Ο Καναδάς, μια από τις πιο πλούσιες χώρες του πλανήτη, βρίσκεται σε κατάσταση έντονης πολιτικής και οικονομικής πίεσης, καθώς ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει δείξει εμμονή να ενσωματώσει τη χώρα ή τουλάχιστον την πλουσιότερη επαρχία της, την Αλμπέρτα, στο αμερικανικό σύστημα. Οι σχέσεις Οτάβας και Ουάσινγκτον κινούνται σε ιστορικά χαμηλά, με την κατάσταση να σοβαρεύει σε κάθε νέα κίνηση της καναδικής κυβέρνησης.
Η Καναδική κυβέρνηση, απορρίπτοντας την εξάρτηση από τον αμερικανικό στρατιωτικό εξοπλισμό, ανακοίνωσε πως θα επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια στη δική της αμυντική βιομηχανία. Το 70% των στρατιωτικών δαπανών της χώρας θα κατευθυνθεί σε ντόπιες εταιρείες, αυξάνοντας τις εξαγωγές καναδικών οπλικών συστημάτων σε τρίτες χώρες κατά 50%. Ο πρωθυπουργός Mark Carney ξεκαθάρισε πως η χώρα δεν θα εξαρτάται πλέον από τις ΗΠΑ στον τομέα των οπλικών συστημάτων, ενώ αναμένεται η δημιουργία περίπου 125.000 νέων θέσεων εργασίας για Καναδούς. Παράλληλα, ο Καναδάς θα ενισχύσει την παρουσία και τις έρευνες στην Αρκτική κατά 85%, εντείνοντας τη στρατηγική του ανάμειξη στην περιοχή.
Η στρατηγική στροφή του Καναδά ακολουθεί ιστορικά μοτίβα. Όπως τη δεκαετία του ’80 η χώρα στράφηκε προς τον αναπτυσσόμενο τότε Ειρηνικό και την Ιαπωνία, τώρα αντιλαμβάνεται τη νέα παγκόσμια οικονομική και στρατηγική κυριαρχία με επίκεντρο την Κίνα. Τον Ιανουάριο, ο Carney επισκέφτηκε το Πεκίνο, ενισχύοντας τη στενή εμπορική συνεργασία των δύο χωρών. Σύμφωνα με τη συμφωνία, οι καναδικές εξαγωγές προς την Κίνα θα αυξηθούν κατά 50% ως το 2030, τα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα που εισάγονται στον Καναδά θα αυξηθούν σημαντικά, και οι δασμοί για καναδικά προϊόντα, όπως τα θαλασσινά και ο ελαιόσπορος κανόλας, θα μειωθούν έως 70%.
Η στρατηγική αυτή «οπορτουνιστική» στροφή δεν είναι πρωτόγνωρη για τον Καναδά. Μετά την ισλαμική επανάσταση στο Ιράν, η χώρα υποδέχτηκε πλούσιους και μορφωμένους Ιρανούς, που συνέβαλαν οικονομικά και επαγγελματικά, ενώ υπάρχουν βάσιμες υποψίες πως κάποιοι διατηρούν σχέσεις ή ακόμη και δραστηριότητες κατασκοπίας υπέρ του ιρανικού καθεστώτος. Στο ίδιο πλαίσιο, η συνεργασία με την Κίνα εγείρει ερωτήματα για ενδεχόμενη παρουσία κατασκόπων και μακροπρόθεσμη εξάρτηση από τις κινεζικές στρατηγικές επιδιώξεις, καθώς η Κίνα επιδιώκει την παγκόσμια ηγεμονία μέσω των εμπορικών σχέσεων με υποτελείς χώρες.
Ο Καναδάς, με τον πλούτο του σε φυσικούς πόρους, θεωρείται από την Ουάσινγκτον κρίσιμος εταίρος, ενώ για το Πεκίνο αντιπροσωπεύει μια χώρα που μπορεί να ανταλλάξει πρώτες ύλες με προϊόντα μαζικής παραγωγής. Η στροφή προς την Κίνα και η αυξημένη οικονομική αυτονομία προκαλούν ανησυχία στις ΗΠΑ, καθώς η χώρα κινδυνεύει να χάσει επιρροή στον βορειοαμερικανικό γείτονα, ενώ ο Καναδάς ενδέχεται να αντικαταστήσει την αμερικανική με την κινεζική στρατηγική επιρροή.
Οι Αμερικανοί αναλυτές τίθενται το ερώτημα: θέλουν δίπλα τους μια εύπορη και φιλελεύθερη δημοκρατία εξαρτώμενη από τις δικές τους εξαγωγές και οπλικά συστήματα ή μια χώρα υποτελή στα κινεζικά οικονομικά συμφέροντα που παράγει τα δικά της όπλα; Η πιθανότητα συγκρούσεων, άλλοτε σενάριο επιστημονικής φαντασίας, μοιάζει πλέον πιθανή, καθώς η Οτάβα κινείται στρατηγικά προς το Πεκίνο και απομακρύνεται από την αμερικανική επιρροή.
Η ιστορική παρατήρηση δείχνει ότι οι παγκόσμιοι κυρίαρχοι κινούνται γεωγραφικά κατά ένα κλικ προς τα δυτικά: από την Περσία στη Ρώμη, την Ισπανία, την Αγγλία και τις ΗΠΑ, με την Κίνα να εμφανίζεται τώρα στον παγκόσμιο χάρτη ως ο επόμενος κρίσιμος παίκτης. Ο Καναδάς βρίσκεται στο σταυροδρόμι αυτής της αλλαγής, αντιμέτωπος με την αμερικανική πίεση και στρατηγικά δεμένος στην ανατολική οικονομική σφαίρα.
