Η στρατιωτική σύγκρουση που ξεκίνησε με την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν απειλεί να πλήξει σοβαρά μια παγκόσμια οικονομία που ήδη παλεύει με τις συνέπειες της αύξησης των δασμών που επέβαλε ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι το πετρελαϊκό σοκ θα οδηγήσει σε άνοδο του πληθωρισμού και σε πιέσεις για την ανάπτυξη διεθνώς.
Στην Ευρώπη, οι υψηλές τιμές ενέργειας θέτουν τις οικονομίες στο όριο της ύφεσης, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες η Ομοσπονδιακή Τράπεζα αντιμετωπίζει αδιέξοδο, καθώς καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα σε πληθωριστικές πιέσεις και στις απαιτήσεις του προέδρου για μείωση επιτοκίων. Η Κίνα αντιμετωπίζει πρόσθετη πίεση λόγω περιορισμών στις εισαγωγές ιρανικού πετρελαίου, τους δασμούς του Τραμπ και τη συρρίκνωση της αγοράς ακινήτων.
Το Bloomberg Economics έχει αναλύσει διάφορα σενάρια για τις τιμές πετρελαίου και τις επιπτώσεις στις μεγάλες οικονομίες. Σε περίπτωση αποκλιμάκωσης, το πετρέλαιο θα μπορούσε να επιστρέψει στα προ κρίσης επίπεδα των 65 δολαρίων ανά βαρέλι, αποφεύγοντας σοβαρό πλήγμα στην παγκόσμια οικονομία.
Τα σημερινά δεδομένα όμως δείχνουν αυξημένες εντάσεις. Το μεγαλύτερο διυλιστήριο της Σαουδικής Αραβίας έκλεισε, η μεγαλύτερη εγκατάσταση υγροποιημένου φυσικού αερίου του Κατάρ διακόπηκε και τα Στενά του Ορμούζ έχουν ουσιαστικά αποκλειστεί. Οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου εκτοξεύονται, οι χρηματιστηριακές αγορές δέχονται ισχυρό πλήγμα και οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων αυξάνονται, περιορίζοντας τις προσδοκίες για μείωση επιτοκίων από τη Fed.
Σε ένα ακραίο σενάριο, οι μάχες θα συνεχιστούν με επίκεντρο κρίσιμες υποδομές και πιθανές διακοπές παραγωγής ενέργειας. Το Bloomberg Economics εκτιμά ότι μια μείωση της προσφοράς κατά 1% μπορεί να αυξήσει τις τιμές του πετρελαίου κατά 4%. Ένα παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να ανεβάσει τις τιμές στα 108 δολάρια ανά βαρέλι και να διατηρηθεί σε αυτά τα επίπεδα μέχρι το τέταρτο τρίμηνο.
Αυτό θα αυξήσει τον πληθωρισμό στις ΗΠΑ κατά 0,8 ποσοστιαίες μονάδες, υπερβαίνοντας τον στόχο 2% της Fed και θέτοντας σε δοκιμασία τις αποφάσεις της για τα επιτόκια. Παράλληλα, ο Τραμπ αντιμετωπίζει πολιτικό κίνδυνο, καθώς ο πληθωρισμός και οι εξωτερικές συγκρούσεις επηρεάζουν την αίσθηση ασφάλειας των ψηφοφόρων ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Για την Ευρώπη και το Ηνωμένο Βασίλειο, το ενεργειακό σοκ θα πλήξει το ΑΕΠ, με την ευρωζώνη να κινδυνεύει με πτώση 0,6% και το Ηνωμένο Βασίλειο 0,5%. Η Κίνα θα δει τον πληθωρισμό να αυξάνεται περίπου 0,8 ποσοστιαίες μονάδες λόγω του υψηλότερου κόστους εισαγωγών πετρελαίου και των δασμών.
Η Ρωσία εμφανίζεται ως ωφελημένη, καθώς οι αυξημένες τιμές πετρελαίου μειώνουν το έλλειμμα του προϋπολογισμού της και ενισχύουν τη δυνατότητά της να χρηματοδοτεί τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Σε ένα πιο ήπιο σενάριο, οι μάχες περιορίζονται χωρίς σημαντικές ζημιές στις ενεργειακές υποδομές και οι τιμές του πετρελαίου διατηρούνται γύρω στα 80 δολάρια ανά βαρέλι. Σε αυτή την περίπτωση, ο πληθωρισμός θα αυξηθεί μετριασμένα και οι κεντρικές τράπεζες θα μπορούν να διαχειριστούν το σοκ χωρίς σοβαρή πίεση στην ανάπτυξη.
Στο καλύτερο σενάριο, ΗΠΑ και Ιράν καταλήγουν σε κατάπαυση του πυρός, οι διαταραχές υποχωρούν και οι τιμές του πετρελαίου επιστρέφουν στα 65 δολάρια ανά βαρέλι. Η αποκλιμάκωση θα μετριάσει τις πληθωριστικές πιέσεις και θα μειώσει τους κινδύνους για την παγκόσμια οικονομία.
