Νέα ένταση Φιλιππίνων-Κίνας στη Θάλασσα

Σε μια νέα κορύφωση της έντασης στη Νότια Σινική Θάλασσα, Φιλιππίνες και Κίνα κατέγραψαν την τρίτη αντιπαράθεσή τους μέσα σε μία εβδομάδα, με το επίκεντρο των συγκρούσεων να εντοπίζεται στην αμφισβητούμενη ύφαλο Σκάρμπορο. Το γεγονός αυτό έρχεται να προστεθεί σε μια ήδη τεταμένη ατμόσφαιρα, την ώρα που οι Ηνωμένες Πολιτείες ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή, στέλνοντας σαφή μηνύματα προς όλες τις κατευθύνσεις.

Επεισόδια με υδροβόλα και καταδίκες

Η Ακτοφυλακή της Κίνας ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι προχώρησε σε "μέτρα ελέγχου" εναντίον φιλιππινέζικων σκαφών, τα οποία, σύμφωνα με το Πεκίνο, πραγματοποιούσαν "παράνομες δραστηριότητες" στην ύφαλο Σκάρμπορο. Παρότι η κινεζική ανακοίνωση δεν διευκρίνισε τη φύση αυτών των μέτρων, η Μανίλα ήταν άμεση και κατηγορηματική. Η Ακτοφυλακή των Φιλιππίνων κατήγγειλε ότι κινεζικά σκάφη χρησιμοποίησαν υδροβόλα εναντίον σκαφών της Ακτοφυλακής και του Γραφείου Αλιείας της χώρας, σε μια ενέργεια που χαρακτηρίστηκε ως "επικίνδυνη και αντιεπαγγελματική". Η καταγγελία αυτή σηματοδοτεί τη δεύτερη συνεχόμενη ημέρα επεισοδίων στην ίδια περιοχή, με την προηγούμενη ημέρα να έχει σημειωθεί ανάλογο περιστατικό, όπου κινεζικό σκάφος εκτόξευε νερό για περισσότερα από δύο λεπτά εναντίον φιλιππινέζικου σκάφους.

Η αμερικανική απάντηση και η διπλωματική κινητικότητα

Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό κλίμα, οι Ηνωμένες Πολιτείες αύξησαν τόσο τη ρητορική όσο και την επιχειρησιακή τους παρουσία. Η εξέλιξη αυτή συνέπεσε με την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, στη Μανίλα για μια κρίσιμη σύνοδο κορυφής. Οι δύο χώρες συνδέονται με συνθήκη αμοιβαίας άμυνας, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στις κινήσεις της Ουάσιγκτον. Μετά τη συνάντησή του με τον Ρούμπιο, ο πρόεδρος των Φιλιππίνων, Φερντινάντ Μάρκος Τζούνιορ, είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος διαβεβαίωσε τον ομόλογό του ότι οι ανησυχίες της Μανίλα θα τεθούν στη συνάντηση που προγραμματίζει να έχει με τον πρόεδρο της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, τον ερχόμενο Σεπτέμβριο. Παράλληλα, ο 7ος Στόλος του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ δημοσίευσε φωτογραφία που δείχνει την ομάδα μάχης του αεροπλανοφόρου USS George Washington να διέρχεται από το Στενό του Λουζόν, με προορισμό τη Νότια Σινική Θάλασσα για επιχειρήσεις.

Διπλωματικές προειδοποιήσεις και ιστορικό υπόβαθρο

Τα επεισόδια στην ύφαλο Σκάρμπορο έλαβαν χώρα λίγο μετά τη συνάντηση, την Τετάρτη, του Κινέζου υπουργού Εξωτερικών, Ουάνγκ Γι, με την ομόλογό του από τις Φιλιππίνες, Μα. Τερέζα Λαζάρο. Στην πρώτη τους κατ' ιδίαν συνάντηση από το 2024, οι δύο πλευρές αντάλλαξαν έντονες διαμαρτυρίες, με τον Ουάνγκ να προειδοποιεί ότι οι διμερείς σχέσεις βρίσκονται "σε κρίσιμο σταυροδρόμι" και ότι εναπόκειται στις Φιλιππίνες "να κάνουν τη σωστή και ορθολογική επιλογή". Η ένταση ήταν ήδη αυξημένη από νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, όταν η Μανίλα κατηγόρησε προσωπικό της κινεζικής ακτοφυλακής ότι επιτέθηκε και τραυμάτισε έναν ναύτη του Πολεμικού Ναυτικού με ξύλινο γκλομπ στην ύφαλο Second Thomas Shoal. Ο Ρούμπιο επιβεβαίωσε ότι σκάφος της Ακτοφυλακής των ΗΠΑ παρενέβη ανάμεσα στις δύο πλευρές, επιτρέποντας την απομάκρυνση του τραυματία, και υπογράμμισε ότι η Ουάσιγκτον είναι ήδη παρούσα και δεν πρόκειται να εγκαταλείψει τους συμμάχους της. Η Κίνα, από την πλευρά της, απέκτησε τον ουσιαστικό έλεγχο της υφάλου Σκάρμπορο μετά από αντιπαράθεση το 2012 και έκτοτε έχει προχωρήσει στη δημιουργία τεχνητών νησιών και εγκαταστάσεων, εδραιώνοντας διεκδικήσεις που απορρίφθηκαν από διεθνές διαιτητικό δικαστήριο το 2016.