Νέος εξωδικαστικός: Όλες οι αλλαγές από 21 Σεπτεμβρίου

Από τις 21 Σεπτεμβρίου τίθεται σε ισχύ ένα αναθεωρημένο πλαίσιο για τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, το οποίο επιφέρει ουσιαστικές μεταβολές τόσο για τα φυσικά πρόσωπα όσο και για τους επαγγελματίες. Η νέα αρχιτεκτονική του μέτρου εστιάζει στην ενίσχυση της προστασίας της κύριας κατοικίας και στη διεύρυνση του αριθμού των οφειλετών που μπορούν να ενταχθούν στη διαδικασία, καθιστώντας την πιο προσιτή και ευέλικτη.

Η πιο κομβική τροποποίηση αφορά το κατώτατο όριο των συνολικών οφειλών που απαιτείται για την υπαγωγή στον μηχανισμό. Συγκεκριμένα, το όριο αυτό μειώνεται από τις 10.000 ευρώ στις 5.000 ευρώ, γεγονός που αναμένεται να αυξήσει σημαντικά τον αριθμό των δυνητικά επιλέξιμων πολιτών. Με αυτόν τον τρόπο, ένα ευρύτερο φάσμα οφειλετών αποκτά τη δυνατότητα να αναδιαρθρώσει τα χρέη του μέσω ενός θεσμικού και οργανωμένου πλαισίου, αποφεύγοντας τα αδιέξοδα της εξωδικαστικής διαχείρισης.

Ενισχυμένη προστασία για την κύρια κατοικία

Στο επίκεντρο των νέων ρυθμίσεων βρίσκεται η διασφάλιση της κύριας κατοικίας. Ο οφειλέτης έχει πλέον τη δυνατότητα, στο πλαίσιο της συμφωνίας αναδιάρθρωσης, να επιλέξει ρητά την προστασία του ακινήτου όπου διαμένει. Η προστασία αυτή δεν είναι άνευ όρων, καθώς μπορεί να συνοδεύεται από την υποχρέωση εκποίησης άλλων περιουσιακών στοιχείων, εφόσον αυτό κριθεί απαραίτητο για την ικανοποίηση των απαιτήσεων των πιστωτών. Η εκποίηση των λοιπών ακινήτων ενσωματώνεται ως ρητός όρος στη σύμβαση αναδιάρθρωσης, την οποία ο οφειλέτης έχει το δικαίωμα να αποδεχθεί ή να απορρίψει.

Η ουσία της διάταξης έγκειται στο γεγονός ότι, εφόσον ο οφειλέτης τηρεί ευλαβικά τους όρους της σύμβασης, οι πιστωτές που δεσμεύονται από αυτήν δεν δύνανται να προβούν σε μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης κατά της κύριας κατοικίας. Με άλλα λόγια, η συνεπής τήρηση της ρύθμισης λειτουργεί ως μια ισχυρή ασπίδα απέναντι στον κίνδυνο πλειστηριασμού, παρέχοντας ένα αίσθημα ασφάλειας και σταθερότητας στον οφειλέτη και την οικογένειά του.

Νέο παράθυρο για επανυποβολή αιτήσεων

Ένα ακόμη καινοτόμο στοιχείο είναι η θέσπιση ενός ειδικού εξαμήνου, το οποίο ξεκινά από τις 21 Σεπτεμβρίου. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ορισμένοι οφειλέτες θα έχουν τη δυνατότητα να επανυποβάλουν αίτηση ένταξης στον εξωδικαστικό μηχανισμό, ακόμη και πριν συμπληρωθεί το προβλεπόμενο δωδεκάμηνο από την προηγούμενη αίτησή τους. Η δυνατότητα αυτή διαχωρίζεται σε δύο σενάρια. Πρώτον, εάν ο οφειλέτης τηρεί τη ρύθμισή του, θα πρέπει να τεκμηριώσει μια επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης της τάξεως τουλάχιστον 20%, προκειμένου το αίτημά του να επανεξεταστεί. Δεύτερον, στην περίπτωση που η προηγούμενη ρύθμιση έχει καταγγελθεί, για παράδειγμα λόγω απώλειας περισσότερων από τρεις δόσεων, παρέχεται η ευχέρεια επανυποβολής εντός του συγκεκριμένου εξαμήνου, χωρίς να απαιτείται η παρέλευση του δωδεκαμήνου.

Ευέλικτες δόσεις και υψηλά ποσοστά διαγραφής

Το νέο πλαίσιο διατηρεί και ενισχύει την ευελιξία στην αποπληρωμή των οφειλών. Προβλέπεται η δυνατότητα ρύθμισης σε έως 240 δόσεις για χρέη προς το Δημόσιο, ενώ για τις οφειλές προς τα πιστωτικά ιδρύματα ο αριθμός των δόσεων μπορεί να φτάσει έως και τις 420. Παράλληλα, η διαγραφή οφειλών, το λεγόμενο «κούρεμα», μπορεί να διαμορφωθεί σε ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά, που προσεγγίζουν ακόμη και το 70%. Το ακριβές ποσοστό διαγραφής και το ύψος της μηνιαίας δόσης δεν είναι ενιαία, αλλά εξαρτώνται άμεσα από τα οικονομικά και περιουσιακά δεδομένα κάθε οφειλέτη. Κάθε περίπτωση αξιολογείται εξατομικευμένα, λαμβάνοντας υπόψη την ικανότητα του οφειλέτη να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του.

Ένταξη οφειλών προς τους δήμους

Μια σημαντική διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής αφορά τις οφειλές προς τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Αυτές οι οφειλές μπορούν πλέον να ενταχθούν στη διαδικασία του εξωδικαστικού μηχανισμού, υπό την προϋπόθεση ότι έχει προηγηθεί η απαραίτητη βεβαίωσή τους από τη δημοτική αρχή. Αυτό το μέτρο αναμένεται να προσφέρει μια ανάσα σε πολλούς πολίτες και επιχειρήσεις που έχουν συσσωρεύσει χρέη προς τους δήμους, εντάσσοντάς τα σε ένα ενιαίο και διαχειρίσιμο πλαίσιο αποπληρωμής.

Νέα μεθοδολογία υπολογισμού και αποτύπωση της ζήτησης

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στον τρόπο υπολογισμού της αξίας της ακίνητης περιουσίας, ειδικά όταν ζητείται η προστασία της κύριας κατοικίας. Στην αντιπρόταση που υποβάλλεται, λαμβάνεται υπόψη η αξία της κύριας κατοικίας, ενώ τα υπόλοιπα ακίνητα καθίστανται αντικείμενο διαπραγμάτευσης στο πλαίσιο της ρύθμισης. Το τελικό ύψος της μηνιαίας δόσης και το ποσοστό διαγραφής δεν είναι κοινά για όλους, αλλά προσδιορίζονται από ένα σύνολο παραγόντων, όπως τα εισοδήματα, το ύψος των οφειλών, η περιουσιακή κατάσταση και τα συνολικά οικονομικά δεδομένα του αιτούντος.

Η δυναμική του εργαλείου αποτυπώνεται ήδη από τα στατιστικά στοιχεία. Μέχρι το τέλος Ιουλίου, είχαν υποβληθεί περίπου 65.000 αιτήσεις, οι οποίες αφορούσαν ρυθμίσεις συνολικού ύψους σχεδόν 20 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η μείωση του ορίου ένταξης στις 5.000 ευρώ αναμένεται να δώσει περαιτέρω ώθηση στη χρήση του μηχανισμού, καθιστώντας τον προσβάσιμο σε ένα μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού που αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες.