Νέες κυρώσεις ΗΠΑ σε βάρος της ιρανικής πολεμικής αεροπορίας

Η Ουάσιγκτον προχωρά σε μια νέα, διευρυμένη δέσμη κυρώσεων που στοχεύει το δίκτυο υποστήριξης της πολεμικής αεροπορίας του Ιράν. Σύμφωνα με ανακοίνωση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, η κίνηση αυτή έχει ως στόχο να πλήξει τις επιχειρήσεις και τους μεσάζοντες που διευκολύνουν την πρόσβαση της Τεχεράνης σε αεροσκάφη, ανταλλακτικά και ευαίσθητη τεχνολογία αιχμής. Το νέο πακέτο μέτρων, το οποίο δόθηκε στη δημοσιότητα στις 9 Σεπτεμβρίου, περιλαμβάνει συνολικά 36 πρόσωπα και εταιρείες, με ιδιαίτερη έμφαση σε τρεις οργανισμούς που εδρεύουν στην Τουρκία, ενώ στη λίστα περιλαμβάνονται επίσης επιχειρήσεις από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη Μαλαισία και το Καζακστάν.

Το επίκεντρο των νέων μέτρων δεν είναι μόνο η ιρανική αεροπορική εταιρεία Mahan Air, η οποία τελεί ήδη υπό καθεστώς κυρώσεων από το 2011, αλλά το ευρύτερο διεθνές πλέγμα εφοδιασμού που την υποστηρίζει. Οι αμερικανικές αρχές επιδιώκουν να αποκόψουν κάθε οδό μέσω της οποίας το Ιράν αποκτά πρόσβαση σε κρίσιμο εξοπλισμό, ενισχύοντας την πίεση προς την Τεχεράνη και τους συνεργάτες της.

Ο ρόλος των τουρκικών εταιρειών στο δίκτυο εφοδιασμού

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον ρόλο τριών τουρκικών εταιρειών, οι οποίες κατηγορούνται ότι συμμετείχαν ενεργά σε δίκτυο διακίνησης εξαρτημάτων για μη επανδρωμένα αεροσκάφη και άλλου βιομηχανικού εξοπλισμού προς το Ιράν. Σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, η εταιρεία S Sistem Lojistik, με έδρα την Κωνσταντινούπολη, φέρεται να διαδραμάτισε κομβικό ρόλο, συντονίζοντας τις αποστολές για λογαριασμό της Mahan Air. Τα φορτία που διακινούνταν μέσω αυτού του δικτύου περιλάμβαναν, κατά τις αμερικανικές αρχές, εξαρτήματα για drones και βιομηχανικό εξοπλισμό διπλής χρήσης.

Στο ίδιο πλαίσιο, κυρώσεις επιβλήθηκαν και σε άλλες δύο τουρκικές επιχειρήσεις. Η Sky Phoenix, η οποία εδρεύει στη Σμύρνη, κατηγορείται ότι λειτούργησε ως μεσάζων για τη μεταβίβαση αεροσκαφών αμερικανικής κατασκευής στη Mahan Air, με τη διαμεσολάβηση εταιρειών από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ομάν. Παράλληλα, η Mes Cargo, επίσης με έδρα την Κωνσταντινούπολη, φέρεται να ενεργούσε ως εμπορικός αντιπρόσωπος της ιρανικής αεροπορικής εταιρείας, διευκολύνοντας τις εμπορικές της συναλλαγές.

Οι επιπτώσεις των νέων μέτρων

Η ένταξη των τριών τουρκικών εταιρειών στη λίστα κυρώσεων του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών συνεπάγεται τη δέσμευση των περιουσιακών τους στοιχείων στις Ηνωμένες Πολιτείες, εφόσον υπάρχουν, και την απαγόρευση οποιασδήποτε συναλλαγής με αμερικανικά πρόσωπα ή επιχειρήσεις. Ωστόσο, η εμβέλεια των μέτρων αυτών εκτείνεται πολύ πέρα από τα αμερικανικά σύνορα. Η Ουάσιγκτον έχει καταστήσει σαφές ότι ξένες τράπεζες ή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που θα προχωρήσουν σε σημαντικές συναλλαγές με τις συγκεκριμένες εταιρείες ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες με δευτερογενείς κυρώσεις.

Αυτή η προειδοποίηση δημιουργεί ένα ισχυρό αντικίνητρο για το διεθνές τραπεζικό σύστημα, οδηγώντας συχνά τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες και άλλους εμπορικούς εταίρους να διακόψουν προληπτικά τις σχέσεις τους με τις κυρωθείσες επιχειρήσεις. Το αποτέλεσμα είναι ο ουσιαστικός αποκλεισμός αυτών των εταιρειών από μεγάλο μέρος του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος, καθιστώντας εξαιρετικά δύσκολη τη συνέχιση της δραστηριότητάς τους σε διεθνές επίπεδο. Μέχρι στιγμής, δεν έχει υπάρξει καμία δημόσια τοποθέτηση από τις τρεις τουρκικές εταιρείες σχετικά με τις κυρώσεις, ενώ και η τουρκική κυβέρνηση δεν έχει προβεί σε κάποια επίσημη αντίδραση για το ζήτημα.