Πολιτικό καλοκαίρι φωτιά: Novartis, αποχωρήσεις και μάχη για την κεντροαριστερά

Σε πλήρη προεκλογική διάταξη περνούν σταδιακά τα πολιτικά κόμματα, με τη σύγκρουση να αποκτά χαρακτηριστικά «όλοι εναντίον όλων» και τις διαχωριστικές γραμμές να χαράσσονται ήδη με ιδιαίτερη ένταση.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, μετά την αλλαγή ηγεσίας, εμφανίζεται αποφασισμένος να απαντά άμεσα σε κάθε πολιτική επίθεση και να ανακτήσει τον χώρο που έχασε τα προηγούμενα χρόνια. Κεντρικός αντίπαλος παραμένει η Νέα Δημοκρατία, ωστόσο η νέα συλλογική ηγεσία της Κουμουνδούρου έχει καταστήσει σαφές ότι θα συγκρουστεί και με την ΕΛ.ΑΣ. του Αλέξη Τσίπρα, επιχειρώντας να διαφοροποιηθεί πλήρως από την περίοδο της προεδρίας του Σωκράτη Φάμελλου.

Η ανεξαρτητοποίηση του πρώην προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ, η οποία θεωρούνταν αναμενόμενη, αντιμετωπίστηκε με ιδιαίτερα αρνητικό τρόπο από κομματικές πηγές. Στελέχη της Κουμουνδούρου τού απέδωσαν την απόλυτη ευθύνη για το πολιτικό και οργανωτικό αδιέξοδο στο οποίο, όπως υποστηρίζουν, επιχείρησε να οδηγήσει το κόμμα.

Η κριτική συνοδεύτηκε από σαφείς αιχμές για τη στάση που είχε κρατήσει ο Σωκράτης Φάμελλος απέναντι στην ομάδα της Έφης Αχτσιόγλου. Από τον ΣΥΡΙΖΑ υπενθύμισαν ότι ο ίδιος ζητούσε τότε από όσους αποχωρούσαν να παραδώσουν τις βουλευτικές τους έδρες, επικαλούμενος τις αποφάσεις του κόμματος και τις δεσμεύσεις που είχαν υπογράψει ως υποψήφιοι.

Με δύο σύντομες ανακοινώσεις, η νέα ηγεσία επιχείρησε να κλείσει γρήγορα το κεφάλαιο Φάμελλου, χωρίς να αφήσει περιθώριο για παρατεταμένη εσωκομματική αντιπαράθεση. Το μήνυμα ήταν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν προτίθεται να εγκλωβιστεί ξανά σε μια μακρά συζήτηση για αποχωρήσεις, προσωπικές στρατηγικές και εσωτερικούς λογαριασμούς.

Παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο ο πρώην πρόεδρος να αναζητήσει πολιτικές γέφυρες με την Αμαλίας και τον νέο φορέα του Αλέξη Τσίπρα. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι έχει διαμορφωθεί συγκεκριμένο πεδίο συνεννόησης ή συνεργασίας.

Η νέα στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ και η επιστροφή Πολάκη στη Novartis

Στις 15:00 συνεδριάζει η Πολιτική Γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ, με βασικό αντικείμενο τη διαμόρφωση της προεκλογικής ατζέντας και την οργάνωση της στρατηγικής του κόμματος για το επόμενο διάστημα.

Στο επίκεντρο αναμένεται να βρεθούν οι κυβερνητικές υποθέσεις που η Κουμουνδούρου χαρακτηρίζει σκάνδαλα, η πολιτική διεύρυνση μέσα και έξω από τη Βουλή, καθώς και η ανάγκη άμεσης απάντησης στις παρεμβάσεις του Αλέξη Τσίπρα, ιδιαίτερα στα ζητήματα πολιτικής και ιδεολογικής ταυτότητας.

Η νέα ηγετική ομάδα επιδιώκει να επαναφέρει έναν καθαρότερο αριστερό λόγο, με έμφαση στις κοινωνικές ανισότητες, στην ακρίβεια, στο δημόσιο σύστημα υγείας, στα εργασιακά δικαιώματα και στην προστασία των χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων.

Το συνολικό κυβερνητικό και οικονομικό πρόγραμμα αναμένεται να παρουσιαστεί στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης από τον Παύλο Πολάκη, ο οποίος έχει αναλάβει κεντρικό ρόλο στη νέα συλλογική ηγεσία.

Μια πρώτη εικόνα της τακτικής που θα ακολουθήσει το κόμμα έδωσε ο Παύλος Πολάκης από το βήμα της Βουλής, επαναφέροντας με ιδιαίτερη ένταση την υπόθεση Novartis μετά τις καταγγελίες του Μάριου Σαλμά σε βάρος του υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη.

Ο Παύλος Πολάκης δήλωσε ότι οι νέες καταγγελίες δικαιώνουν όσους υποστήριζαν ότι η Novartis αποτέλεσε ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα της Μεταπολίτευσης. Υποστήριξε ακόμη ότι η υπόθεση δεν αφορούσε αποκλειστικά μία φαρμακευτική εταιρεία, καθώς και άλλες επιχειρήσεις του κλάδου επηρέασαν, κατά την εκδοχή του, τις τιμές των φαρμάκων με πολιτική κάλυψη κατά τη διάρκεια των μνημονιακών χρόνων.

Ιδιαίτερη σημασία είχε η αναφορά του στον Άδωνι Γεωργιάδη, για τον οποίο τόνισε ότι η υπόθεσή του αρχειοθετήθηκε χωρίς να έχει προηγηθεί δικαστική αθώωση. Η συγκεκριμένη διατύπωση δείχνει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ σκοπεύει να επαναφέρει συστηματικά την υπόθεση στον δημόσιο διάλογο, αξιοποιώντας κάθε νέο στοιχείο ή καταγγελία.

Οι ισχυρισμοί του Μάριου Σαλμά κατά του υπουργού Υγείας παραμένουν καταγγελίες που πρέπει να ελεγχθούν θεσμικά και δικαστικά. Πολιτικά, όμως, έχουν ήδη προκαλέσει ισχυρούς κραδασμούς, επειδή προέρχονται από πρώην υπουργό και πρώην βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας με γνώση του χώρου της Υγείας.

Η Κουμουνδούρου φαίνεται αποφασισμένη να επενδύσει στη σκανδαλολογία και στον Τομέα Διαφάνειας, θεωρώντας ότι η φθορά της κυβέρνησης μπορεί να επιταχυνθεί μέσα από την ανάδειξη υποθέσεων διαφθοράς, αναθέσεων, διαπλοκής και παρεμβάσεων στη λειτουργία των θεσμών.

Παράλληλα, ο ΣΥΡΙΖΑ θέλει να αποτρέψει την πλήρη μετακίνηση του αριστερού και προοδευτικού ακροατηρίου προς τον Αλέξη Τσίπρα. Για τον λόγο αυτό επιλέγει ευθεία αντιπαράθεση με το νέο κόμμα, επιμένοντας ότι η νέα συλλογική ηγεσία εκπροσωπεί μια διαφορετική πολιτική κατεύθυνση από εκείνη της περιόδου Φάμελλου και των προηγούμενων συμβιβασμών.

Το ΠΑΣΟΚ ανάμεσα στον ΣΥΡΙΖΑ και το κόμμα Τσίπρα

Σε ακόμη δυσκολότερη θέση βρίσκεται το ΠΑΣΟΚ, το οποίο καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στο πολιτικό κέντρο και την κεντροαριστερά, την ώρα που ο ΣΥΡΙΖΑ και η ΕΛ.ΑΣ. του Αλέξη Τσίπρα επιχειρούν να διεκδικήσουν το ίδιο εκλογικό ακροατήριο.

Η Χαριλάου Τρικούπη συνεχίζει να παρουσιάζει τμήματα του προγράμματός της, επιδιώκοντας παράλληλα να αποδομήσει το κυβερνητικό αφήγημα περί επιτυχημένης διακυβέρνησης.

Κεντρική θέση στον πολιτικό λόγο του κόμματος φαίνεται να αποκτά η διατύπωση του Παύλου Γερουλάνου στη Βουλή, σύμφωνα με την οποία υπάρχουν «δύο Ελλάδες»: η Ελλάδα των μεγάλων οραμάτων και η Ελλάδα της αρπαχτής.

Η συγκεκριμένη φράση συμπυκνώνει την προσπάθεια του ΠΑΣΟΚ να παρουσιάσει την κυβέρνηση Μητσοτάκη ως σύστημα που ευνοεί συγκεκριμένα συμφέροντα, αφήνοντας την κοινωνική πλειονότητα αντιμέτωπη με την ακρίβεια, την ανασφάλεια και την υποβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών.

Παρότι στελέχη του κόμματος ξεκαθαρίζουν ότι δεν επιθυμούν να ανοίξουν εκ νέου συνολικά την υπόθεση Novartis, οι καταγγελίες Σαλμά υποχρέωσαν τη Χαριλάου Τρικούπη να παρέμβει με δύο ανακοινώσεις.

Στην πρώτη, το ΠΑΣΟΚ κάλεσε τον Άδωνι Γεωργιάδη να απαντήσει άμεσα και τεκμηριωμένα στις καταγγελίες περί παθητικής δωροδοκίας, διαφθοράς και διαπλοκής. Τόνισε ότι πρόκειται για εξαιρετικά βαριές κατηγορίες, οι οποίες δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με υπεκφυγές ή επικοινωνιακούς αντιπερισπασμούς.

Η ανακοίνωση κατέληγε ότι, εάν ο υπουργός Υγείας δεν δώσει καθαρές απαντήσεις, η παραίτησή του αποτελεί μονόδρομο. Με τη στάση αυτή το ΠΑΣΟΚ επιχείρησε να ασκήσει ισχυρή πίεση στην κυβέρνηση, χωρίς να υιοθετήσει συνολικά την παλαιότερη αφήγηση του ΣΥΡΙΖΑ για την υπόθεση Novartis.

Ακολούθησε δεύτερη ανακοίνωση, σχεδόν ταυτόχρονα με την παρέμβαση του Παύλου Πολάκη, στην οποία το ΠΑΣΟΚ κατηγόρησε τον υπουργό Υγείας ότι απέφυγε να απαντήσει στην ουσία των καταγγελιών.

Η Χαριλάου Τρικούπη υπογράμμισε ότι ο Μάριος Σαλμάς μίλησε για παθητική δωροδοκία, διαπλοκή και παρεμβάσεις στο έργο της Δικαιοσύνης, ενώ κατέθεσε, κατά τον ίδιο, στοιχεία για να υποστηρίξει τους ισχυρισμούς του.

Το ΠΑΣΟΚ κατηγόρησε τον Άδωνι Γεωργιάδη ότι «πέταξε την μπάλα στην κερκίδα» και προσποιήθηκε ότι δεν κατάλαβε το περιεχόμενο των καταγγελιών. Παράλληλα, διατήρησε τη θέση του ότι υπήρξε σκευωρία στην υπόθεση Novartis, διαχωρίζοντας όμως τη συζήτηση αυτή από τις συγκεκριμένες καταγγελίες του Μάριου Σαλμά.

Το κόμμα έθεσε ακόμη ένα πολιτικό ερώτημα προς τον υπουργό Υγείας: εάν θεωρεί ότι ο Μάριος Σαλμάς είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στη σκευωρία, για ποιον λόγο ο ίδιος, ως αντιπρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, συναίνεσε στην ένταξή του στα ψηφοδέλτια των εθνικών εκλογών του 2023 και στην παραμονή του στην Κοινοβουλευτική Ομάδα μέχρι το 2024.

Η παρέμβαση αυτή δείχνει την πίεση που δέχεται το ΠΑΣΟΚ από δύο διαφορετικές κατευθύνσεις. Ο ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί να επανέλθει με σκληρό αντιπολιτευτικό λόγο και κοινωνική ατζέντα, ενώ το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα επιδιώκει να εμφανιστεί ως ο βασικός φορέας της ευρύτερης προοδευτικής παράταξης.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης καλείται να αποδείξει ότι το ΠΑΣΟΚ μπορεί να λειτουργήσει ως αυτόνομη κυβερνητική πρόταση και όχι ως ενδιάμεσος χώρος μεταξύ της Νέας Δημοκρατίας και των δύο σχημάτων που προέρχονται από τον ΣΥΡΙΖΑ.

Το πολιτικό καλοκαίρι αναμένεται ιδιαίτερα θερμό, καθώς η ένταση θα αυξάνεται όσο πλησιάζει η εκλογική αναμέτρηση. Είτε η πορεία προς τις κάλπες εξελιχθεί σε σύντομο σπριντ είτε σε παρατεταμένο μαραθώνιο, η πρώτη μεγάλη δοκιμασία θα πραγματοποιηθεί στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.

Εκεί θα συγκρουστούν πολιτικά προγράμματα, αρχηγικές φιλοδοξίες και διαφορετικές στρατηγικές για την επόμενη ημέρα. Μέχρι τότε, Νέα Δημοκρατία, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και ΕΛ.ΑΣ. θα επιχειρούν να διευρύνουν την επιρροή τους, να κερδίσουν τους αναποφάσιστους και να περιορίσουν τις διαρροές προς τους ανταγωνιστές τους.

Η κυβέρνηση θα προσπαθήσει να υπερασπιστεί το έργο της και να ανακόψει τη συσσωρευμένη φθορά. Το ΠΑΣΟΚ θα επιδιώξει να κατοχυρώσει τον ρόλο της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Αλέξης Τσίπρας θα δώσουν μάχη για την κυριαρχία στον ίδιο πολιτικό χώρο.

Το σκηνικό διαμορφώνεται πλέον χωρίς σταθερές συμμαχίες και χωρίς διάθεση αμοιβαίας ανοχής. Η λογική «όλοι εναντίον όλων» προμηνύει μια προεκλογική περίοδο υψηλής έντασης, στην οποία οι συγκρούσεις για τα σκάνδαλα, την οικονομία και την πολιτική ταυτότητα θα βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή.