Νέες αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ στο Ιράν

Σε μια νέα, δραματική κλιμάκωση της στρατιωτικής αντιπαράθεσης στη Μέση Ανατολή, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν την Τετάρτη ένα ευρύ κύμα αεροπορικών επιδρομών εναντίον ιρανικών στρατιωτικών στόχων. Η επιχείρηση, η οποία εντάσσεται σε μια στρατηγική αυξανόμενης πίεσης από την Ουάσινγκτον, έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά γεγονότων που αναδιαμορφώνουν την ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, άφησε σαφείς αιχμές προς την Τεχεράνη, δηλώνοντας ότι "καλύτερα να φερθεί σωστά", αφήνοντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο για περαιτέρω στρατιωτική δράση, σε μια προσπάθεια να κάμψει την αντίσταση του ιρανικού καθεστώτος.

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Κεντρικής Διοίκησης των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ (CENTCOM), τα πλήγματα επικεντρώθηκαν σε στρατηγικής σημασίας στρατιωτικές υποδομές. Συγκεκριμένα, στοχοποιήθηκαν εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνται για την απειλή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, μιας από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες αρτηρίες για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου. Επιπλέον, επλήγησαν κέντρα διοίκησης και ελέγχου, προηγμένα συστήματα αεράμυνας, δυνατότητες πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones), καθώς και παράκτιες εγκαταστάσεις επιτήρησης, με ιδιαίτερη έμφαση στην περιοχή του Μπαντάρ Αμπάς. Η κρατική τηλεόραση του Ιράν επιβεβαίωσε την ενεργοποίηση των αντιαεροπορικών συστημάτων στην Τεχεράνη, ενώ μετέδωσε πληροφορίες για πλήγματα και στην περιοχή του Αχβάζ, όπου, λόγω της εγγύτητας των επιθέσεων, εκκενώθηκε προληπτικά ένα νοσοκομείο.

Η απάντηση της Τεχεράνης και οι περιφερειακές επιπτώσεις

Η αντίδραση του Ιράν ήταν άμεση και πολυεπίπεδη. Η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι εξαπέλυσε σειρά αντιποίνων εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών στόχων στην ευρύτερη περιοχή, συμπεριλαμβανομένων βάσεων στο Μπαχρέιν και στο Κουβέιτ. Παράλληλα, έγινε λόγος για επιθέσεις με drones εναντίον αμερικανικών εγκαταστάσεων επικοινωνιών και αποθηκών στην Ιορδανία. Οι ιορδανικές αρχές, ωστόσο, διέψευσαν οποιαδήποτε επιτυχία των επιθέσεων, δηλώνοντας ότι αναχαίτισαν επιτυχώς οκτώ ιρανικά drones, χωρίς να υπάρξουν τραυματισμοί ή υλικές ζημιές. Στο πολιτικό πεδίο, ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής και επικεφαλής διαπραγματευτής, Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, προχώρησε σε μια σκληρή δήλωση, υποστηρίζοντας ότι η χώρα του "δεν έχει κανέναν λόγο" να τηρήσει την προκαταρκτική συμφωνία με τις ΗΠΑ, εφόσον αυτή δεν εξυπηρετεί πλέον τα εθνικά της συμφέροντα. Τόνισε, μάλιστα, ότι τόσο η διπλωματική οδός των διαπραγματεύσεων όσο και η στρατιωτική αντίσταση αποτελούν αναπόσπαστα μέρη της συνολικής στρατηγικής της Τεχεράνης.

Οι προειδοποιήσεις Τραμπ και η οικονομική διάσταση

Ο Ντόναλντ Τραμπ, από την πλευρά του, είχε προειδοποιήσει από την Τρίτη ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να πλήξουν γέφυρες και ενεργειακές υποδομές του Ιράν, εάν η Τεχεράνη δεν επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων εντός της επόμενης εβδομάδας. Όταν ρωτήθηκε αν σκοπεύει να θέσει συγκεκριμένη προθεσμία, απάντησε με έναν υπαινιγμό: "δεν μου αρέσει να δίνω προθεσμίες, αλλά ξέρουν πολύ καλά την κατάσταση... καλύτερα να φερθούν σωστά". Αργότερα, μιλώντας σε συνέδριο για θέματα άμυνας, υποστήριξε ότι το Ιράν "θέλει διακαώς μια συμφωνία", προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ θα αποφασίσουν "αν θα καταλήξουν σε συμβιβασμό ή αν θα τελειώσουν οριστικά την υπόθεση". Η νέα αυτή κλιμάκωση συνδέεται άμεσα με την επαναφορά του αμερικανικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, ο οποίος είχε προσωρινά αρθεί στο πλαίσιο του προκαταρκτικού μνημονίου κατανόησης. Η CENTCOM ανακοίνωσε ήδη ότι ανακατεύθυνε δύο εμπορικά πλοία λόγω του αποκλεισμού, ενώ οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης προειδοποίησαν ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να αναμένουν το κλείσιμο και άλλων διαδρομών εξαγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η συνεχιζόμενη αντιπαράθεση έχει ήδη προκαλέσει νέα άνοδο στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, εντείνοντας τις ανησυχίες για την παγκόσμια οικονομία.