Ο Τόνι Μπλερ ως υποψήφιος διοικητικής μεταβατικής αρχής στη Γάζα

Ο πρώην πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Τόνι Μπλερ, βρίσκεται σύμφωνα με πληροφορίες σε συνομιλίες για την ανάληψη ρόλου ηγεσίας σε μια μεταβατική αρχή που θα εγκαθιδρυθεί στη Γάζα μετά το τέλος του πολέμου. Σύμφωνα με το BBC, η πρόταση έχει την υποστήριξη του Λευκού Οίκου και προβλέπει ότι ο Μπλερ θα τεθεί επικεφαλής ενός κυβερνητικού σχήματος το οποίο θα λειτουργεί υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και με την υποστήριξη των κρατών του Κόλπου, μέχρι να παραδώσει την εξουσία ξανά στους Παλαιστίνιους. Το γραφείο του διευκρίνισε ότι δεν υπάρχει πρόθεση να προωθηθεί καμία πρόταση που θα συνδέεται με τον εκτοπισμό του πληθυσμού της Γάζας.

Ο Μπλερ, ο οποίος το 2003 είχε οδηγήσει τη Βρετανία στη στρατιωτική επέμβαση στο Ιράκ, συμμετέχει σε κύκλους υψηλού επιπέδου συνομιλιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλα μέρη, εξετάζοντας σενάρια για τη διοίκηση της Λωρίδας την επόμενη ημέρα του πολέμου. Τον Αύγουστο βρέθηκε στον Λευκό Οίκο, σε συνάντηση με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, όπου συζητήθηκαν σχέδια για την περιοχή, τα οποία ο Αμερικανός απεσταλμένος για τη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ, χαρακτήρισε «πολύ ολοκληρωμένα», χωρίς ωστόσο να δοθούν στη δημοσιότητα λεπτομέρειες.

Σύμφωνα με τον Economist αλλά και ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, η ιδέα αφορά τη δημιουργία ενός νέου διεθνούς φορέα με την ονομασία «Διεθνής Μεταβατική Αρχή της Γάζας» (Gita), που θα επιδιώξει την επίσημη εντολή του ΟΗΕ ώστε να αποτελέσει την ανώτατη πολιτική και νομική αρχή της Γάζας για μια περίοδο πέντε ετών. Το σχέδιο φέρεται να έχει εμπνευστεί από τα μοντέλα διοίκησης που εφαρμόστηκαν στην περίπτωση του Ανατολικού Τιμόρ και του Κοσσυφοπεδίου κατά τη μετάβασή τους στην ανεξαρτησία. Η έδρα της Αρχής θα βρίσκεται αρχικά στην Αίγυπτο, κοντά στα σύνορα με τη Γάζα, και στη συνέχεια θα μεταφερθεί στη Λωρίδα μόλις υπάρξουν συνθήκες σταθερότητας, συνοδευόμενη από πολυεθνική δύναμη.

Η πορεία του Μπλερ στην περιοχή δεν είναι νέα, καθώς μετά την αποχώρησή του από την πρωθυπουργία το 2007 ανέλαβε ρόλο απεσταλμένου της Τετραμερούς για τη Μέση Ανατολή (ΗΠΑ, ΕΕ, Ρωσία και ΟΗΕ), εστιάζοντας στην οικονομική ανάπτυξη των παλαιστινιακών εδαφών και στην προσπάθεια δημιουργίας των συνθηκών για μια λύση δύο κρατών. Οι αναφορές για εμπλοκή του σε νέο ρόλο έρχονται σε μια στιγμή κατά την οποία ο Παλαιστίνιος πρόεδρος Μαχμούντ Αμπάς έχει δηλώσει την ετοιμότητά του να συνεργαστεί με τον Τραμπ και άλλους ηγέτες για την υλοποίηση ενός ειρηνευτικού σχεδίου δύο κρατών, απορρίπτοντας ρητά οποιοδήποτε μελλοντικό ρόλο της Χαμάς στη Γάζα και ζητώντας τον πλήρη αφοπλισμό της.

Οι συζητήσεις γύρω από το μέλλον της Γάζας έχουν πυκνώσει τους τελευταίους μήνες, με πληθώρα προτάσεων. Τον Φεβρουάριο, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε παρουσιάσει μια ιδέα για μακροπρόθεσμη ανάληψη της Γάζας από τις ΗΠΑ, προβάλλοντας την ως μελλοντική «Ριβιέρα της Μέσης Ανατολής», σχέδιο που θα προϋπέθετε τον αναγκαστικό εκτοπισμό Παλαιστινίων και θα παραβίαζε το διεθνές δίκαιο. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ το είχαν περιγράψει ως «εθελοντική μετανάστευση», ωστόσο προκάλεσε ευρεία αντίδραση.

Τον Μάρτιο απορρίφθηκε από ΗΠΑ και Ισραήλ αραβικό σχέδιο ανοικοδόμησης της Γάζας, που είχε υποστηριχθεί από την Παλαιστινιακή Αρχή και τη Χαμάς, το οποίο θα διασφάλιζε ότι οι 2,1 εκατομμύρια κάτοικοι της Λωρίδας θα παρέμεναν στις εστίες τους. Το σχέδιο προέβλεπε προσωρινή διοίκηση από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες και ανάπτυξη διεθνών ειρηνευτικών δυνάμεων. Στη συνέχεια, τον Ιούλιο, διεθνής διάσκεψη στη Νέα Υόρκη υπό τη Γαλλία και τη Σαουδική Αραβία πρότεινε μεταβατική διοικητική επιτροπή που θα λειτουργούσε υπό την αιγίδα της Παλαιστινιακής Αρχής, πρόταση που αποτυπώθηκε στη «Διακήρυξη της Νέας Υόρκης» και στηρίχθηκε από την πλειοψηφία της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, παρά την απουσία ΗΠΑ και Ισραήλ.

Το σκηνικό περιπλέκεται περαιτέρω μετά την πρόσφατη απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας, του Καναδά, της Αυστραλίας και άλλων χωρών να αναγνωρίσουν επισήμως το Κράτος της Παλαιστίνης, κίνηση που συνοδεύτηκε από επαναλαμβανόμενες εκκλήσεις για υλοποίηση της λύσης των δύο κρατών, με ανεξάρτητη Παλαιστίνη στη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας και πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ. Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ καταδίκασαν την κίνηση χαρακτηρίζοντάς την ως «ανταμοιβή στη Χαμάς».

Η ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση στη Γάζα ξεκίνησε μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 στο νότιο Ισραήλ, όπου σκοτώθηκαν περίπου 1.200 άτομα και 251 απήχθησαν ως όμηροι. Από τότε, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της Γάζας που τελεί υπό διοίκηση της Χαμάς, περισσότεροι από 65.500 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από τις ισραηλινές επιθέσεις. Εξεταστική επιτροπή του ΟΗΕ έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το Ισραήλ έχει διαπράξει γενοκτονία εναντίον των Παλαιστινίων, κατηγορία που η ισραηλινή πλευρά απορρίπτει κατηγορηματικά.