Νέοι δασμοί Τραμπ σε δεκάδες οικονομίες

Σε μια κίνηση που αναμένεται να προκαλέσει νέες αναταράξεις στο παγκόσμιο εμπόριο, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, φέρεται έτοιμος να προχωρήσει στην επιβολή πρόσθετων δασμών σε προϊόντα που προέρχονται από δεκάδες οικονομίες παγκοσμίως. Σύμφωνα με πληροφορίες του πρακτορείου Bloomberg, το οποίο επικαλείται πρόσωπα με γνώση του θέματος, η νέα αυτή δασμολογική πρωτοβουλία αναμένεται να ολοκληρωθεί έως την προσεχή Παρασκευή. Βασικός στόχος της κυβέρνησης Τραμπ είναι να διασφαλιστεί η αδιάλειπτη συνέχεια της προστατευτικής εμπορικής πολιτικής, αποφεύγοντας οποιοδήποτε νομικό ή χρονικό κενό μετά τη λήξη των προσωρινών παγκόσμιων δασμών, οι οποίοι ανέρχονται σε ποσοστό 10%.

Η νέα πρόταση και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής

Η αμερικανική κυβέρνηση είχε παρουσιάσει από τον προηγούμενο μήνα μια πρόταση για την επιβολή δασμών, οι οποίοι θα κυμαίνονται τουλάχιστον στο 10% και θα αφορούν περίπου 60 εμπορικούς εταίρους. Το επιχείρημα που προβάλλεται είναι η ανεπάρκεια των προτύπων που εφαρμόζουν αυτές οι χώρες για την αντιμετώπιση της καταναγκαστικής εργασίας. Παρότι η προεδρική ομάδα προετοιμάζεται εντατικά για να θέσει σε ισχύ τα νέα μέτρα εντός της εβδομάδας, παραμένει ασαφές εάν τα τελικά ποσοστά θα διαφοροποιηθούν από την αρχική πρόταση. Οι ίδιες πηγές υπογραμμίζουν ότι το σχέδιο δεν έχει ακόμη λάβει την τελική του μορφή και ενδέχεται να υποστεί τροποποιήσεις.

Η λήξη των προσωρινών δασμών, που είχαν επιβληθεί μετά από δικαστική απόφαση, συμπίπτει χρονικά με την Παρασκευή. Η νέα δέσμη μέτρων αποσκοπεί στο να καλύψει αυτό ακριβώς το κενό, διατηρώντας ανέπαφο το δασμολογικό οπλοστάσιο του Λευκού Οίκου. Υπενθυμίζεται ότι ο οριζόντιος δασμός 10% είχε επιβληθεί βάσει του Άρθρου 122 του Νόμου περί Εμπορίου, το οποίο παρέχει προεδρική εξουσία για προσωρινές προσαυξήσεις έως 150 ημέρες, με σκοπό την αντιμετώπιση ελλειμμάτων στο ισοζύγιο πληρωμών. Το Δικαστήριο Διεθνούς Εμπορίου των ΗΠΑ ακύρωσε μεν τον συγκεκριμένο δασμό, περιόρισε όμως την ισχύ της απόφασης μόνο στους ενάγοντες, αφήνοντάς τον σε γενικές γραμμές ενεργό για το σύνολο των υπόλοιπων εισαγωγέων.

Πολιτικές προεκτάσεις και αντιδράσεις

Η απόφαση του προέδρου Τραμπ να προχωρήσει στην εφαρμογή της νέας πρότασης επιβεβαιώνει την αταλάντευτη δέσμευσή του στην πολιτική των δασμών, παρά τις έντονες ανησυχίες που εκφράζονται από μερίδα των ψηφοφόρων. Το αυξημένο κόστος ζωής, το οποίο αποδίδεται εν μέρει στις εισαγωγικές επιβαρύνσεις, αποτελεί κεντρικό ζήτημα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Οι επικριτές της στρατηγικής αυτής υποστηρίζουν ότι οι δασμοί λειτουργούν ως φόρος επί των καταναλωτικών αγαθών, αυξάνοντας τελικά τις τιμές για τους Αμερικανούς πολίτες. Από την άλλη πλευρά, ο πρόεδρος και κορυφαία στελέχη της κυβέρνησής του επιμένουν ότι τα μέτρα είναι απολύτως αναγκαία για την ανασυγκρότηση της αμερικανικής μεταποιητικής βιομηχανίας και την προστασία των εγχώριων παραγωγικών κλάδων από τον αθέμιτο ανταγωνισμό.

Η κλιμάκωση της εμπορικής πολιτικής δεν περιορίζεται μόνο στην παγκόσμια κλίμακα. Ενδεικτική είναι η πρόσφατη δέσμευση της κυβέρνησης να επιβάλει δασμούς ύψους 50% σε πληθώρα καναδικών προϊόντων, οξύνοντας περαιτέρω τη μακροχρόνια εμπορική διαμάχη με τον βόρειο γείτονα. Παράλληλα, την προηγούμενη εβδομάδα, οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν δασμό 25% σε μια σειρά προϊόντων από τη Βραζιλία, διευρύνοντας το πεδίο των εμπορικών τους αντιπαραθέσεων.

Οι λεπτομέρειες της πρότασης και η διαδικασία

Σύμφωνα με την πρόταση του Γραφείου του Εμπορικού Αντιπροσώπου των ΗΠΑ (USTR), η οποία επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση της καταναγκαστικής εργασίας, δασμός 10% θα επιβληθεί σε προϊόντα από οικονομίες όπως ο Καναδάς, το Μεξικό, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ταϊβάν. Για άλλες μεγάλες οικονομίες, όπως η Κίνα, η Ινδία και η Ιαπωνία, το προτεινόμενο ποσοστό ανέρχεται στο 12,5%. Ο Εμπορικός Αντιπρόσωπος των ΗΠΑ, Τζέιμισον Γκριρ, δήλωσε την Τρίτη ότι η οριστική εφαρμογή των μέτρων που προέκυψαν από την έρευνα για την καταναγκαστική εργασία είναι επικείμενη, χωρίς ωστόσο να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες. Οι νέοι αυτοί δασμοί θα βασιστούν στο Άρθρο 301 του Νόμου περί Εμπορίου, το οποίο παρέχει την εξουσία για μονομερή επιβολή δασμών ως απάντηση σε ξένες εμπορικές πρακτικές που κρίνονται επιζήμιες για το αμερικανικό εμπόριο.

Ο Γκριρ, μιλώντας στο CNBC, ανέφερε χαρακτηριστικά: "Περιμένουμε να υπάρξουν εξελίξεις σύντομα. Δεν μπορώ να προσδιορίσω συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα αυτή τη στιγμή. Έχω την υποχρέωση να ενημερώσω πρώτα το Κογκρέσο και τα υπόλοιπα ενδιαφερόμενα μέρη πριν αποκαλύψω κάτι τέτοιο. Ωστόσο, αναμένουμε σύντομα ενέργειες στο συγκεκριμένο μέτωπο." Παρόλα αυτά, ένας ακόμη πιθανός γύρος δασμών, που απορρέει από ξεχωριστή έρευνα για την υπερβάλλουσα παραγωγική δυναμικότητα, δεν αναμένεται να ολοκληρωθεί έως την Παρασκευή. Αξιωματούχοι της κυβέρνησης έχουν διευκρινίσει ότι η σχετική διαδικασία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, καθώς τα προτεινόμενα πορίσματα απαιτούν επίσημη περίοδο δημόσιας διαβούλευσης και ακροάσεις. Αυτό σημαίνει ότι η πλήρης επαναφορά του εκτεταμένου δασμολογικού πλαισίου του Τραμπ δεν αναμένεται να ολοκληρωθεί πριν από μια μεταγενέστερη ημερομηνία.