Πακιστάν προς Ιράν: Περιορίστε τους Χούθι

Σε μια προσπάθεια να αποτραπεί η περαιτέρω επιδείνωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, το Πακιστάν μετέφερε στην Τεχεράνη σαφή προειδοποίηση εκ μέρους της Σαουδικής Αραβίας. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, το μήνυμα αφορά την ανάγκη περιορισμού των επιθέσεων των ανταρτών Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι έχουν εντείνει τα πλήγματά τους εναντίον του βασιλείου. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης, με τις επιθέσεις των Χούθι να προκαλούν σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια των ενεργειακών υποδομών και τη σταθερότητα της περιοχής.

Το τελευταίο περιστατικό σημειώθηκε την Τρίτη, όταν οι Χούθι έπληξαν αεροπορική βάση στην περιοχή Khamis Mushait, καθώς και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις σε γειτονικές πόλεις. Από τα πλήγματα αυτά τραυματίστηκαν τουλάχιστον 73 άνθρωποι, ενώ θεωρούνται από τα μεγαλύτερα που έχουν εξαπολυθεί εναντίον της Σαουδικής Αραβίας από την έναρξη του πολέμου μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν τον περασμένο Φεβρουάριο. Ο στρατιωτικός εκπρόσωπος των Χούθι, Yahya Saree, προχώρησε σε νέες απειλητικές δηλώσεις την Τετάρτη, αναφέροντας ότι σαουδαραβικά πολεμικά αεροσκάφη πραγματοποίησαν 54 αεροπορικές επιδρομές σε διάφορες επαρχίες της Υεμένης μέσα σε μόλις 12 ώρες, προειδοποιώντας ότι αυτές οι ενέργειες δεν θα μείνουν αναπάντητες.

Ο ρόλος του Πακιστάν και η συμφωνία ασφαλείας

Η παρέμβαση του Πακιστάν δεν είναι τυχαία, καθώς η χώρα διατηρεί αμυντικό σύμφωνο τόσο με τη Σαουδική Αραβία όσο και με την Τουρκία. Αξιωματούχοι στο Ισλαμαμπάντ έχουν διευκρινίσει ότι οποιοσδήποτε στρατιωτικός ρόλος θα περιοριζόταν αυστηρά στην υπεράσπιση του σαουδαραβικού εδάφους. Ωστόσο, ο υπουργός Άμυνας του Πακιστάν, Khawaja Asif, προχώρησε σε μια ιδιαίτερα σημαντική δήλωση, επισημαίνοντας ότι μια ενδεχόμενη επέκταση των επιθέσεων στο βασίλειο θα μπορούσε να ενεργοποιήσει την κοινή συμφωνία ασφαλείας μεταξύ των τριών χωρών. Ο κ. Asif τόνισε χαρακτηριστικά ότι μια επίθεση εναντίον μιας από αυτές τις χώρες θα εκληφθεί ως επίθεση εναντίον και των τριών, χωρίς να αφήνει περιθώρια για παρερμηνείες ή αμφιβολίες.

Η κίνηση αυτή του Πακιστάν, το οποίο για χρόνια προσπαθούσε να ισορροπήσει τις σχέσεις του τόσο με το Ριάντ όσο και με την Τεχεράνη, καταδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης. Οι διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι το μήνυμα προς την Τεχεράνη είναι ξεκάθαρο: πρέπει να περιορίσει τους συμμάχους της Χούθι, διαφορετικά κινδυνεύει να μετατρέψει μια σύγκρουση μέσω αντιπροσώπων σε μια ευρύτερη περιφερειακή κρίση ασφαλείας. Ένας ανώτερος περιφερειακός διπλωμάτης αποκάλυψε ότι το Πακιστάν μετέφερε αυτό το μήνυμα στο Ιράν τις τελευταίες 24 ώρες, ζητώντας από την Τεχεράνη να χρησιμοποιήσει την επιρροή της για τον τερματισμό των επιθέσεων.

Από την πλευρά τους, οι Ιρανοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν ότι έλαβαν το μήνυμα την Τρίτη, αλλά απάντησαν πως το Ιράν δεν ασκεί έλεγχο στους Χούθι. Ωστόσο, δύο ιρανικές πηγές ανέφεραν ότι η Τεχεράνη είχε δώσει εντολή στους Χούθι την περασμένη εβδομάδα να πραγματοποιήσουν επιθέσεις εναντίον της Σαουδικής Αραβίας, υποσχόμενη πρόσθετη χρηματοδότηση και όπλα. Μάλιστα, σύμφωνα με αυτές τις πηγές, αρκετοί διοικητές των Φρουρών της Επανάστασης είχαν ταξιδέψει στην Υεμένη για να συντονίσουν τις επιχειρήσεις.

Συντονισμός Ριάντ, Άγκυρας και Ισλαμαμπάντ

Παράλληλα, πληροφορίες από πακιστανικές πηγές αναφέρουν ότι πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις στο Ριάντ μεταξύ Σαουδαράβων αξιωματούχων και ανώτερων στρατιωτικών εκπροσώπων από το Πακιστάν και την Τουρκία. Στόχος ήταν ο συντονισμός της αντίδρασης τους. Οι τρεις χώρες φέρεται να κατέληξαν σε συμφωνία ότι τα στρατεύματά τους δεν θα εισέλθουν στην Υεμένη, και οποιαδήποτε ενδεχόμενη αντίδραση θα εκδηλωθεί από το σαουδαραβικό έδαφος. Μια δεύτερη πακιστανική πηγή διευκρίνισε ότι δεν έχει ληφθεί ακόμη καμία απόφαση για συμμετοχή σε αντίποινα, υπογραμμίζοντας τον αμυντικό χαρακτήρα του συμφώνου. Οι πακιστανικές δυνάμεις θα μπορούσαν να παρέχουν στρατιωτική, τεχνική ή αεροπορική υποστήριξη εντός της Σαουδικής Αραβίας, αλλά αποκλείεται η συμμετοχή τους σε πολεμικές επιχειρήσεις σε ξένο έδαφος.

Ο περιφερειακός διπλωμάτης εξέφρασε την άποψη ότι η εκστρατεία πίεσης που ασκούν το Ιράν και οι Χούθι ενδέχεται να έχει τα αντίθετα αποτελέσματα από τα επιδιωκόμενα. Στοχεύοντας την ασφάλεια του Κόλπου, με απώτερο σκοπό να πιέσουν την Ουάσινγκτον σχετικά με τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, η Τεχεράνη διατρέχει τον κίνδυνο να οδηγήσει τη Σαουδική Αραβία, το Πακιστάν, την Τουρκία και άλλα κράτη σε στενότερη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας, αντί να πετύχει τη διάρρηξη των δεσμών τους.

Η στάση της Ουάσινγκτον και ο αποκλεισμός

Στο μεταξύ, οι περιφερειακοί αξιωματούχοι δεν διακρίνουν καμία ένδειξη ότι η Ουάσινγκτον προτίθεται να κάνει πίσω. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται αποφασισμένος να διατηρήσει τον αμερικανικό αποκλεισμό έως ότου το Ιράν συμφωνήσει να προσέλθει σε διαπραγματεύσεις. Εν μέσω αυτής της κατάστασης, το Κατάρ φέρεται να διερευνά διακριτικά νέες προτάσεις, με στόχο να επαναφέρει και τις δύο πλευρές στο τραπέζι των συνομιλιών.

Μια άλλη περιφερειακή πηγή ανέφερε ότι η στρα военная αντίδραση της Σαουδικής Αραβίας θα συνεχίσει να επικεντρώνεται αποκλειστικά στους Χούθι και όχι στο ίδιο το Ιράν. Οι Σαουδάραβες αξιωματούχοι δεν πιστεύουν ότι οι επιθέσεις των Χούθι θα επιτύχουν τον ευρύτερο στόχο της Τεχεράνης, δηλαδή τον τερματισμό του αμερικανικού αποκλεισμού. Το Ριάντ δεν αναμένεται να ασκήσει πιέσεις στην Ουάσινγκτον για την άρση του αποκλεισμού, καθώς θεωρεί ότι η διαρκής οικονομική πίεση αποτελεί τον πιο αποτελεσματικό δρόμο για να οδηγηθούν οι εξελίξεις σε διαπραγματεύσεις. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε η πηγή, το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσο πόνο μπορεί να αντέξει το Ιράν και για πόσο χρονικό διάστημα, καθώς ο πρόεδρος Τραμπ δεν επιδιώκει στρατιωτική λύση, αλλά την πίεση μέσω του αποκλεισμού.