ΟΣΕ: Παραδοχή-σοκ δεν λειτουργεί το ETCS τρία χρόνια μετά τα Τέμπη

Σοβαρά ερωτήματα για την ασφάλεια των ελληνικών σιδηροδρόμων προκαλεί η παραδοχή του διευθύνοντος συμβούλου του νέου ΟΣΕ, Χρήστου Παληού, ότι το σύστημα ETCS δεν λειτουργεί σήμερα, σχεδόν τριάμισι χρόνια μετά την τραγωδία των Τεμπών.

Η παραδοχή έγινε κατά την ακρόασή του στην Επιτροπή Δημοσίων Επιχειρήσεων, Τραπεζών, Οργανισμών Κοινής Ωφέλειας και Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης της Βουλής, ύστερα από επίμονες ερωτήσεις της βουλευτού του ΠΑΣΟΚ, Μιλένας Αποστολάκη.

Αρχικά, ο κ. Παληός απάντησε ότι το σύστημα είναι εγκατεστημένο και λειτουργικό, αναφερόμενος στα σημεία όπου έχει τοποθετηθεί και αδειοδοτηθεί. Όταν όμως η κ. Αποστολάκη επέμεινε ζητώντας καθαρή απάντηση για το αν το ETCS λειτουργεί σήμερα, ο ίδιος παραδέχθηκε ότι «το ETCS δεν λειτουργεί σήμερα».

Η παραδοχή που βαραίνει το σιδηροδρομικό δίκτυο

Η συγκεκριμένη απάντηση δεν αποτελεί τεχνική λεπτομέρεια. Το ETCS, δηλαδή το European Train Control System, είναι το ευρωπαϊκό σύστημα ελέγχου και προστασίας των τρένων. Έχει σχεδιαστεί για να παρακολουθεί την ταχύτητα και την πορεία των αμαξοστοιχιών και, σε περίπτωση κινδύνου, να ενεργοποιεί αυτόματα την πέδηση.

Με απλά λόγια, πρόκειται για μία από τις βασικότερες δικλίδες ασφαλείας στους σύγχρονους σιδηροδρόμους. Η μη λειτουργία του, τόσα χρόνια μετά το έγκλημα των Τεμπών, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως γραφειοκρατική εκκρεμότητα ή ως απλή καθυστέρηση έργου. Αγγίζει ευθέως την εμπιστοσύνη των πολιτών στο κράτος και στις υποσχέσεις περί εκσυγχρονισμού.

Μετά την τραγωδία των Τεμπών, η λειτουργία των συστημάτων ασφαλείας βρέθηκε στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης. Η κοινωνία άκουσε δεσμεύσεις, εξαγγελίες και χρονοδιαγράμματα. Η παραδοχή ότι το ETCS παραμένει εκτός λειτουργίας δείχνει πως το κρίσιμο ζήτημα της ασφάλειας εξακολουθεί να έχει κενά.

Εγκατεστημένο δεν σημαίνει λειτουργικό

Το σημείο που προκαλεί τη μεγαλύτερη πολιτική και θεσμική ενόχληση είναι η διάκριση ανάμεσα στο «εγκατεστημένο» και στο «λειτουργεί». Ένα σύστημα μπορεί να υπάρχει στα χαρτιά, να έχει τοποθετηθεί σε τμήματα του δικτύου ή να έχει αδειοδοτηθεί, όμως η ουσία για τον επιβάτη είναι μία: αν προστατεύει πραγματικά τη σιδηροδρομική κυκλοφορία.

Η απάντηση του επικεφαλής των σιδηροδρόμων αποκαλύπτει ακριβώς αυτό το χάσμα ανάμεσα στη διοικητική περιγραφή και στην πραγματική επιχειρησιακή λειτουργία. Και σε ένα δίκτυο που κουβαλά ακόμη το βάρος των Τεμπών, τέτοιες ασάφειες δεν είναι ανεκτές.

Η Μιλένα Αποστολάκη δημοσιοποίησε τον σχετικό διάλογο στους προσωπικούς της λογαριασμούς, αναδεικνύοντας την παραδοχή ότι το ETCS δεν λειτουργεί σήμερα. Το ζήτημα πλέον δεν είναι επικοινωνιακό. Είναι ζήτημα λογοδοσίας, ασφάλειας και πολιτικής ευθύνης.

Τρία χρόνια μετά τα Τέμπη, η χώρα δεν αντέχει άλλες διαβεβαιώσεις χωρίς αντίκρισμα. Αν το βασικό ευρωπαϊκό σύστημα προστασίας των τρένων παραμένει μη λειτουργικό, τότε οι πολίτες δικαιούνται καθαρές απαντήσεις: ποιος ευθύνεται, γιατί καθυστέρησε η πλήρης λειτουργία του και πότε ακριβώς θα τεθεί σε πραγματική επιχειρησιακή εφαρμογή.