Ακίνητα: Νέα βάση τιμών ανοίγει τον δρόμο για αλλαγές στις αντικειμενικές αξίες

Τιμές πώλησης, δηλωμένα μισθώματα και εκτιμήσεις της κτηματαγοράς συγκεντρώνει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών μέσω της νέας «Τράπεζας Αξιών Ακινήτων». Το ηλεκτρονικό σύστημα προορίζεται να καταγράφει τις εμπορικές αξίες και τις αποκλίσεις τους από τις αντικειμενικές, δημιουργώντας υπόβαθρο για μελλοντικές αναπροσαρμογές.

Η λειτουργία της βάσης προβλέπεται σε διάταξη του πολυνομοσχεδίου που κατατέθηκε στη Βουλή. Στόχος είναι η συστηματική παρακολούθηση των συναλλαγών και των μεταβολών στις τιμές, ώστε το οικονομικό επιτελείο να εντοπίζει τις περιοχές όπου οι υφιστάμενες τιμές ζώνης απέχουν από τα δεδομένα της αγοράς.

Οι αποκλίσεις εμφανίζονται προς διαφορετικές κατευθύνσεις. Σε ορισμένες περιοχές οι εμπορικές τιμές έχουν αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με τις αντικειμενικές, ενώ αλλού οι φορολογητέες αξίες υπερβαίνουν τις πραγματικές τιμές συναλλαγών. Τα στοιχεία της νέας πλατφόρμας θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν στις επόμενες αναθεωρήσεις του συστήματος.

Μεταβιβάσεις, μισθώσεις και εκτιμήσεις σε ενιαίο αρχείο

Το άρθρο 353 προβλέπει ότι η Τράπεζα Αξιών Ακινήτων θα υπάγεται στο Αυτοτελές Τμήμα Εκτιμήσεων και Προσδιορισμού Αξιών Ακινήτων του υπουργείου. Θα συγκεντρώνει πληροφορίες δημόσιων φορέων για μεταβιβάσεις εμπράγματων δικαιωμάτων, μισθώσεις και αξίες ακινήτων σε πανελλαδικό επίπεδο.

Προβλέπεται επίσης συνεργασία με ιδιωτικούς φορείς για την άντληση πρόσθετων δεδομένων. Η διαβίβασή τους θα πραγματοποιείται μέσω ειδικών μνημονίων συνεργασίας, με σκοπό τη διεύρυνση της διαθέσιμης πληροφόρησης για την κτηματαγορά.

Την τεχνική λειτουργία θα υποστηρίζει η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Η συγκέντρωση και επεξεργασία των δεδομένων προβλέπεται να γίνεται χωρίς αναφορά σε προσωπικά στοιχεία ιδιοκτητών ή άλλων φυσικών και νομικών προσώπων, σύμφωνα με το πλαίσιο προστασίας προσωπικών δεδομένων.

Οι πιθανές επιπτώσεις σε ΕΝΦΙΑ, μεταβιβάσεις και κληρονομιές

Για τους ιδιοκτήτες, κρίσιμο ζήτημα αποτελεί ο τρόπος αξιοποίησης της βάσης στις επόμενες αποφάσεις για τις αντικειμενικές αξίες. Η δημιουργία του εργαλείου δεν συνεπάγεται αυτομάτως αλλαγή φόρων. Ωστόσο, οι μελλοντικές αναπροσαρμογές μπορούν να επηρεάσουν σειρά επιβαρύνσεων που συνδέονται με τη φορολογητέα αξία της περιουσίας.

Στις επιβαρύνσεις αυτές περιλαμβάνονται ο ΕΝΦΙΑ, ο φόρος μεταβίβασης και η φορολογία γονικών παροχών, δωρεών και κληρονομιών. Το αποτέλεσμα για κάθε ιδιοκτήτη εξαρτάται από τα αφορολόγητα όρια, τις απαλλαγές και τα χαρακτηριστικά του ακινήτου.

Η κυβερνητική ευθύνη θα κριθεί στις αποφάσεις που θα ακολουθήσουν: στην αντιμετώπιση των αποκλίσεων και στη διαμόρφωση της τελικής φορολογικής επιβάρυνσης. Η πληρέστερη καταγραφή της αγοράς δημιουργεί δυνατότητα αναθεωρήσεων με άμεσο ενδιαφέρον για τους ιδιοκτήτες.