«Πάτησαν στην ανάγκη μας»: Συγκλονιστικές καταθέσεις για την κλινική Χανίων

Σοβαρές καταγγελίες για τις συνθήκες υπό τις οποίες γυναίκες από το εξωτερικό μεταφέρονταν στα Χανιά, προκειμένου να συμμετάσχουν σε προγράμματα παρένθετης μητρότητας, περιλαμβάνονται στις καταθέσεις που συνδέονται με την πολύκροτη υπόθεση της κλινικής υποβοηθούμενης αναπαραγωγής στην Κρήτη.

Οι μαρτυρίες που αποκαλύπτει το Cretalive.gr περιγράφουν ένα οργανωμένο δίκτυο προσέλκυσης γυναικών από την Αλβανία και τη Γεωργία, με βασικό κίνητρο την οικονομική εξαθλίωση, τα συσσωρευμένα χρέη και την αδυναμία εξασφάλισης ακόμη και των στοιχειωδών αναγκών των οικογενειών τους.

Μητέρες δύο και τριών παιδιών, άνεργες και γυναίκες αντιμέτωπες με τη φτώχεια, φέρονται να ανταποκρίθηκαν σε διαδικτυακές αγγελίες που υπόσχονταν σημαντικές αμοιβές μέσω της παρένθετης μητρότητας. Τα ποσά που τους παρουσιάζονταν ως αμοιβή κυμαίνονταν από 10.000 έως 25.000 ευρώ, ανάλογα με τη συμφωνία και τον αριθμό των παιδιών που θα γεννούσαν.

Η αρχική επικοινωνία γινόταν συχνά μέσω Facebook. Οι ενδιαφερόμενες πληροφορούνταν ότι η διαδικασία ήταν νόμιμη και ότι μπορούσαν να εξασφαλίσουν χρήματα ικανά να τις απαλλάξουν από δάνεια, οικονομικές υποχρεώσεις και χρόνια προβλήματα επιβίωσης.

Η μετακίνησή τους στην Κρήτη οργανωνόταν από πρόσωπα που φέρονται να σχετίζονταν με την υπόθεση. Τα αεροπορικά εισιτήρια καλύπτονταν εκ των προτέρων και, μόλις έφταναν στο αεροδρόμιο των Χανίων, γυναίκες που εμφανίζονταν ως συνεργάτιδες της κλινικής τις παραλάμβαναν και τις οδηγούσαν σε κατοικίες της πόλης.

Στα σπίτια αυτά διέμεναν μαζί με άλλες γυναίκες, πολλές από τις οποίες βρίσκονταν ήδη σε προχωρημένη εγκυμοσύνη. Οι αφίξεις και οι αναχωρήσεις ήταν συνεχείς, δημιουργώντας, όπως περιγράφεται χαρακτηριστικά σε κατάθεση, την εικόνα ενός χώρου διαρκούς εναλλαγής ανθρώπων.

24χρονη καταγγέλλει απειλή προστίμου 40.000 ευρώ εάν διέκοπτε την εγκυμοσύνη

Ιδιαίτερα σοβαρή είναι η μαρτυρία 24χρονης γυναίκας από την Αλβανία, η οποία ήταν πέντε μηνών έγκυος όταν εξετάστηκε από αστυνομικούς που ερευνούσαν την υπόθεση, λίγες ώρες μετά την επιχείρηση στις εγκαταστάσεις της κλινικής και στις κατοικίες όπου φιλοξενούνταν οι παρένθετες μητέρες.

Η κατάθεσή της δόθηκε παρουσία ψυχολόγου της Ελληνικής Αστυνομίας. Η νεαρή γυναίκα, μητέρα ενός εξάχρονου κοριτσιού, εξήγησε ότι αντιμετώπιζε τόσο σοβαρά οικονομικά προβλήματα, ώστε αδυνατούσε να εξασφαλίσει τροφή για την ίδια και το παιδί της.

Μέσω γνωστής της στη Θεσσαλονίκη ενημερώθηκε για τη δυνατότητα να κυοφορήσει παιδί για λογαριασμό άλλου ζευγαριού. Όπως υποστήριξε, της υποσχέθηκαν 20.000 ευρώ για τη γέννηση ενός παιδιού και 25.000 ευρώ εάν γεννούσε δίδυμα.

Το αεροπορικό εισιτήριο πληρώθηκε από γυναίκα που είχε αναλάβει την επικοινωνία μαζί της. Στις 24 Φεβρουαρίου έφτασε στα Χανιά, όπου την παρέλαβε πρόσωπο που, κατά τη μαρτυρία της, εργαζόταν στην κλινική.

Αρχικά εγκαταστάθηκε σε κατοικία κοντά στα δικαστήρια της πόλης, μαζί με άλλη γυναίκα που συμμετείχε στο πρόγραμμα παρένθετης μητρότητας και αργότερα αναχώρησε, αφού γέννησε δίδυμα. Περίπου έναν μήνα αργότερα μεταφέρθηκε σε δεύτερο σπίτι στην ίδια περιοχή.

Η 24χρονη υποστήριξε ότι της ζητήθηκε να υπογράψει έγγραφο σε Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών, χωρίς να γνωρίζει το περιεχόμενό του, καθώς ήταν συνταγμένο στα ελληνικά. Κατά τους ισχυρισμούς της, δεν είχε λάβει επαρκή ενημέρωση για τη διαδικασία και τους κινδύνους που θα μπορούσε να αντιμετωπίσει.

Στην ερώτηση των αστυνομικών εάν είχε ενημερωθεί για πιθανές σοβαρές επιπλοκές στην υγεία της, απάντησε αρνητικά.

Περιέγραψε ότι κατά το πρώτο δίμηνο της εγκυμοσύνης παρουσίαζε έντονη αδιαθεσία και συνεχείς εμετούς, με αποτέλεσμα να επισκέπτεται την κλινική για ενδοφλέβια χορήγηση υγρών.

Τότε, όπως κατέθεσε, σκέφτηκε να διακόψει την κύηση. Η απάντηση που ισχυρίζεται ότι έλαβε από γυναίκα που είχε αναλάβει την επικοινωνία μαζί της ήταν πως εάν προχωρούσε σε διακοπή της εγκυμοσύνης, θα υποχρεωνόταν να καταβάλει πρόστιμο 40.000 ευρώ.

Η αναφορά αυτή αποτελεί μία από τις πλέον επιβαρυντικές καταγγελίες της κατάθεσης, καθώς εγείρει σοβαρά ζητήματα σχετικά με την ελευθερία επιλογής, τη συναίνεση και την ενδεχόμενη άσκηση οικονομικής πίεσης σε μια ιδιαίτερα ευάλωτη γυναίκα.

Η νεαρή μητέρα περιέγραψε στους αστυνομικούς τη μεταμέλειά της για τη συμμετοχή στη διαδικασία. Εξήγησε ότι οδηγήθηκε στην απόφαση εξαιτίας της απόλυτης οικονομικής ανάγκης, ενώ δήλωσε πως αγνοούσε ακόμη και την ταυτότητα των βιολογικών γονέων του παιδιού που κυοφορούσε.

Γνώριζε μόνο ότι επρόκειτο για ζευγάρι από την Ιταλία, το οποίο δεν είχε συναντήσει ποτέ.

Η ίδια υποστήριξε ότι πολλές από τις γυναίκες που γνώρισε βρίσκονταν σε παρόμοια οικονομική και ψυχολογική κατάσταση. Κατά την εκτίμησή της, η ανάγκη για χρήματα τις καθιστούσε ευάλωτες σε εκμετάλλευση και πιέσεις, ακόμη και όταν είχαν αρχικά αποδεχθεί να συμμετάσχουν στα συγκεκριμένα προγράμματα.

Γυναίκες εγκλωβισμένες στη φτώχεια – Καταθέσεις για περιορισμούς και συνεχείς μετακινήσεις

Ανάλογη εικόνα προκύπτει από την κατάθεση 37χρονης διαζευγμένης γυναίκας, μητέρας δύο ανήλικων παιδιών, η οποία βρισκόταν στον έκτο μήνα εγκυμοσύνης όταν εντοπίστηκε από τις αστυνομικές αρχές.

Η γυναίκα, με καταγωγή από τη Γεωργία, περιέγραψε ότι μετά τον θάνατο των γονιών της είχε μείνει χωρίς οικογενειακή ή οικονομική υποστήριξη. Μία γνωστή της παρουσίασε την παρένθετη μητρότητα ως διέξοδο και της υποσχέθηκαν 10.000 ευρώ για τη γέννηση ενός παιδιού.

Η εγκυμοσύνη επιτεύχθηκε με την πρώτη εμβρυομεταφορά. Κυοφορούσε κορίτσι, χωρίς να γνωρίζει την ταυτότητα των βιολογικών γονέων.

Με τη μεσολάβηση συμπατριώτισσάς της ταξίδεψε στην Κρήτη, όπου μεταφέρθηκε σε κατοικία στην οποία διέμεναν ακόμη δύο γυναίκες. Οι συγκάτοικοί της γέννησαν μέσα στο επόμενο διάστημα.

Όταν οι αστυνομικοί τη ρώτησαν εάν μπορούσε να εγκαταλείψει το σπίτι και να επιστρέψει στη χώρα της, απάντησε πως ήταν υποχρεωμένη να παραμείνει μέχρι τον τοκετό.

Κατά τη μαρτυρία της, οι μετακινήσεις της περιορίζονταν ουσιαστικά στις απαραίτητες αγορές από το σούπερ μάρκετ, ενώ δεν της επιτρεπόταν να επιστρέψει στη Γεωργία πριν γεννήσει.

Η 37χρονη αναφέρθηκε ακόμη στην ψυχολογική πίεση που βίωνε. Δεν επιθυμούσε να πληροφορηθούν οι συγγενείς της τη συμμετοχή της στο πρόγραμμα και δήλωνε ότι αισθανόταν ντροπή, τονίζοντας πως η οικονομική της εξαθλίωση είχε καθορίσει την απόφασή της.

Μία τρίτη γυναίκα, ηλικίας 34 ετών από την Τυφλίδα, βρισκόταν στον ένατο μήνα δίδυμης κύησης όταν έδωσε κατάθεση. Επρόκειτο να γεννήσει με προγραμματισμένη καισαρική ένα αγόρι και ένα κορίτσι για λογαριασμό άλλου ζευγαριού.

Η ίδια, διαζευγμένη και μητέρα δύο παιδιών, αντιμετώπιζε σοβαρό πρόβλημα επιβίωσης, ενώ οι γονείς της είχαν σημαντικά προβλήματα υγείας.

Τον Νοέμβριο του 2022 ταξίδεψε στα Χανιά μαζί με άλλη γυναίκα που επρόκειτο να συμμετάσχει στο ίδιο πρόγραμμα. Όπως κατέθεσε, είχε συμφωνηθεί να λάβει 15.000 ευρώ μετά τον τοκετό και ακόμη 7.500 ευρώ στη διάρκεια της εγκυμοσύνης για την κάλυψη των αναγκών διαβίωσής της.

Η γυναίκα υποστήριξε ότι είχε λάβει διαβεβαιώσεις πως η διαδικασία ήταν απολύτως νόμιμη. Παράλληλα, ανέφερε ότι πριν ταξιδέψει της είχαν δημιουργήσει την εντύπωση πως θα ήταν η μοναδική γυναίκα από τη Γεωργία. Όταν έφτασε στην Κρήτη διαπίστωσε ότι υπήρχαν πολλές ακόμη συμπατριώτισσές της στο ίδιο πρόγραμμα.

Σημαντικά στοιχεία προκύπτουν και από την κατάθεση 36χρονης από τη Γεωργία, μητέρας τριών μικρών παιδιών, με το μικρότερο να είναι μόλις δύο ετών.

Η γυναίκα είχε ανταποκριθεί σε αγγελία του Facebook που υποσχόταν σημαντική οικονομική αμοιβή. Αντιμετώπιζε σοβαρά οικονομικά προβλήματα μαζί με τον σύζυγό της και είχε τραπεζικό δάνειο που αδυνατούσε να εξυπηρετήσει.

Τον Απρίλιο του 2023 μεταφέρθηκε αεροπορικώς στα Χανιά, με εισιτήρια που, όπως κατέθεσε, είχαν εκδώσει πρόσωπα τα οποία περιλαμβάνονταν στους κατηγορουμένους της υπόθεσης.

Της είχαν υποσχεθεί 19.000 ευρώ μετά τη γέννηση. Ωστόσο, δύο διαδοχικές προσπάθειες εμβρυομεταφοράς απέτυχαν, γεγονός που, όπως περιέγραψε, είχε επιβαρύνει σημαντικά την ψυχολογική της κατάσταση.

Η ίδια ανέφερε στους αστυνομικούς ότι πολλές γυναίκες από τη Γεωργία και την Αλβανία ταξίδευαν στην κλινική για τον ίδιο σκοπό. Κατά τη μαρτυρία της, το πρόγραμμα προβαλλόταν στη χώρα της ως δυνατότητα οικονομικής αποκατάστασης για γυναίκες που αντιμετώπιζαν συνθήκες φτώχειας.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική της οικονομικής εξάρτησης είναι η περίπτωση 32χρονης, μητέρας μικρού κοριτσιού, η οποία είχε ήδη κυοφορήσει και γεννήσει παιδί για λογαριασμό ζευγαριού από το εξωτερικό.

Η γυναίκα είχε ταξιδέψει στα Χανιά μέσω της ίδιας διαδικτυακής αγγελίας, καθώς, όπως εξήγησε, κινδύνευε να χάσει τη στέγη της μαζί με το παιδί της.

Στην πρώτη συμμετοχή της στο πρόγραμμα υποβλήθηκε σε ορμονική θεραπεία και εμβρυομεταφορά και γέννησε με καισαρική ένα αγόρι. Κατά τη μαρτυρία της, το ζευγάρι για λογαριασμό του οποίου είχε κυοφορήσει προερχόταν πιθανότατα από την Αυστρία και αναχώρησε με το βρέφος μετά τη γέννησή του.

Η ίδια υποστήριξε ότι έλαβε 8.000 ευρώ μετά τον τοκετό, ενώ κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης εισέπραττε από 750 έως 1.000 ευρώ τον μήνα, μέρος των οποίων έστελνε στην οικογένειά της.

Επέστρεψε στα Χανιά τον Μάιο του 2023, προκειμένου να συμμετάσχει εκ νέου στο πρόγραμμα. Αυτή τη φορά, όπως κατέθεσε, προχωρούσε και σε δωρεά ωαρίων ώστε να εξασφαλίζει επιπλέον χρήματα για τα έξοδα διαβίωσης και την οικογένειά της.

Σε κατοικία όπου εγκαταστάθηκε διέμεναν ακόμη τρεις γυναίκες.

Η μαρτυρία 34χρονης από την Τυφλίδα, μητέρας δύο κοριτσιών, αποκαλύπτει επίσης επαναλαμβανόμενη συμμετοχή στο πρόγραμμα παρένθετης μητρότητας.

Η γυναίκα είχε γεννήσει δίδυμα, ένα αγόρι και ένα κορίτσι, τον Ιούνιο του 2022, τα οποία, όπως ανέφερε, παρέλαβε ζευγάρι από την Ιταλία. Είχε αρχικά ενημερωθεί μέσω Facebook για δυνατότητα νόμιμης οικονομικής αποκατάστασης και της είχαν υποσχεθεί 17.000 ευρώ.

Μετά τη γέννα υποστήριξε ότι έλαβε τελικά 11.000 ευρώ και τον επόμενο μήνα επέστρεψε στην πατρίδα της.

Τα χρήματα, ωστόσο, δεν επαρκούσαν για την αποπληρωμή του τραπεζικού της δανείου. Έτσι αποφάσισε να επιστρέψει ξανά στα Χανιά για νέα προσπάθεια, κατά την οποία υποβλήθηκε σε τρεις αποτυχημένες εμβρυομεταφορές μέσα σε περίπου έξι μήνες.

Περιγράφοντας το σπίτι όπου διέμενε κατά την πρώτη επίσκεψή της στην Κρήτη, ανέφερε ότι η συνεχής εναλλαγή γυναικών θύμιζε ξενοδοχείο. Νέες αφίξεις πραγματοποιούνταν διαρκώς, με γυναίκες που ταξίδευαν από τη Γεωργία προκειμένου να κυοφορήσουν παιδιά για άλλα ζευγάρια.

Η ίδια απέδωσε τη δεύτερη συμμετοχή της στην ανάγκη να ξεχρεώσει και να εξασφαλίσει τροφή για τα παιδιά της.

Οι καταθέσεις αυτές, εφόσον επιβεβαιωθούν από την αποδεικτική διαδικασία, αναδεικνύουν σοβαρά ζητήματα ως προς τον τρόπο προσέλκυσης των γυναικών, την ενημέρωσή τους για τους ιατρικούς κινδύνους, την ελευθερία μετακίνησης και την οικονομική πίεση που ενδέχεται να δέχονταν.

Η υπόθεση της κλινικής των Χανίων φέρνει στο προσκήνιο την ανάγκη ουσιαστικού ελέγχου των διαδικασιών υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, ιδίως όταν συμμετέχουν γυναίκες με περιορισμένους οικονομικούς πόρους και σημαντική εξάρτηση από εκείνους που οργανώνουν τη διαδικασία.

Οι συγκεκριμένες περιγραφές αποτελούν μαρτυρίες που περιλαμβάνονται στην αστυνομική έρευνα και πρέπει να αξιολογηθούν από τις αρμόδιες δικαστικές αρχές. Η διακρίβωση της βασιμότητάς τους, των ατομικών ευθυνών και της ενδεχόμενης τέλεσης αξιόποινων πράξεων αποτελεί αντικείμενο της δικαστικής διαδικασίας.