Νέο σχέδιο Μπέρναμ για το NHS και κοινωνική φροντίδα

Το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Αγγλίας (NHS) βρίσκεται για ακόμη μία φορά στο επίκεντρο των πολιτικών εξελίξεων, με τον νέο Βρετανό πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ να θέτει ως προτεραιότητα την αναμόρφωση του συστήματος κοινωνικής φροντίδας για ηλικιωμένους. Σε μια από τις πρώτες του συνεντεύξεις στο BBC, ο Μπέρναμ ήταν κατηγορηματικός: χωρίς ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις, το NHS κινδυνεύει με κατάρρευση. Η δήλωση αυτή έρχεται σε μια περίοδο που η χρηματοδότηση και η βιωσιμότητα του συστήματος υγείας αποτελούν μείζον ζήτημα για τη βρετανική κοινωνία.

Ο Μπέρναμ, ωστόσο, απέφυγε να δεσμευτεί με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, αναγνωρίζοντας τις προκλήσεις που συνεπάγεται ένα τέτοιο εγχείρημα. Προηγούμενες κυβερνήσεις, όπως αυτή του Ρίσι Σούνακ με τη 15ετή στρατηγική του ή του Κιρ Στάρμερ με το 10ετές πλάνο, δεν κατάφεραν να υλοποιήσουν τις εξαγγελίες τους. Ο Μπέρναμ, παρά τη ρητορική του, φαίνεται να κινείται με προσοχή, αποφεύγοντας να θέσει συγκεκριμένες ημερομηνίες, κυρίως λόγω των οικονομικών περιορισμών.

Η κοινωνική φροντίδα στην Αγγλία, σε αντίθεση με το NHS, δεν είναι δωρεάν. Ένας στους επτά Βρετανούς άνω των 65 ετών αναγκάζεται να πληρώσει πάνω από 100.000 λίρες μέχρι το τέλος της ζωής του, ενώ όσοι διαθέτουν περιουσιακά στοιχεία άνω των 23.250 λιρών δεν δικαιούνται καμία κρατική βοήθεια. Αυτή η κατάσταση έχει οδηγήσει πολλούς ασθενείς στο NHS, επιβαρύνοντας περαιτέρω το σύστημα.

Οι τρεις βασικές προτάσεις για τη μεταρρύθμιση

Η κυβέρνηση εξετάζει ένα φάσμα επιλογών, οι οποίες διαφέρουν σημαντικά ως προς το κόστος και την έκταση. Η πρώτη πρόταση προβλέπει την επιβολή ενός ανώτατου ορίου στη συμμετοχή του ασθενούς, με το κράτος να αναλαμβάνει το υπερβάλλον κόστος. Μια επιτροπή που είχε συσταθεί πριν από 15 χρόνια είχε προτείνει ένα ισόβιο όριο 35.000 λιρών, με το ετήσιο κόστος για το κράτος να υπολογίζεται μεταξύ 1,3 και 2,2 δισεκατομμυρίων λιρών. Αυτή η λύση θεωρείται η πιο οικονομική για το κράτος, αλλά η πιο επιβαρυντική για τους πολίτες.

Η δεύτερη επιλογή είναι η παροχή δωρεάν κοινωνικής φροντίδας, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, αλλά με περιορισμούς, όπως η μη κάλυψη στέγασης και σίτισης. Πρόκειται για ένα μοντέλο που εφαρμόζεται ήδη στη Σκωτία, την Ιαπωνία και τη Γερμανία. Σύμφωνα με τη δεξαμενή σκέψης Health Foundation, το κόστος για το κράτος θα ανέλθει σε 7,5 δισεκατομμύρια λίρες ετησίως έως το 2036.

Η τρίτη και πιο κοστοβόρα πρόταση είναι η πλήρης κρατικοποίηση της κοινωνικής φροντίδας, στα πρότυπα του NHS. Το Health Foundation εκτιμά ότι το ετήσιο κόστος θα φτάσει τα 19 δισεκατομμύρια λίρες μέχρι το 2036. Πρόκειται για μια καθολική φροντίδα για όλους, χωρίς κανέναν περιορισμό.

Πολιτικές αντιδράσεις και επόμενα βήματα

Η μεταρρύθμιση της κοινωνικής φροντίδας αποτελεί προσωπική εκκρεμότητα για τον Μπέρναμ, ο οποίος είχε παρόμοια σχέδια ως υπουργός Υγείας στην κυβέρνηση Μπράουν, πριν από περισσότερα από 15 χρόνια. Η ηγέτιδα των Συντηρητικών, Κέιμι Μπέιντενοκ, άσκησε πίεση στον Μπέρναμ, ζητώντας του να αποκλείσει το ενδεχόμενο αύξησης φόρων ή δανεισμού για τη χρηματοδότηση των μεταρρυθμίσεων.

Αύριο, Τετάρτη, αναμένεται να ξεκαθαρίσει το τοπίο, με μια ομιλία του Μπέρναμ επικεντρωμένη στην κοινωνική φροντίδα ενηλίκων. Οι εξελίξεις αναμένονται με μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς το μέλλον του NHS και της κοινωνικής πρόνοιας βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι.