Οι γυναίκες πλειοψηφούν στους αποφοίτους της ΕΕ

Η τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσιάζει σαφείς τάσεις, με τις επιχειρήσεις, τη διοίκηση και τη νομική να αποτελούν τα πλέον δημοφιλή γνωστικά αντικείμενα, ενώ οι γυναίκες κυριαρχούν μεταξύ των αποφοίτων σε όλα τα κράτη-μέλη. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat για το 2024, ο συνολικός αριθμός των φοιτητών στην ΕΕ ανήλθε σε 19,1 εκατομμύρια, με την πλειονότητα να παρακολουθεί προπτυχιακά προγράμματα.

Κατανομή φοιτητών ανά βαθμίδα σπουδών

Από το σύνολο των φοιτητών, το 59% ήταν εγγεγραμμένοι σε προπτυχιακά προγράμματα, ενώ το 29,4% συνέχιζε μεταπτυχιακές σπουδές. Ένα μικρότερο ποσοστό, της τάξεως του 3,8%, επέλεξε διδακτορικές σπουδές, και το υπόλοιπο 7,9% συμμετείχε σε προγράμματα σύντομου κύκλου. Συνολικά, οι φοιτητές προπτυχιακών και μεταπτυχιακών προγραμμάτων αντιστοιχούσαν στο 88,3% του φοιτητικού πληθυσμού της ΕΕ.

Η Ελλάδα ξεχωρίζει σε αυτό το σημείο, καθώς το 96,1% των φοιτητών της βρίσκεται σε αυτές τις δύο βαθμίδες, ποσοστό που την κατατάσσει μεταξύ των χωρών με την υψηλότερη συγκέντρωση. Ακόμη υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται στην Πολωνία (98,5%), στη Βουλγαρία και στη Λιθουανία (97,4%), στην Κροατία (96,9%) και στην Ιταλία (96,3%). Στον αντίποδα, η Γερμανία διαθέτει τον μεγαλύτερο αριθμό φοιτητών στην ΕΕ, με 3,3 εκατομμύρια, ακολουθούμενη από τη Γαλλία, την Ισπανία και την Ιταλία.

Δημοφιλή γνωστικά πεδία

Οι σπουδές στις επιχειρήσεις, στη διοίκηση και στη νομική συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μερίδιο φοιτητών, φτάνοντας το 21,9%. Ακολουθούν δύο τομείς με ίσο ποσοστό 14,7%: η υγεία και η κοινωνική πρόνοια, καθώς και η μηχανική, η μεταποίηση και οι κατασκευές. Οι τέχνες και οι ανθρωπιστικές επιστήμες έπονται με 11,1%, αποτελώντας το τέταρτο γνωστικό πεδίο με διψήφιο ποσοστό συμμετοχής.

Η ίδια εικόνα αποτυπώνεται και στους τίτλους σπουδών που απονεμήθηκαν το 2024. Το 25,1% των πτυχίων αφορούσε τις επιχειρήσεις, τη διοίκηση και τη νομική, ενώ η υγεία και η πρόνοια ακολούθησαν με 14,7%. Η μηχανική, η μεταποίηση και οι κατασκευές κατέλαβαν το 13,9%, οι τέχνες και οι ανθρωπιστικές επιστήμες το 9,7%, και οι κοινωνικές επιστήμες, η δημοσιογραφία και η πληροφόρηση το 9,6%.

Η θέση των γυναικών στην εκπαίδευση

Το 2024, περίπου 4,5 εκατομμύρια άνθρωποι αποφοίτησαν από την τριτοβάθμια εκπαίδευση στην ΕΕ, εκ των οποίων 2,6 εκατομμύρια ήταν γυναίκες και 1,9 εκατομμύρια άνδρες. Οι γυναίκες αντιστοιχούσαν στο 57,8% του συνόλου, υπερτερώντας αριθμητικά σε όλα τα κράτη-μέλη. Η Γαλλία κατέγραψε τον μεγαλύτερο αριθμό αποφοίτων (885.100), ακολουθούμενη από τη Γερμανία (635.300), την Ισπανία (590.500), την Ιταλία (543.800) και την Πολωνία (404.700).

Παρά την κυριαρχία των γυναικών στα περισσότερα γνωστικά πεδία, υπάρχουν σημαντικές διαφοροποιήσεις. Στον τομέα της εκπαίδευσης, οι γυναίκες απόφοιτοι ήταν τετραπλάσιες σε σχέση με τους άνδρες, ενώ στις σχολές υγείας και κοινωνικής πρόνοιας αποτελούσαν περίπου τα τρία τέταρτα των φοιτητών. Ισχυρή είναι επίσης η παρουσία τους στις τέχνες, στις ανθρωπιστικές και στις κοινωνικές επιστήμες.

Στον αντίποδα, οι άνδρες υπερτερούν σημαντικά στους τομείς της μηχανικής, της μεταποίησης και των κατασκευών, όπου αποτελούν περισσότερο από το 70% των φοιτητών. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η απόκλιση στις τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών, όπου οι άνδρες απόφοιτοι ήταν 3,7 φορές περισσότεροι από τις γυναίκες. Αντίθετα, στους τομείς της γεωργίας, της δασοκομίας, της αλιείας και της κτηνιατρικής, καθώς και στις υπηρεσίες, η παρουσία ανδρών και γυναικών είναι σχεδόν ισόποση.

Η ιδιαίτερη περίπτωση της Ελλάδας

Στην Ελλάδα, οι γυναίκες αποτελούν περίπου το 60% των αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ποσοστό υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Ωστόσο, όταν εξετάζεται το σύνολο των εγγεγραμμένων φοιτητών, το ποσοστό των γυναικών πέφτει στο 49,4%. Αυτό καθιστά την Ελλάδα, μαζί με την Ιρλανδία (49%), μία από τις δύο χώρες της ΕΕ όπου οι άνδρες υπερτερούν οριακά στον συνολικό φοιτητικό πληθυσμό.

Επιπλέον, η κατανομή των φοιτητών ανά βαθμίδα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον: το 84% των Ελλήνων φοιτητών παρακολουθεί προπτυχιακά προγράμματα, το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ. Αντιθέτως, μόλις το 12,1% συνεχίζει σε μεταπτυχιακές σπουδές, το χαμηλότερο ποσοστό μεταξύ των κρατών-μελών.