Πέντε Ελληνοκύπριοι σε καθεστώς ομηρίας στο ψευδοκράτος – Κατηγορούνται για κατασκοπεία

Με φόντο την επέτειο των 51 ετών από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, ο Ταγίπ Ερντογάν επιδόθηκε σε ένα νέο κρεσέντο προκλητικότητας, εν μέσω της παράνομης σύλληψης πέντε Ελληνοκυπρίων από τις κατοχικές αρχές, με αβάσιμες κατηγορίες περί «κατασκοπείας». Η ομιλία του Τούρκου προέδρου στα Κατεχόμενα, παρουσία ηγετικών στελεχών του κατοχικού καθεστώτος, ξεχείλισε από αναθεωρητική ρητορική, προβάλλοντας τη γραμμή της Άγκυρας για «λύση δύο κρατών» και επαναλαμβάνοντας τον ισχυρισμό περί «ειρηνευτικής επιχείρησης» του 1974.

Στη διάρκεια της παρουσίας του στην κατεχόμενη Λευκωσία, ο Τούρκος πρόεδρος παρουσίασε μια εικόνα ενότητας και «αδελφοσύνης» με το ψευδοκράτος, επιμένοντας ότι κάθε έργο στα Κατεχόμενα αποτελεί, πέρα από υποδομή, «σύμβολο κοινής πίστης για το μέλλον». Έστειλε μήνυμα ότι η Τουρκία θα παραμείνει σταθερά παρούσα στα εδάφη που κατέχει παράνομα από το 1974, υποστηρίζοντας με έμφαση πως «οι Τουρκοκύπριοι υπέστησαν αδικίες επί δεκαετίες» και ήρθε η ώρα «να αναγνωριστούν πολιτικά, διπλωματικά και οικονομικά».

Ο Ερντογάν υποστήριξε εκ νέου την πρόταση του Ερσίν Τατάρ για μια «λύση δύο κρατών», δηλώνοντας χαρακτηριστικά ότι «είναι καιρός η διεθνής κοινότητα να αποδεχθεί την πραγματικότητα στο πεδίο», προτρέποντας για τη διεθνή αναγνώριση της λεγόμενης «Τουρκικής Δημοκρατίας Βόρειας Κύπρου». Παρουσίασε τις τουρκικές επενδύσεις στα Κατεχόμενα – από την εκπαίδευση έως την ενέργεια – ως επιτεύγματα που επιβεβαιώνουν τη δύναμη και την αποφασιστικότητα της Άγκυρας να στηρίξει το ψευδοκράτος, ακόμα και μέσω γεωστρατηγικών έργων όπως η υποθαλάσσια μεταφορά νερού από την Τουρκία.

Παράλληλα με τις δηλώσεις Ερντογάν, το κλίμα κλιμακώνεται επικίνδυνα μετά την παράνομη σύλληψη πέντε Ελληνοκυπρίων από τις κατοχικές δυνάμεις στο κατεχόμενο Τρίκωμο, υπό την κατηγορία της «κατασκοπείας». Σύμφωνα με δημοσιεύματα των τουρκοκυπριακών ΜΜΕ, οι πέντε συνελήφθησαν γιατί φέρονται να εισήλθαν χωρίς άδεια σε τουριστική εγκατάσταση, έχοντας στην κατοχή τους – όπως ισχυρίζονται – χάρτες, τίτλους ιδιοκτησίας και στοιχεία κατασκευαστικών εταιρειών. Η εφημερίδα «Κίπρις Ποστασί» προχώρησε ακόμη και στη δημοσιοποίηση των ονομάτων και φωτογραφιών τους, σε μια κίνηση που ξεπερνά τα όρια της πρόκλησης και εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ιδιωτικότητας.

Τα τουρκοκυπριακά μέσα προβάλλουν την υπόθεση ως «υπόθεση κατασκοπείας», επισημαίνοντας ότι οι ύποπτοι παραβίασαν στρατιωτικά απαγορευμένη περιοχή και κατείχαν ευαίσθητα έγγραφα. Η ιστοσελίδα “Hakikat Newspaper” μιλά για «εισβολή» σε τουριστικό θέρετρο και για στοιχεία που συνδέονται με «τουρκικές περιουσίες», επιμένοντας στη ρητορική περί στρατηγικής απειλής.

Σύμφωνα με κυπριακές πηγές, οι συλληφθέντες επισκέφθηκαν τις ιδιοκτησίες τους στην περιοχή, σε μια πράξη που νοείται από την πλευρά της Κυπριακής Δημοκρατίας ως άσκηση θεμελιωμένων δικαιωμάτων. Η υπόθεση εκλαμβάνεται ευρέως ως πράξη αντιποίνων από το ψευδοκράτος, σε απάντηση προς τις διώξεις που ξεκίνησαν στη νόμιμη επικράτεια της Κυπριακής Δημοκρατίας κατά προσώπων που σφετερίζονται ελληνοκυπριακές περιουσίες στα Κατεχόμενα.

Η ενέργεια των κατοχικών αρχών δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό. Πρόσφατα, υπό κράτηση τέθηκε και Ελλαδίτης πολίτης για παρόμοια «αδικήματα», επιβεβαιώνοντας τη σταθερή τακτική της Άγκυρας και του καθεστώτος Τατάρ να προβαίνουν σε αντίποινα κάθε φορά που απειλείται το αφήγημα της «τουρκικής ιδιοκτησίας» στη βόρεια Κύπρο.

Οι αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας βρίσκονται σε συνεχή εγρήγορση, ενημερωμένες από την πρώτη στιγμή, και έχουν ήδη ξεκινήσει συντονισμένες διπλωματικές ενέργειες. Το Υπουργείο Εξωτερικών βρίσκεται σε επαφή με την Ειρηνευτική Δύναμη του ΟΗΕ στην Κύπρο (UNFICYP), ώστε να διασφαλιστεί η άμεση και ασφαλής επιστροφή των πολιτών.

Σε μια περίοδο κατά την οποία το Κυπριακό βρίσκεται εκ νέου σε τέλμα και οι ενταξιακές σχέσεις Ε.Ε. – Τουρκίας παραμένουν παγωμένες, οι νέες προκλητικές ενέργειες της Άγκυρας επιβεβαιώνουν τη στροφή της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής σε ακραία εθνικιστική γραμμή. Οι επιθέσεις στη διεθνή νομιμότητα, οι διεκδικήσεις για διπλή κρατική υπόσταση στην Κύπρο και η χρήση των Κατεχομένων ως εργαλείο γεωπολιτικής πίεσης θέτουν σε νέα τροχιά αστάθειας το Κυπριακό και διευρύνουν το χάσμα με κάθε έννοια διεθνούς δικαίου και συμβίωσης.

Η νέα αυτή κρίση δεν είναι απλώς διμερής. Είναι υπόθεση ευρωπαϊκή, διεθνής και βαθιά ηθική. Και ο τρόπος που θα αντιμετωπιστεί θα κρίνει εν πολλοίς αν ο σεβασμός στο διεθνές δίκαιο αποτελεί ακόμη ενεργό αξίωμα ή κενό γράμμα.