Πιερρακάκης: Η κεφαλαιαγορά προστατεύει την εμπιστοσύνη

Τον κομβικό ρόλο της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς στη διασφάλιση της εμπιστοσύνης στην οικονομία, στις επιχειρήσεις και στους μικρούς αποταμιευτές ανέδειξε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης. Στο πλαίσιο του επετειακού συμποσίου για τα 35 χρόνια λειτουργίας του θεσμού, με τίτλο «Η Ιστορία μας - Η Στρατηγική μας - Οι Νέοι Ορίζοντές μας», ο υπουργός υπογράμμισε ότι η ύπαρξη μιας αξιόπιστης κεφαλαιαγοράς αποτελεί προϋπόθεση για τη διοχέτευση των αποταμιεύσεων σε παραγωγικές επενδύσεις, την προσέλκυση ξένων κεφαλαίων και την ενίσχυση της αναπτυξιακής δυναμικής της χώρας.

Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο κ. Πιερρακάκης επεσήμανε τη στενή αλληλεξάρτηση πολιτικής, οικονομίας και κοινωνίας, τονίζοντας ότι αυτή η τριγωνική σχέση παραμένει λειτουργική μόνο εντός ενός σταθερού περιβάλλοντος. «Χρειαζόμαστε αγορά που παράγει και κράτος που σχεδιάζει στρατηγικά. Με σαφείς κανόνες και με το βλέμμα στραμμένο σταθερά στην ανάπτυξη», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσδιορίζοντας το πλαίσιο εντός του οποίου θα πρέπει να κινηθεί η οικονομική πολιτική.

Η πορεία ενός θεσμού-θεματοφύλακα της αγοράς

Κατά την ομιλία του, ο υπουργός αναφέρθηκε εκτενώς στη διαδρομή της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς από την ίδρυσή της το 1991 έως σήμερα, υπογραμμίζοντας τη σημασία της συνέχειας και της συνέπειας στη λειτουργία των θεσμών. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, η Επιτροπή κλήθηκε να διαχειριστεί τις έντονες διακυμάνσεις της ελληνικής οικονομίας, από τις περιόδους υψηλής ανάπτυξης έως τη βαθιά κρίση μετά το 2010 και τη σταδιακή επιστροφή στην κανονικότητα. Η διαχείριση μεγάλων χρηματιστηριακών κρίσεων στο εσωτερικό, αλλά και οι σημαντικές ανατροπές στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον, ανέδειξαν, σύμφωνα με τον ίδιο, την αξία των ανεξάρτητων αρχών για τη λειτουργία του κράτους και την εμπέδωση μιας σταθερής οικονομικής κουλτούρας.

«Δεν έρχομαι σε έναν θεσμό ο οποίος -στενά μιλώντας- "ελέγχει την αγορά". Έρχομαι σε έναν θεσμό που η βασική του μέριμνα είναι να προστατεύει την εμπιστοσύνη», σημείωσε ο κ. Πιερρακάκης, αναδεικνύοντας τον πυρήνα της αποστολής της Επιτροπής. Η σταθερότητα και η συνέχεια των θεσμών, όπως εξήγησε, αποτελούν θεμέλιο για την ενδυνάμωση της εμπιστοσύνης των επενδυτών, χωρίς την οποία δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική κεφαλαιαγορά.

Ο απολογισμός της περιόδου 2019-2026

Ο υπουργός παρουσίασε τα στοιχεία του απολογισμού της διοίκησης της Επιτροπής για την περίοδο 2019-2026, τα οποία καταδεικνύουν ένα έντονο μεταρρυθμιστικό έργο. Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα, μέσω 94 ενημερωτικών δελτίων αντλήθηκαν κεφάλαια ύψους 25,3 δισ. ευρώ, ενώ το ενεργητικό των αμοιβαίων κεφαλαίων υπερτετραπλασιάστηκε, φτάνοντας τα 25,6 δισ. ευρώ από 6,1 δισ. ευρώ το 2019. Παράλληλα, επιτεύχθηκε ο μηδενισμός των εκκρεμών υποθέσεων άνω της πενταετίας, ενώ προχώρησε η εσωτερική αναδιοργάνωση και ο ψηφιακός μετασχηματισμός της Αρχής.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ενίσχυση της προληπτικής εποπτείας και στη χορήγηση των πρώτων αδειών σε παρόχους κρυπτοστοιχείων, στο πλαίσιο εφαρμογής του ευρωπαϊκού κανονισμού MiCA. Ένα αξιοσημείωτο οικονομικό αποτέλεσμα ήταν το πλεόνασμα χρήσης ύψους 11,4 εκατ. ευρώ για το έτος 2025, το οποίο επέτρεψε τον ισοσκελισμό του προϋπολογισμού χωρίς καμία επιβάρυνση για το Δημόσιο. Ο κ. Πιερρακάκης υποστήριξε ότι αυτές οι επιδόσεις δεν ήταν αυτονόητες, αλλά αποτελούν προϊόν ικανών στελεχών, σωστών αποφάσεων και ενός κατάλληλου πλαισίου λειτουργίας και εποπτείας. «Η εποπτεία είναι πράξη», τόνισε, εξηγώντας ότι η προστασία του επενδυτή δεν διασφαλίζεται μόνο μέσω εγκυκλίων, αλλά και μέσω επιτόπιων ελέγχων σε καταστήματα και πλατφόρμες, προκειμένου να διαπιστώνεται ότι αυτό που προσφέρεται είναι πράγματι αυτό που δηλώνεται.

Η ένταξη του ATHEX στην Euronext ως καταλύτης ανάπτυξης

Ο υπουργός έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην ένταξη του Χρηματιστηρίου Αθηνών στο δίκτυο της Euronext, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη ως μια σημαντική αναβάθμιση για την Ελλάδα και την ελληνική αγορά. Όπως ανέφερε, αυτή η στρατηγική κίνηση μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για τις ελληνικές επιχειρήσεις, προσφέροντάς τους πρόσβαση σε μεγαλύτερη ρευστότητα, σε ένα ευρύτερο επενδυτικό κοινό και, ουσιαστικά, σε μια αγορά χωρίς σύνορα. Το σημαντικότερο όφελος, σύμφωνα με τον κ. Πιερρακάκη, είναι η ενίσχυση της ορατότητας των ελληνικών εισηγμένων εταιρειών, οι οποίες πλέον εντάσσονται σε ένα δίκτυο με περισσότερες από 1.800 εισηγμένες και συνολική κεφαλαιοποίηση που προσεγγίζει τα 7 τρισ. ευρώ.

Με αυτόν τον τρόπο, η Ελλάδα παύει να αντιμετωπίζεται ως μια μικρή περιφερειακή χρηματιστηριακή αγορά και αποκτά θέση σε ένα ευρύτερο πανευρωπαϊκό οικοσύστημα. Ωστόσο, ο υπουργός συνέδεσε την πρόσβαση στην κεφαλαιαγορά με αυξημένες απαιτήσεις διαφάνειας και λογοδοσίας. Όπως επεσήμανε, η εισαγωγή στο Χρηματιστήριο δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένα «παιχνίδι δημοσίων σχέσεων», αλλά ως μια ουσιαστική δέσμευση για αξιόπιστους ισολογισμούς, έγκυρη πληροφόρηση και αυστηρό έλεγχο από τις διοικήσεις των επιχειρήσεων.

Ο δρόμος προς τις επενδύσεις του 20% του ΑΕΠ

Αναφερόμενος στις μελλοντικές προκλήσεις, ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε την ανάγκη η χώρα να χα настоящаςει εθνικά, αλλά να σκέφτεται πανευρωπαϊκά και με μακροπρόθεσμο ορίζοντα, πέρα από τον εκλογικό κύκλο. Σύμφωνα με την τοποθέτησή του, ο στρατηγικός στόχος είναι οι επενδύσεις στην Ελλάδα να προσεγγίσουν το 20% του ΑΕΠ έως το 2030, από το 11% που ήταν το 2019. Σε ονομαστικούς όρους, αυτό σημαίνει ότι οι επενδύσεις θα πρέπει να υπερβούν τα 60 δισ. ευρώ έως τότε, από τα 46 δισ. ευρώ που είναι σήμερα. Ο υπουργός χαρακτήρισε την κεφαλαιαγορά ως «υπαρξιακό» μέσο για την επίτευξη αυτού του φιλόδοξου στόχου.

Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη ενίσχυσης της επενδυτικής κουλτούρας στα νοικοκυριά, αναφερόμενος στη μεταρρύθμιση του Ειδικού Επενδυτικού Λογαριασμού. Ο λογαριασμός αυτός, τον οποίο περιέγραψε ως έναν «κουμπαρά» για τα νεογέννητα παιδιά, μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στην εξοικείωση των οικογενειών όχι μόνο με την έννοια της αποταμίευσης, αλλά και με αυτήν της επένδυσης, δημιουργώντας μια νέα γενιά πιο ενημερωμένων και ενεργών συμμετεχόντων στην αγορά.

Η ευρωπαϊκή προοπτική και η ανάγκη για ενοποίηση

Ο υπουργός έθεσε επί τάπητος την ευρωπαϊκή διάσταση του ζητήματος, επισημαίνοντας ότι η ευρωπαϊκή αποταμίευση παραμένει σε μεγάλο βαθμό εγκλωβισμένη σε εθνικά πλαίσια. Αυτό το φαινόμενο, όπως εξήγησε, οδηγεί σε κατακερματισμό της ρευστότητας, σε πιο ρηχές αγορές και σε ανεπαρκή χρηματοδότηση της καινοτομίας. Για τον λόγο αυτό, τάχθηκε υπέρ της δημιουργίας μιας Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, η οποία θα μπορούσε να διοχετεύσει τα διαθέσιμα κεφάλαια σε επενδύσεις εντός της ευρωπαϊκής οικονομίας, χρηματοδοτώντας επιχειρήσεις, την καινοτομία και τις πράσινες και ψηφιακές μεταβάσεις.

Ο κ. Πιερρακάκης ανέφερε ότι τα αναξιοποίητα κεφάλαια στην Ευρώπη ξεπερνούν τα 10 τρισ. ευρώ, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ολοκλήρωσης της Τραπεζικής Ένωσης και συνδέοντας την ενοποίηση των κεφαλαιαγορών με τη διεθνή θέση του ευρώ. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, δεν μπορεί να υπάρξει πραγματικά ενοποιημένη ευρωπαϊκή κεφαλαιαγορά με 27 διαφορετικές εποπτικές προσεγγίσεις. Ωστόσο, αναγνώρισε ότι οι εθνικές αρχές εξακολουθούν να διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο, καθώς παραμένουν το «μάτι» της αγοράς στο πεδίο, διασφαλίζοντας την εφαρμογή των κανόνων και την προστασία των επενδυτών σε τοπικό επίπεδο.

Η πολιτική σταθερότητα ως θεμέλιος λίθος

Κεντρικό σημείο της ομιλίας του υπουργού αποτέλεσε η άρρηκτη σύνδεση της προσέλκυσης κεφαλαίων με την πολιτική σταθερότητα. «Η πολιτική σταθερότητα συνιστά θεμελιώδη προϋπόθεση για την προσέλκυση κεφαλαίων. Χωρίς αυτή την προοπτική, η εμπιστοσύνη του επενδυτή υπονομεύεται», ανέφερε ο κ. Πιερρακάκης, προσδίδοντας μια ξεκάθαρη πολιτική διάσταση στην οικονομική ανάλυση. Όπως εξήγησε, οι οικονομίες δεν λειτουργούν σε ένα περιβάλλον απομονωμένο από την κοινωνία και το πολιτικό σύστημα. Η ανασφάλεια και η αβεβαιότητα για την κυβερνησιμότητα επηρεάζουν άμεσα και αρνητικά τις οικονομικές συμπεριφορές, αποθαρρύνοντας τις επενδύσεις.

Κλείνοντας την ομιλία του, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η πολιτική οφείλει να θέτει τις στρατηγικές προτεραιότητες, ενώ η εποπτεία πρέπει να διασφαλίζει την εφαρμογή των κανόνων στην πράξη. Η αγορά, όπως είπε, χρειάζεται ταυτόχρονα αποτελεσματικούς κανόνες και στρατηγικό σχεδιασμό από το κράτος, με κοινό και αδιαπραγμάτευτο στόχο την προστασία του δημοσίου συμφέροντος και τη διαρκή ενίσχυση της εθνικής οικονομίας.