Οι δύο παρατάξεις που κυβέρνησαν τη χώρα επί 48 από τα 52 χρόνια της Μεταπολίτευσης εμφανίζουν ολοένα και μεγαλύτερη σύγκλιση. Η εναλλαγή στην εξουσία συνοδεύεται από σταθερή παρουσία των ίδιων προσώπων, είτε ως νυν είτε ως πρώην ηγετικών στελεχών. Μετακινήσεις στελεχών από το εκσυγχρονιστικό ΠΑΣΟΚ προς τη σημερινή Νέα Δημοκρατία έχουν ενισχύσει την εικόνα ενός ενιαίου πολιτικού χώρου με διαφορετικές ταμπέλες.
Στο περιθώριο της μεγάλης εμπορικής συμφωνίας μεταξύ Ευρωπαϊκή Ένωση και Ινδία, οι ευρωπαϊκές πλευρές αποφεύγουν να δημοσιοποιήσουν κρίσιμες παραμέτρους που συνδέονται με το διεθνές σύστημα πληρωμών. Στο επίκεντρο βρίσκεται το SWIFT και οι εναλλακτικές που διαμορφώνονται.
Η Κεντρική Τράπεζα της Ινδίας ανακοίνωσε ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προχωρά στη διασύνδεση του ευρωπαϊκού συστήματος άμεσης εκκαθάρισης πληρωμών TARGET μέσω της υπηρεσίας TIPS με το ινδικό δίκτυο UPI. Πρόκειται για την πρώτη απευθείας σύνδεση της ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής άμεσων πληρωμών με χώρα της ομάδας BRICS+.
Από τη Βομβάη, η ινδική πλευρά επισημαίνει ότι ξεκινούν οι τυπικές διαδικασίες για τη σύνδεση του TIPS με το Unified Payments Interface. Το TIPS, που αναπτύχθηκε το 2018 από το Ευρωσύστημα, επιτρέπει την άμεση εκκαθάριση συναλλαγών σε ευρώ εντός δευτερολέπτων. Το UPI, που δημιουργήθηκε το 2016 από την National Payments Corporation of India, αποτελεί τη βασική ψηφιακή υποδομή άμεσων πληρωμών στην Ινδία. Η τεχνική ολοκλήρωση των δύο δικτύων δημιουργεί διασυνοριακό ψηφιακό δίαυλο για συναλλαγές μικρής αξίας.
Η Κεντρική Τράπεζα της Ινδίας αναφέρει ότι η πρωτοβουλία ευθυγραμμίζεται με τον οδικό χάρτη των G20 για ταχύτερα και φθηνότερα εμβάσματα. Η διασύνδεση UPI–TIPS επιτρέπει την εκκαθάριση συναλλαγών χωρίς τη χρήση μηνυμάτων μέσω του SWIFT. Το SWIFT, με έδρα το Βέλγιο, διαχειρίζεται καθημερινά μηνύματα που αντιστοιχούν σε συναλλαγές εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων και λειτουργεί ως σύστημα διαβίβασης μηνυμάτων που επιβεβαιώνουν και οργανώνουν τις διεθνείς πληρωμές.
Η πρωτοβουλία των δύο κεντρικών τραπεζών εντάσσεται σε ευρύτερη διεθνή τάση διαμόρφωσης πολλαπλών διαύλων πληρωμών. Το νέο σχήμα θα λειτουργεί παράλληλα με τα υφιστάμενα συστήματα, με εκκαθαρίσεις στο εθνικό νόμισμα κάθε πλευράς. Οι δύο τράπεζες δηλώνουν ότι θα συντονίζουν τεχνικά ζητήματα, διαχείριση κινδύνων και σχεδιασμό εκκαθάρισης.
Το υφιστάμενο μοντέλο διεθνών ροών βασίζεται στον τριγωνισμό μέσω του αμερικανικού δολαρίου. Η νέα αρχιτεκτονική επιτρέπει απευθείας εκκαθάριση σε ευρώ και ρουπίες, χωρίς υποχρεωτική μετατροπή σε δολάρια και χωρίς διαμεσολάβηση ανταποκριτριών τραπεζών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η μεταβολή αυτή επηρεάζει το κόστος, τον χρόνο και τη διαδικασία εκκαθάρισης.
Μέχρι σήμερα, όταν ινδική επιχείρηση μετέφερε κεφάλαια σε ευρωπαϊκή, η ρουπία μετατρεπόταν σε δολάριο, στη συνέχεια σε ευρώ και η τελική εκκαθάριση γινόταν μέσω τράπεζας στη Νέα Υόρκη. Ακόμη και όταν προσφερόταν απευθείας ισοτιμία ρουπίας–ευρώ, η αποτίμηση επηρεαζόταν από τη σχέση των δύο νομισμάτων με το δολάριο, λόγω του βάθους και της ρευστότητας της δολαριακής αγοράς.
Ο δίαυλος UPI–TIPS καταργεί αυτή τη διαδρομή. Ένας καταναλωτής στην Ινδία θα μπορεί να πληρώνει σε ρουπίες, με άμεση εκκαθάριση στην υποδομή της Ευρωζώνης σε ευρώ, και αντίστροφα. Η αλλαγή εισάγει εναλλακτικό λειτουργικό κανάλι μεταξύ δύο μεγάλων οικονομιών και επηρεάζει τη γεωμετρία των διεθνών πληρωμών.
Η Ευρώπη αποφεύγει δημόσιες ανακοινώσεις στρατηγικής διαφοροποίησης, εφαρμόζοντας τεχνικές λύσεις που περιορίζουν την εξάρτηση από εξωτερικά συστήματα. Η εμπειρία της προηγούμενης δεκαετίας, τόσο σε ενεργειακό επίπεδο όσο και στο πεδίο των χρηματοοικονομικών κυρώσεων, ενίσχυσε τις συζητήσεις περί στρατηγικής αυτονομίας.
Οι εμπορικές συναλλαγές ΕΕ–Ινδίας ανέρχονται σε περίπου 138 δισ. ευρώ. Η Ινδία αποτελεί τον ένατο εμπορικό εταίρο της ΕΕ, ενώ η ΕΕ είναι ο δεύτερος για την Ινδία. Ακόμη και με αύξηση του όγκου, τα μεγέθη δεν μεταβάλλουν άμεσα τις παγκόσμιες ισορροπίες, εισάγουν όμως λειτουργική εναλλακτική που μεταβάλλει τα κίνητρα των συναλλασσομένων.
Ο πρόεδρος των Ηνωμένες Πολιτείες, Ντόναλντ Τραμπ, εμφανίστηκε διαλλακτικός απέναντι στις εξελίξεις, ανακοινώνοντας μείωση δασμών για την Ινδία και άρση πρόσθετων επιβαρύνσεων που είχαν επιβληθεί για αγορές ρωσικού αργού. Οι όγκοι που απομακρύνονται από το δολάριο παραμένουν περιορισμένοι σε σχέση με το συνολικό διεθνές εμπόριο σε αμερικανικό νόμισμα.
Η διασύνδεση UPI–TIPS διαμορφώνει νέο τεχνικό πρότυπο διασυνοριακών πληρωμών. Η σημασία της αποτυπώνεται στη δημιουργία εναλλακτικής υποδομής που λειτουργεί παράλληλα με το καθιερωμένο σύστημα και μεταβάλλει σταδιακά τον τρόπο με τον οποίο κινούνται τα κεφάλαια σε παγκόσμιο επίπεδο.
