Πρωτογενές πλεόνασμα 5,7 δισ. ευρώ στο επτάμηνο

Σε πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 5.725 εκατομμυρίων ευρώ διαμορφώθηκε το οικονομικό αποτέλεσμα του κρατικού προϋπολογισμού για το διάστημα Ιανουαρίου-Ιουλίου 2026, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης που έδωσε στη δημοσιότητα το υπουργείο Οικονομικών. Το εν λόγω μέγεθος, το οποίο αποτυπώνεται σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, υπερβαίνει τον στόχο που είχε τεθεί για την εν λόγω περίοδο, ο οποίος προέβλεπε πρωτογενές πλεόνασμα 4.417 εκατομμυρίων ευρώ. Συγκριτικά, την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους, το πρωτογενές πλεόνασμα είχε διαμορφωθεί σε υψηλότερα επίπεδα, φτάνοντας τα 7.939 εκατομμύρια ευρώ.

Εξετάζοντας το συνολικό ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού, για το επτάμηνο του 2026 καταγράφεται έλλειμμα ύψους 389 εκατομμυρίων ευρώ. Το μέγεθος αυτό είναι σημαντικά χαμηλότερο από τον στόχο που είχε περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026, ο οποίος προέβλεπε έλλειμμα 1.323 εκατομμυρίων ευρώ. Υπενθυμίζεται ότι το αντίστοιχο διάστημα του 2025 το ισοζύγιο ήταν πλεονασματικό και διαμορφώθηκε στα 2.168 εκατομμύρια ευρώ.

Για την ακριβέστερη αποτύπωση της δημοσιονομικής εικόνας, από το πρωτογενές αποτέλεσμα εξαιρούνται συγκεκριμένα ποσά που αφορούν σε ιδιαίτερες συναλλαγές. Ειδικότερα, δεν λαμβάνεται υπόψη ποσό ύψους 510 εκατομμυρίων ευρώ που σχετίζεται με ετεροχρονισμό πληρωμών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ), καθώς και ποσό 406 εκατομμυρίων ευρώ που αφορά σε ετεροχρονισμό μεταβιβαστικών πληρωμών προς φορείς της Γενικής Κυβέρνησης. Τα ποσά αυτά δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης σε δημοσιονομικούς όρους. Επιπλέον, εξαιρείται και το ποσό των 135 εκατομμυρίων ευρώ που προέρχεται από τη δεύτερη δόση του τιμήματος για την παραχώρηση της άδειας λειτουργίας της επιχείρησης καζίνο στο Ελληνικό, καθώς δημοσιονομικά το εν λόγω έσοδο κατανέμεται σε όλα τα έτη της παραχώρησης. Μετά από αυτές τις προσαρμογές, η υπέρβαση του πρωτογενούς αποτελέσματος σε σχέση με τους στόχους του προϋπολογισμού ανέρχεται σε 256 εκατομμύρια ευρώ.

Αποσαφήνιση Δημοσιονομικών Μεγεθών

Θα πρέπει να τονιστεί ότι το πρωτογενές αποτέλεσμα σε δημοσιονομικούς όρους διαφοροποιείται από το αντίστοιχο αποτέλεσμα που αποτυπώνεται σε ταμειακούς όρους. Επιπρόσθετα, τα στοιχεία που παρουσιάζονται αφορούν αποκλειστικά στο πρωτογενές αποτέλεσμα της Κεντρικής Διοίκησης και δεν περιλαμβάνουν το σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης. Το τελευταίο μέγεθος είναι ευρύτερο, καθώς συμπεριλαμβάνει και τα δημοσιονομικά αποτελέσματα των Νομικών Προσώπων, καθώς και των υποτομέων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) και των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης (ΟΚΑ).

Σημειώνεται ότι στα έσοδα του μηνός Ιανουαρίου 2026 καταγράφηκαν τα ποσά που προέκυψαν από τις απαιτούμενες συναλλαγές για την ολοκλήρωση της Σύμβασης Παραχώρησης Υπηρεσιών για τη χρηματοδότηση, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση του αυτοκινητοδρόμου της Εγνατίας Οδού και των τριών κάθετων οδικών αξόνων της για χρονικό διάστημα 35 ετών. Η εν λόγω σύμβαση κυρώθηκε με τον νόμο 5260/2025.

Ανάλυση Εσόδων και Δαπανών

Αναλυτικότερα, στο πλαίσιο της συναλλαγής για την Εγνατία Οδό, ποσό ύψους 306 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί στον ΦΠΑ 24% επί του τιμήματος, αποδόθηκε από τον παραχωρησιούχο στο Ελληνικό Δημόσιο. Το ποσό αυτό καταγράφηκε στην κατηγορία «Φόροι» και συνοδεύτηκε από ισόποση επιστροφή φόρου. Ακολούθως, το ίδιο ποσό των 306 εκατομμυρίων ευρώ αποδόθηκε εκ νέου στο Δημόσιο, αυτή τη φορά καταγραφόμενο στην κατηγορία «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών».

Όσον αφορά στο σύνολο των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού για την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουλίου 2026, αυτά ανήλθαν σε 45.207 εκατομμύρια ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 1.975 εκατομμύρια ευρώ σε σύγκριση με τον στόχο. Ωστόσο, στην αρχική στοχοθεσία είχε συμπεριληφθεί η είσπραξη ποσού 1.258 εκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) κατά τον μήνα Ιούνιο. Από αυτό το ποσό, τα 884 εκατομμύρια ευρώ εισπράχθηκαν τελικά νωρίτερα, τον μήνα Απρίλιο, ενώ τα υπόλοιπα 374 εκατομμύρια ευρώ αναμένεται να εισπραχθούν εντός του τρέχοντος έτους. Εάν εξαιρεθεί το σύνολο του ποσού από το ΤΑΑ, τα καθαρά έσοδα παρουσιάζουν ακόμη μεγαλύτερη αύξηση, φτάνοντας τα 2.349 εκατομμύρια ευρώ έναντι του στόχου.

Τα έσοδα από φόρους διαμορφώθηκαν στα 42.916 εκατομμύρια ευρώ. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται τα 306 εκατομμύρια ευρώ από τη σύμβαση της Εγνατίας Οδού, όπως προαναφέρθηκε, καθώς και τα 135 εκατομμύρια ευρώ από τη δεύτερη δόση του τιμήματος για το καζίνο στο Ελληνικό, το οποίο είχε αρχικά προβλεφθεί να εισπραχθεί στα τέλη του 2025. Αφαιρώντας αυτά τα έκτακτα έσοδα, τα φορολογικά έσοδα ανέρχονται σε 42.475 εκατομμύρια ευρώ, σημειώνοντας αύξηση κατά 1.112 εκατομμύρια ευρώ ή 2,7% σε σχέση με τον στόχο.

Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 4.971 εκατομμύρια ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 494 εκατομμύρια ευρώ έναντι του στόχου των 4.476 εκατομμυρίων ευρώ. Η αύξηση αυτή οφείλεται κυρίως στην επιστροφή ΦΠΑ ύψους 306 εκατομμυρίων ευρώ που σχετίζεται με τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού. Παράλληλα, τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) έφτασαν τα 3.167 εκατομμύρια ευρώ, έναντι στόχου 2.710 εκατομμυρίων ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 457 εκατομμυρίων ευρώ. Η ακριβής κατανομή μεταξύ των κατηγοριών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού θα οριστικοποιηθεί με την έκδοση του σχετικού δελτίου.

Εξέλιξη Μεγεθών τον Ιούλιο

Εστιάζοντας στον μήνα Ιούλιο του 2026, το σύνολο των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 9.195 εκατομμύρια ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 895 εκατομμύρια ευρώ σε σχέση με τον μηνιαίο στόχο. Τα έσοδα από φόρους για τον ίδιο μήνα διαμορφώθηκαν σε 9.092 εκατομμύρια ευρώ, αυξημένα κατά 528 εκατομμύρια ευρώ ή 6,2% έναντι του στόχου. Οι επιστροφές εσόδων τον Ιούλιο ανήλθαν σε 842 εκατομμύρια ευρώ, έναντι στόχου 698 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ τα έσοδα του ΠΔΕ έφτασαν τα 410 εκατομμύρια ευρώ, έναντι στόχου μόλις 55 εκατομμυρίων ευρώ.

Στο σκέλος των δαπανών, το σύνολο για το επτάμηνο του 2026 ανήλθε σε 45.596 εκατομμύρια ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 1.041 εκατομμύρια ευρώ έναντι του στόχου των 44.556 εκατομμυρίων ευρώ. Σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, οι δαπάνες είναι αυξημένες κατά 4.911 εκατομμύρια ευρώ. Στον Τακτικό Προϋπολογισμό, οι πληρωμές εμφανίζονται αυξημένες κατά 185 εκατομμύρια ευρώ σε σχέση με τον στόχο.

Μεταξύ των αξιοσημείωτων μεταβιβάσεων και πληρωμών της περιόδου περιλαμβάνονται:

• Η επιχορήγηση στον Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (ΕΟΠΥΥ) ύψους 1.243 εκατομμυρίων ευρώ.
• Η επιχορήγηση στον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων Κοινωνικής Ασφάλισης (ΟΠΕΚΑ) ύψους 1.818 εκατομμυρίων ευρώ.
• Η επιχορήγηση ύψους 915 εκατομμυρίων ευρώ προς την Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (Ε.Κ.Α.Π.Υ.) για την προμήθεια φαρμακευτικών σκευασμάτων και υπηρεσιών υγείας για λογαριασμό των δημόσιων νοσοκομείων.
• Οι μεταβιβάσεις προς τα νοσοκομεία και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας ύψους 801 εκατομμυρίων ευρώ.
• Οι επιχορηγήσεις προς τους συγκοινωνιακούς φορείς (ΟΑΣΑ, ΟΑΣΘ και ΟΣΕ) ύψους 244 εκατομμυρίων ευρώ.
• Η επιχορήγηση προς την Κοινωνία της Πληροφορίας ύψους 131 εκατομμυρίων ευρώ για την πληρωμή του Fuel Pass.
• Η πληρωμή 110 εκατομμυρίων ευρώ για την επιδότηση του diesel κίνησης.
• Η έκτακτη οικονομική ενίσχυση οικογενειών με παιδιά ύψους 220 εκατομμυρίων ευρώ.

Τέλος, οι πληρωμές στο σκέλος των επενδυτικών δαπανών ανήλθαν σε 7.602 εκατομμύρια ευρώ, σημειώνοντας αύξηση κατά 855 εκατομμύρια ευρώ σε σχέση με τον στόχο. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στην επιτάχυνση της υλοποίησης έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Σε σύγκριση με τις αντίστοιχες πληρωμές του 2025, οι επενδυτικές δαπάνες είναι αυξημένες κατά 1.471 εκατομμύρια ευρώ.