Στην τελική ευθεία για δημόσια διαβούλευση μπαίνει το πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Οικονομικών, το οποίο συγκεντρώνει παρεμβάσεις για οικογένειες με παιδιά, δημοσίους υπαλλήλους, συνταξιούχους, αγρότες, οφειλέτες του Δημοσίου και την αγορά βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Το νέο πακέτο διατάξεων επιχειρεί να δώσει απαντήσεις σε ανοιχτά κοινωνικά και οικονομικά μέτωπα, την ώρα που η ακρίβεια, τα χρέη προς το Δημόσιο και η στεγαστική πίεση εξακολουθούν να επιβαρύνουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Στον πυρήνα του νομοσχεδίου βρίσκεται η νέα ρύθμιση οφειλών έως 72 δόσεων, αλλά και σειρά στοχευμένων ενισχύσεων για ευάλωτες κατηγορίες πολιτών.
Ρύθμιση έως 72 δόσεων για παλαιά χρέη
Οι νέες διατάξεις προβλέπουν ρύθμιση οφειλών προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ, για χρέη που βεβαιώθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και παρέμεναν αρρύθμιστα έως τις 21 Απριλίου 2026.
Για την ένταξη στη ρύθμιση απαιτείται αίτηση από τον οφειλέτη. Βασική προϋπόθεση είναι να έχουν εξοφληθεί ή ρυθμιστεί οι νεότερες οφειλές, δηλαδή όσες δημιουργήθηκαν από το 2024 και μετά, μέσω της πάγιας ρύθμισης.
Το οικονομικό επιτελείο ξεκαθαρίζει ότι όσοι έχουν ήδη εντάξει παλαιά χρέη σε υφιστάμενη ρύθμιση δεν θα μπορούν να την ακυρώσουν για να μεταφερθούν στο νέο σχήμα των 72 δόσεων. Θα πρέπει να συνεχίσουν να εξυπηρετούν κανονικά τη ρύθμιση στην οποία βρίσκονται ήδη.
Για τους οφειλέτες που έχουν χρέη τόσο πριν όσο και μετά την 1η Ιανουαρίου 2024, προβλέπεται διπλή διαδικασία. Τα παλαιά χρέη θα μπορούν να ενταχθούν στις 72 δόσεις, ενώ οι νεότερες οφειλές θα ρυθμίζονται μέσω της πάγιας ρύθμισης των 24 ή 48 δόσεων.
Η υπαγωγή των νέων χρεών στην πάγια ρύθμιση αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να παραμείνει ενεργή η ρύθμιση των 72 δόσεων. Το επιτόκιο ορίζεται στο 5,84%, ενώ η ελάχιστη μηνιαία δόση διαμορφώνεται στα 30 ευρώ.
Η ρύθμιση εκτιμάται ότι αφορά δυνητικά περίπου 1,3 εκατομμύρια φυσικά πρόσωπα, με ληξιπρόθεσμες οφειλές ύψους 31,5 δισ. ευρώ, καθώς και περίπου 284.000 επιχειρήσεις, με συνολικά χρέη 63,5 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, δίνεται δεύτερη ευκαιρία σε οφειλέτες που έχασαν παλαιότερη ρύθμιση. Με την υπαγωγή στο νέο πλαίσιο θα ενεργοποιείται αναστολή μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης, όπως κατασχέσεις και πλειστηριασμοί, ενώ οι οφειλέτες θα μπορούν να αποκτούν φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα.
Νέο πλαίσιο για εξωδικαστικό μηχανισμό και δεσμευμένους λογαριασμούς
Σημαντικές αλλαγές φέρνει το νομοσχέδιο και στον εξωδικαστικό μηχανισμό, καθώς για πρώτη φορά προβλέπεται δυνατότητα ένταξης για μικροοφειλές από 5.000 ευρώ, αντί του σημερινού ορίου των 10.000 ευρώ.
Η αλλαγή αυτή εκτιμάται ότι θα ανοίξει την πόρτα της ρύθμισης σε περίπου 300.000 επιπλέον οφειλέτες. Το επιτόκιο θα παραμένει σταθερό στο 3% για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης, ενώ, υπό προϋποθέσεις, θα μπορεί να προβλέπεται ακόμη και «κούρεμα» βασικής οφειλής, τόκων ή προσαυξήσεων.
Παράλληλα, εισάγεται δυνατότητα άρσης δέσμευσης τραπεζικού λογαριασμού με εφάπαξ καταβολή του 25% της οφειλής που οδήγησε στο μέτρο αναγκαστικής εκτέλεσης.
Με την καταβολή αυτού του ποσού, ο λογαριασμός θα αποδεσμεύεται για το υπόλοιπο ποσό, ώστε ο οφειλέτης να μπορεί να πραγματοποιεί ξανά συναλλαγές και εισπράξεις. Πρόκειται για παρέμβαση που στοχεύει κυρίως σε επαγγελματίες και επιχειρήσεις που έχουν εγκλωβιστεί από δεσμεύσεις λογαριασμών και αδυνατούν να λειτουργήσουν ομαλά.
Ενισχύσεις, αγρότες και φρένο στο Airbnb στη Θεσσαλονίκη
Το πολυνομοσχέδιο περιλαμβάνει και σειρά κοινωνικών και στεγαστικών παρεμβάσεων. Μεταξύ αυτών προβλέπεται έκτακτη οικονομική ενίσχυση 150 ευρώ ανά παιδί, η οποία θα καταβληθεί στα τέλη Ιουνίου σε περίπου 1 εκατομμύριο οικογένειες.
Για τους συνταξιούχους άνω των 60 ετών, η ενίσχυση αυξάνεται στα 300 ευρώ από 250 ευρώ, με παράλληλη διεύρυνση των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων.
Το ίδιο επίδομα των 300 ευρώ θα χορηγείται και σε χήρες άνω των 60 ετών, εφόσον η σύνταξη χηρείας αποτελεί το μοναδικό τους εισόδημα.
Αλλαγές έρχονται και στην επιστροφή ενοικίου, με αύξηση των εισοδηματικών ορίων. Το όριο ανεβαίνει στις 25.000 ευρώ από 20.000 ευρώ, ενώ για οικογένειες διαμορφώνεται στις 35.000 ευρώ από 28.000 ευρώ. Για μονογονεϊκά νοικοκυριά μπορεί να φθάνει έως και τις 39.000 ευρώ, με επιπλέον προσαύξηση 5.000 ευρώ ανά παιδί.
Για τους αγρότες προβλέπεται παράταση της επιδότησης λιπασμάτων έως και τον Αύγουστο, με κάλυψη του 15% της αξίας για περίπου 250.000 παραγωγούς.
Στο πεδίο της στέγασης, το νομοσχέδιο φέρνει απαγόρευση έκδοσης νέων αδειών βραχυχρόνιας μίσθωσης στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Η παρέμβαση στοχεύει στον περιορισμό της στεγαστικής πίεσης και της συνεχούς αύξησης των ενοικίων, σε μια αγορά όπου η διάδοση των βραχυχρόνιων μισθώσεων έχει περιορίσει την προσφορά διαθέσιμων κατοικιών για μόνιμη διαμονή.
Το νέο πολυνομοσχέδιο επιχειρεί να συνδυάσει ρυθμίσεις χρεών, κοινωνικές ενισχύσεις και περιοριστικές παρεμβάσεις στη στεγαστική αγορά. Το κρίσιμο ζήτημα πλέον είναι αν οι προβλέψεις αυτές θα λειτουργήσουν ως ουσιαστική ανακούφιση για τους πολίτες ή αν θα παραμείνουν αποσπασματικά μέτρα απέναντι σε προβλήματα που έχουν λάβει πλέον μόνιμα και βαθιά χαρακτηριστικά.
