Νέα εγκύκλιος για το υπαίθριο εμπόριο και τις λαϊκές αγορές

Το υπουργείο Ανάπτυξης προχώρησε στη δημοσιοποίηση αναλυτικής εγκυκλίου, η οποία αναρτήθηκε στη Διαύγεια, με στόχο την παροχή σαφών κατευθύνσεων προς τις αρμόδιες υπηρεσίες και τους φορείς λειτουργίας των υπαίθριων αγορών σχετικά με την εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας. Το κείμενο επικεντρώνεται στην ερμηνεία του ν. 4849/2021, όπως αυτός τροποποιήθηκε από τον ν. 5297/2026, και αποσαφηνίζει κρίσιμα ζητήματα που άπτονται της αδειοδότησης και της καθημερινής δραστηριοποίησης παραγωγών, επαγγελματιών πωλητών και χειροτεχνών-καλλιτεχνών, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα διαδικασιών από τη χορήγηση θέσεων έως τη μεταβίβαση ή την απώλειά τους.

Εποχικές θέσεις στις λαϊκές αγορές

Ειδικότερα, όσον αφορά τη διάθεση εποχικών θέσεων στις λαϊκές αγορές, η εγκύκλιος διευκρινίζει ότι επιτρέπεται η διάθεση ποσοστού έως 10% του συνόλου των θέσεων κάθε αγοράς για την κάλυψη εποχικών αναγκών. Η ίδια θέση δύναται να παραχωρείται διαδοχικά σε περισσότερους του ενός παραγωγούς, με τη χρονική διάρκεια παραχώρησης ανά παραγωγό να μην υπερβαίνει τους έξι μήνες. Η σχετική διαδικασία προβλέπει την ανάρτηση της αίτησης του ενδιαφερόμενου παραγωγού στον διαδικτυακό τόπο της αρμόδιας αρχής για χρονικό διάστημα 48 ωρών. Σε περίπτωση που δεν υποβληθεί άλλη αίτηση για την ίδια θέση εντός της προθεσμίας, η θέση αποδίδεται στον πρώτο υποψήφιο. Εφόσον εκδηλωθεί ενδιαφέρον από περισσότερους παραγωγούς, η επιλογή πραγματοποιείται μέσω ηλεκτρονικής κλήρωσης, η οποία διενεργείται μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Αδειοδότησης και Διαχείρισης του Υπαίθριου Εμπορίου (Ο.Π.Σ.Α.Α.).

Μετακινήσεις και βελτίωση θέσεων

Περαιτέρω, το έγγραφο αποσαφηνίζει τις διαδικασίες που αφορούν τη βελτίωση θέσης εντός της ίδιας λαϊκής αγοράς, καθώς και τη μετακίνηση πωλητών σε διαφορετική οργανωμένη υπαίθρια αγορά που βρίσκεται εντός της ίδιας περιφερειακής ενότητας. Για τη μετακίνηση, σύμφωνα με την εγκύκλιο, διατίθενται αποκλειστικά κενές θέσεις, ενώ σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν περισσότεροι υποψήφιοι για την ίδια θέση, προβλέπεται και πάλι η διενέργεια ηλεκτρονικής κλήρωσης. Ειδική πρόβλεψη υφίσταται για την Περιφέρεια Αττικής, όπου επιτρέπεται η μετακίνηση σε διαφορετική αγορά εντός του ίδιου κορμού. Οι διαδικασίες βελτίωσης θέσης και μετακίνησης ολοκληρώνονται εντός χρονικού διαστήματος ενός μήνα, με καταληκτικές ημερομηνίες την 24η Μαρτίου και την 23η Σεπτεμβρίου εκάστου έτους.

Πότε μπορεί να χαθεί μια θέση

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται από την εγκύκλιο και στο ζήτημα της απώλειας θέσης. Σύμφωνα με τις σχετικές διευκρινίσεις, η μη προσέλευση αδειούχου σε συγκεκριμένη θέση δραστηριοποίησης για χρονικό διάστημα 20 ημερών ετησίως συνιστά σιωπηρή παραίτηση από αυτήν. Στην περίπτωση αυτή, η αρμόδια αρχή προβαίνει στην έκδοση σχετικής διαπιστωτικής πράξης, η οποία δύναται να προσβληθεί με ένσταση εντός 15 ημερών από την κοινοποίησή της. Επιπλέον, αναφορικά με τη μεταβίβαση άδειας παραγωγού ή επαγγελματία πωλητή λόγω θανάτου, η εγκύκλιος επισημαίνει ότι εάν η σχετική αίτηση δεν υποβληθεί εντός 12 μηνών, η άδεια παύει αυτοδικαίως να ισχύει και δεν μπορεί πλέον να μεταβιβαστεί.

Τι ισχύει για τις άδειες που έχουν λήξει

Το έγγραφο περιλαμβάνει ακόμη διευκρινίσεις για τις άδειες που έχουν εκδοθεί σε έντυπη μορφή. Οι άδειες αυτές δεν ανανεώνονται μετά τη λήξη τους, αλλά μετατρέπονται σε ψηφιακές, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Μέχρι να ολοκληρωθούν οι σχετικές ηλεκτρονικές διαδικασίες, πωλητές των οποίων οι άδειες έχουν λήξει, χωρίς ωστόσο να έχουν καταργηθεί, μπορούν να συνεχίσουν να δραστηριοποιούνται, υποβάλλοντας αίτηση στην αρμόδια αρχή και λαμβάνοντας βεβαίωση ότι η άδεια παραμένει ενεργή, υπό την προϋπόθεση ότι τα απαιτούμενα δικαιολογητικά βρίσκονται σε ισχύ. Τέλος, για τους χειροτέχνες-καλλιτέχνες, η εγκύκλιος διευκρινίζει ότι οι άδειες ισχύουν για πέντε έτη, ενώ τα φυσικά πρόσωπα διατηρούν το δικαίωμα δραστηριοποίησης για τρεις μήνες ανά έτος της πενταετίας, με απαλλαγή από την υποχρέωση έναρξης επιχειρηματικής δραστηριότητας και χρήσης φορολογικού ηλεκτρονικού μηχανισμού, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Η εγκύκλιος απευθύνεται στις αρμόδιες υπηρεσίες και στους φορείς λειτουργίας των αγορών, με στόχο την αποσαφήνιση των διαδικασιών εφαρμογής του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου.