Η στάση της ελληνικής κυβέρνησης απέναντι στη στρατιωτική επιχείρηση των Ηνωμένων Πολιτειών στη Βενεζουέλα πυροδότησε σφοδρή πολιτική αντιπαράθεση, με το ΠΑΣΟΚ–Κίνημα Αλλαγής να κατηγορεί ευθέως τον Κυριάκο Μητσοτάκη για «σιωπή χωρίς αρχές» και για επικίνδυνη ολίσθηση σε μια λογική όπου το διεθνές δίκαιο μπαίνει σε παρένθεση.
Η αμερικανική επιχείρηση —η οποία, σύμφωνα με διεθνή ρεπορτάζ, οδήγησε ακόμη και στη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο— προκάλεσε άμεσες συζητήσεις περί διεθνούς νομιμότητας, αλλά και σοβαρές γεωπολιτικές παρενέργειες.
Στο εσωτερικό, η κυβέρνηση βρέθηκε στο στόχαστρο για την επιλογή της να μην τοποθετηθεί επί της ουσίας, με τον Πρωθυπουργό να φέρεται να δηλώνει ότι «δεν έχει τίποτα να σχολιάσει» για τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών, διατύπωση που η αντιπολίτευση εκλαμβάνει ως πολιτική κάλυψη ή, στην καλύτερη περίπτωση, ως άρνηση ανάληψης θεσμικής ευθύνης.
Η αιχμή του ΠΑΣΟΚ: «Σιωπή» την ώρα που δοκιμάζεται η διεθνής νομιμότητα
Ο υπεύθυνος Κ.Τ.Ε. Εξωτερικών του ΠΑΣΟΚ–ΚΙΝΑΛ, Δημήτρης Μάντζος, σε δημόσια παρέμβασή του χαρακτήρισε «βαθύτατα προβληματική και ντροπιαστική» τη στάση του Πρωθυπουργού, υποστηρίζοντας ότι η αποφυγή σχολιασμού ισοδυναμεί με πλήρη εναρμόνιση με την εγκατάλειψη κάθε έννοιας διεθνούς νομιμότητας.
Στον πυρήνα της κριτικής βρίσκεται το εξής επιχείρημα: μια χώρα όπως η Ελλάδα, που επικαλείται συστηματικά το διεθνές δίκαιο για την υπεράσπιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων, δεν μπορεί να εμφανίζεται αδιάφορη ή «ουδέτερη» όταν τίθενται ζητήματα χρήσης βίας και σεβασμού της κυριαρχίας τρίτου κράτους. Με άλλα λόγια, το ΠΑΣΟΚ ζητά συνέπεια: το διεθνές δίκαιο δεν είναι «à la carte», ούτε εφαρμόζεται ανάλογα με τον δράστη ή τον σύμμαχο.
Γιατί έχει ειδικό βάρος η ελληνική στάση: Συμβούλιο Ασφαλείας και πολιτική συνέπειας
Ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα προσδίδεται, σύμφωνα με τον κ. Μάντζο, στο γεγονός ότι η Ελλάδα είναι μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για τη διετία 2025–2026. Αυτό, όπως τονίζεται, ανεβάζει τον πήχη της θεσμικής υπευθυνότητας: μια χώρα που κάθεται στο τραπέζι των αποφάσεων για ειρήνη και ασφάλεια δύσκολα δικαιολογεί «σιωπή» όταν η διεθνής κοινότητα συζητά αν μια ενέργεια συνάδει ή όχι με τον Χάρτη του ΌΗΕ.
Στο ίδιο πλαίσιο, το ΠΑΣΟΚ θέτει ένα ερώτημα στρατηγικής συνέπειας: αν σήμερα «δεν είναι ώρα για σχόλια» για τη νομιμότητα, ποια θα είναι η στάση της χώρας σε επόμενες, ανάλογες επεμβάσεις; Και πώς αυτή η λογική θα συνυπάρξει με ιστορικά παραδείγματα που αγγίζουν την ελληνική συλλογική μνήμη, όπως η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία (2022) ή η τουρκική εισβολή στην Κύπρο (1974);
Η διεθνής διάσταση: νομικές αντιρρήσεις και το «επικίνδυνο προηγούμενο»
Σε διεθνές επίπεδο, η επιχείρηση των ΗΠΑ έχει ήδη προκαλέσει έντονη νομική συζήτηση. Αναλύσεις και δηλώσεις ειδικών που φιλοξενούνται σε μεγάλα διεθνή μέσα σημειώνουν ότι η χρήση στρατιωτικής ισχύος σε κυρίαρχο κράτος, χωρίς εξουσιοδότηση του Συμβουλίου Ασφαλείας ή σαφή επίκληση αυτοάμυνας με τις αυστηρές προϋποθέσεις της, συγκρούεται με τη θεμελιώδη αρχή απαγόρευσης της βίας στις διεθνείς σχέσεις.
Παράλληλα, ο δημόσιος διάλογος εκτός Ελλάδας εστιάζει και στο πολιτικό προηγούμενο: όταν ισχυρά κράτη «μεταφράζουν» μια στρατιωτική επιχείρηση ως πράξη επιβολής/σύλληψης, χωρίς διεθνή νομιμοποίηση, ανοίγουν μια πόρτα που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από άλλους δρώντες σε διαφορετικά μέτωπα.
Σε αυτό το περιβάλλον, το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να μετατρέψει το ζήτημα σε καθαρό τεστ αρχών: «Πολιτική αρχών με δύο μέτρα και δύο σταθμά δεν νοείται», είναι το κεντρικό μήνυμα που εκπέμπει, ζητώντας από την κυβέρνηση σαφή τοποθέτηση και όχι υπεκφυγές.
