Πνίγεται στα σκάνδαλα η Νέα Δημοκρατία, νέες δικογραφίες από Σεπτέμβριο

Νέα Δημοκρατία: Στενεύουν τα περιθώρια για την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη καθώς πλησιάζει ένας πολιτικά εκρηκτικός Σεπτέμβριος. Το Μαξίμου, που αρχικά σχεδίαζε μια περίοδο πολιτικής ανάκαμψης με όχημα ένα «φιλολαϊκό» πακέτο μέτρων ύψους 1,5 δισ. ευρώ ενόψει της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, βρίσκεται αντιμέτωπο με απανωτές κρίσεις, δικαστικές εξελίξεις και εντεινόμενη εσωτερική αμφισβήτηση, που απειλούν πλέον την κυβερνητική σταθερότητα.

Την αρχή κάνει η αναμενόμενη δημοσιοποίηση δεύτερης δικογραφίας για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, στην οποία φέρονται να εμπλέκονται στελέχη της Νέας Δημοκρατίας και, σύμφωνα με πηγές, ενδεχομένως και κυβερνητικοί αξιωματούχοι. Το θέμα προκαλεί ήδη ισχυρούς κραδασμούς στο εσωτερικό της κυβέρνησης, η οποία επιχειρεί να μετατοπίσει τη συζήτηση σε πολιτικό χρόνο, ζητώντας Εξεταστική Επιτροπή με σημείο εκκίνησης το 1998, σε μια προσπάθεια να αποδείξει πως η υπόθεση δεν αφορά αποκλειστικά την τρέχουσα διακυβέρνηση.

Ακόμη μεγαλύτερος πονοκέφαλος προκαλείται από την επικείμενη παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, με πληροφορίες να κάνουν λόγο για «δικογραφία-βόμβα» που αγγίζει το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου. Η υπόθεση αφορά συμβάσεις σίτισης προσφύγων και μεταναστών, με τις έρευνες να δείχνουν κακοδιαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων ύψους άνω των 300 εκατομμυρίων ευρώ μέσω διάτρητων διαδικασιών ανάθεσης σε εργολάβους. Οι αποκαλύψεις αυτές εκτιμάται πως ξεπερνούν σε πολιτικό βάρος ακόμα και την υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ, ενώ η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία φέρεται να διερευνά και άλλους κρίσιμους τομείς, όπως η Παιδεία.

Το σκηνικό επιβαρύνει και η πιθανότητα συγκρότησης νέων κοινοβουλευτικών διαδικασιών, όπως Εξεταστικές και Προανακριτικές Επιτροπές, εφόσον προκύψουν ενδείξεις για υπουργικές ευθύνες. Η ατμόσφαιρα στο πολιτικό πεδίο γίνεται ολοένα πιο ασφυκτική, με φόντο δημοσκοπική καθίζηση της ΝΔ, η οποία από τον στόχο του 30% για τον Σεπτέμβριο φέρεται πλέον να κινείται γύρω στο 27%, ενώ σε κάποιες αναγωγές το ποσοστό της υποχωρεί ακόμη και στο 23%.

Μπροστά σε αυτή την καταιγιστική απομείωση της πολιτικής αξιοπιστίας, στο πρωθυπουργικό επιτελείο ενεργοποιήθηκε ξανά ο Αμερικανός επικοινωνιολόγος Stan Greenberg. Ο επί χρόνια σύμβουλος του Κυριάκου Μητσοτάκη, λαμβάνοντας επείγον σήμα από το Μέγαρο Μαξίμου, κατήρτισε ένα νέο σχέδιο επικοινωνιακής αντεπίθεσης, με βασικούς πυλώνες την ενίσχυση του «πατριωτικού αφηγήματος» μέσω πρωτοβουλιών όπως τα θαλάσσια πάρκα, καθώς και ένα μπαράζ θετικών ειδήσεων μέχρι την παρουσία του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ.

Η ανασύνταξη του πολιτικού αφηγήματος αποσκοπεί στο να αλλάξει η αρνητική ατζέντα και να ανακοπεί η ραγδαία πολιτική αιμορραγία προς δεξιότερες πολιτικές κινήσεις. Στο Μέγαρο Μαξίμου υπάρχει έντονος προβληματισμός για την αυξανόμενη επιρροή που φαίνεται να αποκτά εν δυνάμει κόμμα του Αντώνη Σαμαρά, το οποίο – σύμφωνα με εκτιμήσεις – διεισδύει στα πατριωτικά στρώματα που παραδοσιακά στήριζαν τη Νέα Δημοκρατία.

Χαρακτηριστικές είναι οι επιθέσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη σε «τζάμπα πατριώτες», αναφορές που «φωτογραφίζουν» όχι μόνο στελέχη της αντιπολίτευσης, αλλά και παραδοσιακές φυσιογνωμίες της δεξιάς, όπως ο Κώστας Καραμανλής και ο Αντώνης Σαμαράς, που έχουν ασκήσει δημόσια κριτική για ζητήματα εξωτερικής πολιτικής. Παράλληλα, δεν αποκλείεται ένα θερμό επεισόδιο με την Τουρκία να μετατραπεί σε στοιχείο εσωτερικής πολιτικής αξιοποίησης, αν και οι κίνδυνοι για απρόβλεπτες εξελίξεις – όπως έδειξε η κρίση των Ιμίων – παραμένουν υπαρκτοί.

Το επόμενο δίμηνο θεωρείται κρίσιμο. Η κυβέρνηση σχεδιάζει τη σταδιακή παρουσίαση του πακέτου ΔΕΘ, ενώ παράλληλα εξετάζει πολιτικές «θυσίες» – απομακρύνσεις ή ανασχηματισμό – προκειμένου να δείξει αντανακλαστικά και διάθεση κάθαρσης. Παρά τα σενάρια πρόωρων εκλογών το φθινόπωρο του 2025, ο ίδιος ο πρωθυπουργός επιμένει δημοσίως στη διεξαγωγή των εκλογών τον Μάιο του 2027, ενδεχόμενο όμως που αμφισβητείται ευρέως στο εσωτερικό της κυβέρνησης.

Η εντολή Μητσοτάκη είναι ξεκάθαρη: μέχρι τα μέσα Αυγούστου, οι υπουργοί να έχουν έτοιμες τις τελικές εισηγήσεις για το πακέτο μέτρων της ΔΕΘ. Οι προτάσεις θα εξεταστούν με αυστηρά κριτήρια βιωσιμότητας και πολιτικής στόχευσης, πριν διαβιβαστούν στις ΗΠΑ για περαιτέρω επεξεργασία από το επιτελείο Greenberg. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να δώσει νωρίτερα την καθιερωμένη τηλεοπτική συνέντευξη στη Σία Κοσιώνη και τον ΣΚΑΪ, σε περιβάλλον «ασφαλές» και ελεγχόμενο, με στόχο την επαναδιατύπωση της πολιτικής ατζέντας με όρους πειθούς και σταθερότητας.

Το φθινόπωρο θα είναι καθοριστικό. Αν το σχέδιο ανάσχεσης της φθοράς αποτύχει, η πολιτική ηγεμονία της ΝΔ ενδέχεται να κλονιστεί ανεπίστρεπτα. Αντίθετα, μια επικοινωνιακή και πολιτική αντεπίθεση με ισχυρά αντανακλαστικά θα μπορούσε να εξασφαλίσει χρόνο και να αποτρέψει τις εσωτερικές διαρροές. Το ερώτημα πλέον είναι αν το «αμερικανικό ιππικό» αρκεί για να καλύψει τις ρωγμές του συστήματος πριν φτάσει η κυβέρνηση σε σημείο πολιτικής καταιγίδας.

Κλονίζεται η δεδηλωμένη για τη ΝΔ στη Βουλή

Ισχυροί φόβοι επικρατούν στο Μέγαρο Μαξίμου ότι η Νέα Δημοκρατία ενδέχεται να χάσει τεχνικά τη δεδηλωμένη στις επικείμενες ψηφοφορίες για τις Προανακριτικές και τις Εξεταστικές Επιτροπές. Παρότι ορισμένοι ανεξάρτητοι βουλευτές, κυρίως πρώην μέλη των Σπαρτιατών, συνεχίζουν να στηρίζουν την κυβέρνηση, η εσωκομματική πειθαρχία εμφανίζει σοβαρά ρήγματα.

Στην πρόσφατη ψηφοφορία για την Προανακριτική Επιτροπή σχετικά με την τραγωδία στα Τέμπη, τουλάχιστον τρεις βουλευτές της ΝΔ δεν στήριξαν την κυβερνητική γραμμή, αρνούμενοι να ψηφίσουν υπέρ της παραπομπής του πρώην υπουργού Κώστα Καραμανλή. Την ίδια ώρα, τρεις ανεξάρτητοι βουλευτές ψήφισαν υπέρ της κυβερνητικής πρότασης, αφού είχαν προηγουμένως δηλώσει δημόσια την πρόθεσή τους.

Η μεγάλη ανησυχία αφορά πλέον την Προανακριτική για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς υπάρχουν βάσιμες εκτιμήσεις ότι βουλευτές της ΝΔ θα επιλέξουν να ψηφίσουν υπέρ της παραπομπής του Λευτέρη Αυγενάκη. Οι εσωτερικές τριβές είναι έντονες, ειδικά λόγω της άμεσης εμπλοκής του υφυπουργού στην εν λόγω δικογραφία και της συσσωρευμένης δυσαρέσκειας που προκαλεί η συμπεριφορά του. Πολλοί βουλευτές εμφανίζονται αποφασισμένοι να καταψηφίσουν την κομματική γραμμή, με στόχο να τον «σταυρώσουν», όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται.

Με δεδομένο ότι η Νέα Δημοκρατία διαθέτει 155 έδρες, ακόμα και 5 ή 6 απώλειες θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην απώλεια της πλειοψηφίας, εφόσον σύσσωμη η αντιπολίτευση στηρίξει την πρόταση του ΠΑΣΟΚ ή της συμμαχίας ΣΥΡΙΖΑ-Νέα Αριστερά. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα ισοδυναμούσε με στρατηγική ήττα για το κυβερνών κόμμα.

Σημαντικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσουν και οι ανεξάρτητοι βουλευτές, πολλοί εκ των οποίων διατηρούν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με τη ΝΔ, γεγονός που προκαλεί επικρίσεις εντός και εκτός Κοινοβουλίου. Παράλληλα, εντός της «γαλάζιας» κοινοβουλευτικής ομάδας, επικρατεί έντονος προβληματισμός για την πρόταση της ΝΔ να συγκροτήσει Εξεταστική Επιτροπή για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Πολλοί θεωρούν την κίνηση αυτή ως προσπάθεια υποβάθμισης του σκανδάλου και δηλώνουν απροθυμία να συμμετάσχουν ενεργά σε μια διαδικασία με αμφίβολα πολιτικά οφέλη.

Το προηγούμενο της Εξεταστικής για τα Τέμπη, με τον Δημήτρη Μαρκόπουλο να δέχεται σκληρή κριτική και να αποδοκιμάζεται ακόμη και από τον ίδιο τον Πρωθυπουργό, ενισχύει τον σκεπτικισμό. Για πολλούς βουλευτές, η αποχή ή η καταψήφιση ενδέχεται να λειτουργήσει ως μήνυμα δυσαρέσκειας προς το Μαξίμου. Αν απορριφθεί η Εξεταστική, το πολιτικό πλήγμα για την κυβέρνηση θα είναι βαρύ και ενδέχεται να τεθεί σε αμφισβήτηση η ίδια η κυβερνητική πλειοψηφία.

Επιπλέον, η απογοήτευση στο εσωτερικό της Κοινοβουλευτικής Ομάδας εντείνεται από τις πρόσφατες αρνητικές εξελίξεις στην εξωτερική πολιτική. Βουλευτές σχεδιάζουν να καταθέσουν επίσημη ερώτηση προς τον Υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, εκφράζοντας την ανησυχία τους για τις διαρκείς διπλωματικές ήττες, ειδικά σε ζητήματα που αφορούν τις σχέσεις με τη Λιβύη και την Τουρκία.