπρο

Σε νέα φάση περνά η αντιπαράθεση Ισραήλ–Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, με το Ισραηλινό Ναυτικό να λαμβάνει μέτρα αποτροπής απέναντι στην αυξανόμενη τουρκική ναυτική δραστηριότητα, σύμφωνα με δημοσίευμα της Jerusalem Post. Η ισραηλινή πλευρά εμφανίζεται αποφασισμένη να καταστήσει σαφές στην Άγκυρα ότι η επέκταση της στρατιωτικής της παρουσίας σε περιοχές υψηλού ενδιαφέροντος για το Ισραήλ δεν θα παραμείνει χωρίς αντίδραση.

Κατά το ισραηλινό δημοσίευμα, οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις βρίσκονται σε αυξημένη επιφυλακή για ενδεχόμενες τουρκικές κινήσεις στη θάλασσα, στον αέρα και στην ξηρά, με το ενδιαφέρον να εκτείνεται από τη Συρία και τη Γάζα μέχρι την ευρύτερη περιοχή της Ελλάδας και της Κύπρου.

Το μήνυμα που επιχειρεί να εκπέμψει το Ισραηλινό Ναυτικό είναι ότι η Τουρκία δεν μπορεί να θεωρεί δεδομένη την ανεμπόδιστη ανάπτυξη των ναυτικών της δυνάμεων σε μια περιοχή όπου συγκρούονται πλέον στρατηγικά, ενεργειακά και στρατιωτικά συμφέροντα πολλών κρατών.

Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τη σταδιακή μεταβολή των ισραηλινοτουρκικών σχέσεων. Η Τουρκία αντιμετωπίζεται πλέον από σημαντικό τμήμα του ισραηλινού μηχανισμού ασφαλείας ως μια δύναμη της οποίας η περιφερειακή επέκταση απαιτεί στενή παρακολούθηση και, όπου κρίνεται αναγκαίο, ενεργή αποτροπή.

Η Συρία γίνεται το πιο επικίνδυνο μέτωπο

Παρά τη σημαντική ισχύ του τουρκικού στόλου, το πλέον κρίσιμο πεδίο αντιπαράθεσης για το Ισραήλ φαίνεται να βρίσκεται αυτή τη στιγμή στη Συρία. Η παρουσία της Τουρκίας και η πιθανότητα εγκατάστασης στρατιωτικών υποδομών που θα μπορούσαν να περιορίσουν την ελευθερία επιχειρήσεων της ισραηλινής αεροπορίας αντιμετωπίζονται στην Ιερουσαλήμ ως κόκκινη γραμμή.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται και τα πρόσφατα ισραηλινά πλήγματα σε συριακές στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Η ισραηλινή πλευρά έχει συνδέσει δημόσια τις επιχειρήσεις αυτές με την προσπάθεια να εμποδιστεί η δημιουργία σημαντικής τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας στη Συρία.

Το Ισραήλ φοβάται ότι εγκατάσταση τουρκικών ραντάρ, αντιαεροπορικών συστημάτων ή άλλων στρατιωτικών μέσων θα μπορούσε να μεταβάλει τις επιχειρησιακές ισορροπίες και να περιορίσει τη δυνατότητά του να ενεργεί στη συριακή επικράτεια.

Παράλληλα, σοβαρές ενστάσεις διατυπώνονται από το Ισραήλ και για οποιαδήποτε ουσιαστική τουρκική συμμετοχή σε μελλοντικούς μηχανισμούς ασφαλείας στη Λωρίδα της Γάζας. Η ισραηλινή ηγεσία αντιμετωπίζει με ιδιαίτερη καχυποψία την προσπάθεια της Άγκυρας να αποκτήσει θεσμικό και στρατιωτικό ρόλο στην επόμενη ημέρα της περιοχής.

Για την Ιερουσαλήμ, η στρατηγική της Τουρκίας δεν περιορίζεται στην προστασία συγκεκριμένων συμφερόντων. Εκλαμβάνεται ως συνολική προσπάθεια διεύρυνσης της τουρκικής επιρροής από τη Συρία μέχρι τη Γάζα και από την Ανατολική Μεσόγειο μέχρι τη Βόρεια Αφρική.

Αίγυπτος, Ελλάδα και Κύπρος στην εξίσωση της τουρκικής ισχύος

Ακόμη πιο σύνθετη γίνεται η περιφερειακή σκακιέρα λόγω της στάσης της Αιγύπτου. Ισραηλινές πηγές βλέπουν περιθώρια μεγαλύτερου συντονισμού με το Κάιρο απέναντι στην τουρκική ναυτική επέκταση, ιδιαίτερα σε θέματα που αφορούν την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και την ισορροπία δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η εικόνα, ωστόσο, δεν είναι μονοσήμαντη. Άγκυρα και Κάιρο έχουν τα τελευταία χρόνια προχωρήσει σε σημαντική επαναπροσέγγιση, αφήνοντας πίσω μεγάλο μέρος της έντασης που είχε δημιουργήσει η σύγκρουση Ερντογάν–Σίσι γύρω από τη Μουσουλμανική Αδελφότητα.

Η στρατιωτική συνεργασία Τουρκίας και Αιγύπτου έχει επίσης ενισχυθεί, δημιουργώντας ερωτήματα για το πού θα τοποθετηθεί τελικά το Κάιρο σε περίπτωση βαθύτερης γεωπολιτικής αντιπαράθεσης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Οι διαφορετικές επιδιώξεις των δύο χωρών στη Λιβύη και σε άλλα περιφερειακά μέτωπα, πάντως, αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο η Αίγυπτος να επιδιώξει ισορροπίες και όχι πλήρη ευθυγράμμιση με την Άγκυρα.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα η στρατιωτική συνεργασία Ισραήλ, Ελλάδας και Κύπρου. Οι τρεις χώρες έχουν αναπτύξει τα τελευταία χρόνια πυκνό πλέγμα επαφών, κοινών ασκήσεων και συνεργασίας σε ζητήματα άμυνας και ασφάλειας, χωρίς αυτό να συνιστά τυπική αμυντική συμμαχία.

Χαρακτηριστική ήταν η επίσημη επίσκεψη του Αρχηγού ΓΕΝ, Αντιναυάρχου Δημητρίου-Ελευθερίου Κατάρα, στο Ισραήλ, όπου συναντήθηκε με τον επικεφαλής του Ισραηλινού Ναυτικού, Αντιναύαρχο Eyal Harel, και ενημερώθηκε για τις επιχειρησιακές δυνατότητες του ισραηλινού στόλου και των ειδικών ναυτικών δυνάμεων.

Οι δύο πλευρές έδωσαν ιδιαίτερη έμφαση στην ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου, στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας και στην περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των δύο Ναυτικών.

Η κινητικότητα αυτή δείχνει ότι η τουρκική στρατηγική επέκτασης δημιουργεί πλέον ένα νέο πλέγμα ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο. Το Ισραήλ δεν εμφανίζεται διατεθειμένο να αφήσει την Άγκυρα να μετατρέψει τη ναυτική και στρατιωτική της ισχύ σε ανεξέλεγκτη περιφερειακή επιρροή, ενώ Ελλάδα και Κύπρος αποκτούν αυξημένη γεωστρατηγική σημασία στον σχεδιασμό της Ιερουσαλήμ. Η αντιπαράθεση δεν έχει μετατραπεί σε ανοικτή στρατιωτική σύγκρουση, όμως η εποχή κατά την οποία Ισραήλ και Τουρκία μπορούσαν να συνυπάρχουν χωρίς σοβαρή στρατηγική καχυποψία φαίνεται να απομακρύνεται ταχύτατα.