ΝΔ και ΠΑΣΟΚ πνίγονται στα χρέη, αλλά οι τράπεζες κοιτούν αλλού

Απαιτείται εξαιρετικό πολιτικό και θεσμικό θράσος για να υπογράφει ένα κόμμα και να δημοσιοποιεί ισολογισμό στον οποίο καταγράφονται οφειλές άνω των 600 εκατ. ευρώ, συνεχίζοντας παράλληλα να εμφανίζεται ως εγγυητής της οικονομικής σταθερότητας και της δημοσιονομικής πειθαρχίας.

Το ζήτημα αποκτά ακόμη βαρύτερες διαστάσεις όταν αφορά τη Νέα Δημοκρατία, το κόμμα που κυβερνά μια χώρα στην οποία πολίτες χάνουν κατοικίες για οφειλές μερικών χιλιάδων ευρώ, οικογένειες αποποιούνται πατρικές περιουσίες επειδή συνοδεύονται από χρέη και μικρές επιχειρήσεις ασφυκτιούν κάτω από δάνεια, φόρους και κατασχέσεις.

Η Νέα Δημοκρατία καταγράφει κάθε χρόνο νέο ιστορικό ρεκόρ κομματικού χρέους, με τις συνολικές υποχρεώσεις της να ξεπερνούν πλέον κάθε προηγούμενο στην Ελλάδα και να αποτελούν πρωτοφανές φαινόμενο σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Την ίδια στιγμή, οι πιστώτριες τράπεζες επιδεικνύουν μια ανοχή που δεν συναντά κανένας απλός δανειολήπτης.

Ένα νοικοκυριό ή μια ιδιωτική επιχείρηση με αντίστοιχη οικονομική εικόνα θα είχε ήδη κηρυχθεί αφερέγγυο. Οι λογαριασμοί του θα είχαν δεσμευτεί, η περιουσία του θα είχε τεθεί υπό εκποίηση και οι τράπεζες θα είχαν ενεργοποιήσει κάθε διαθέσιμο μέσο αναγκαστικής είσπραξης. Στην περίπτωση των δύο κομμάτων που κυριάρχησαν στη Μεταπολίτευση, οι τραπεζικές απαιτήσεις παραμένουν ουσιαστικά ανενεργές.

Η πραγματικότητα αποτυπώνεται καθαρά μέσα από ένα απλό παράδειγμα. Ένα νοικοκυριό με ετήσιο εισόδημα 19.000 ευρώ, δανειακές υποχρεώσεις 602.000 ευρώ, ετήσια καταβολή 4.000 ευρώ και τόκους 66.000 ευρώ θα είχε χάσει κάθε περιουσιακό στοιχείο. Η κατοικία του θα είχε ήδη ενταχθεί στους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς.

Σχεδόν 300.000 ακίνητα βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια διαδικασιών πλειστηριασμού, ενώ για το 2026 αναμένονται 12.727 πλειστηριασμοί. Από αυτούς, οι 6.295 είχαν ήδη προγραμματιστεί έως το τέλος Ιουλίου. Για τους πολίτες, η αδυναμία πληρωμής μετατρέπεται σε απώλεια κατοικίας. Για τα κόμματα εξουσίας, μετατρέπεται σε νέα λογιστική εγγραφή.

Νέα Δημοκρατία: Χρέος 602 εκατ. ευρώ και τόκοι που ανακυκλώνονται

Ο ισολογισμός που αναρτήθηκε στην επίσημη ιστοσελίδα της Νέας Δημοκρατίας αποκαλύπτει συνολικές οφειλές ύψους 602 εκατ. ευρώ. Την προηγούμενη χρονιά το χρέος ανερχόταν σε 542 εκατ. ευρώ. Μέσα σε μόλις ένα έτος προστέθηκαν ακόμη 60 εκατ. ευρώ.

Τα συνολικά έσοδα του κόμματος διαμορφώθηκαν στα 19 εκατ. ευρώ. Από αυτά, τα 16 εκατ. ευρώ, ποσοστό περίπου 84%, προήλθαν από την κρατική χρηματοδότηση, δηλαδή από τα χρήματα των φορολογουμένων. Οι εισφορές μελών, βουλευτών και ευρωβουλευτών περιορίστηκαν περίπου στα 3 εκατ. ευρώ.

Την ίδια οικονομική χρήση καταλογίστηκαν τόκοι ύψους 66 εκατ. ευρώ. Το κόμμα κατέβαλε περίπου 4 εκατ. ευρώ, με αποτέλεσμα τα υπόλοιπα 62 εκατ. ευρώ να προστεθούν στο αρχικό κεφάλαιο. Το ποσό αυτό θα επιβαρυνθεί εκ νέου με τόκους, διευρύνοντας ακόμη περισσότερο ένα χρέος που έχει αποκτήσει χαρακτηριστικά μόνιμης και ανεξέλεγκτης διόγκωσης.

Η Νέα Δημοκρατία δεν χάνει περιουσία, δεν αντιμετωπίζει κατασχέσεις και δεν οδηγείται σε εκκαθάριση. Συνεχίζει να λειτουργεί, να λαμβάνει κρατική χρηματοδότηση και να επιβάλλει στους πολίτες πολιτικές αυστηρής συμμόρφωσης, θυσίες και περιορισμούς στο όνομα της οικονομικής υπευθυνότητας.

Τα κυβερνητικά στελέχη αντιμετωπίζουν την ακρίβεια που εξαντλεί τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς ως αποτέλεσμα εξωτερικών συνθηκών, ενώ για τους πολίτες που αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τις υποχρεώσεις τους ενεργοποιούνται μητρώα φερεγγυότητας, κατασχέσεις και πλειστηριασμοί.

Στις 3 Μαρτίου 2016, ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίαζε σχέδιο οικονομικής εξυγίανσης της Νέας Δημοκρατίας με το σύνθημα «βάζουμε τάξη στο σπίτι μας». Τότε το συνολικό χρέος του κόμματος ανερχόταν σε 239.389.853,09 ευρώ.

Ο σημερινός πρωθυπουργός είχε δεσμευτεί ότι θα εισηγηθεί καταστατική διάταξη που θα απαγόρευε στα κόμματα να δανείζονται. Δύο χρόνια αργότερα, σε τηλεοπτική του συνέντευξη στον ΑΝΤ1, αναφερόταν στα 155.000 μέλη που κατέβαλλαν 12 ευρώ τον χρόνο, ποσό που παρομοίαζε με το κόστος ενός εσπρέσο τον μήνα.

Παρουσίαζε τότε ως επιτυχία την προσπάθεια εξυγίανσης των οικονομικών της παράταξης. Έκτοτε, το χρέος από τα 239 εκατ. ευρώ εκτοξεύτηκε στα 602 εκατ. ευρώ. Η αύξηση ξεπερνά τα 362 εκατ. ευρώ μέσα στην περίοδο της ηγεσίας του.

Η υπόσχεση για απαγόρευση του κομματικού δανεισμού εξαφανίστηκε από τον δημόσιο λόγο. Το ζήτημα δεν τέθηκε στις ομιλίες της ΔΕΘ, στις τηλεοπτικές συνεντεύξεις ή στις κοινοβουλευτικές τοποθετήσεις του πρωθυπουργού. Την υπεράσπιση της κατάστασης έχουν αναλάβει κυβερνητικοί εκπρόσωποι και υπουργοί.

Ο Άδωνις Γεωργιάδης δήλωσε ότι τα χρέη της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ δεν μπορούν να εξοφληθούν και θα συνεχίσουν να αυξάνονται. Ως αιτιολογία ανέφερε ότι η Νέα Δημοκρατία λαμβάνει περίπου 4 εκατ. ευρώ εκλογικής επιχορήγησης τον χρόνο, ενώ οι ετήσιες υποχρεώσεις για τοκοχρεολύσια ανέρχονται περίπου στα 20 εκατ. ευρώ.

Η παραδοχή αυτή θα οδηγούσε οποιονδήποτε ιδιώτη σε άμεση οικονομική κατάρρευση. Για το κυβερνών κόμμα αντιμετωπίζεται ως μια κανονικότητα χωρίς άμεσες συνέπειες. Οι τράπεζες δεν φαίνεται να εγείρουν απαιτήσεις ανάλογες με εκείνες που προβάλλουν απέναντι σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Η σχέση αυτή δημιουργεί σοβαρό πολιτικό και θεσμικό ζήτημα. Τράπεζες που εποπτεύονται, ρυθμίζονται και στηρίζονται από το κράτος διατηρούν απαιτήσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ απέναντι σε κόμματα που ασκούν κυβερνητική εξουσία ή διεκδικούν τη διακυβέρνηση.

Η τεράστια απόσταση ανάμεσα στην αντιμετώπιση των πολιτών και στην αντιμετώπιση των κομμάτων εξουσίας συγκροτεί ένα καθεστώς τραπεζικής ασυλίας. Οι πολίτες καλούνται να πληρώσουν μέχρι το τελευταίο ευρώ. Τα κόμματα κεφαλαιοποιούν τους απλήρωτους τόκους και μεταφέρουν το βάρος στην επόμενη οικονομική χρήση.

ΠΑΣΟΚ: Οφειλές 565 εκατ. ευρώ και δύο διαφορετικοί ισολογισμοί

Ανάλογη οικονομική εικόνα παρουσιάζει και το ΠΑΣΟΚ, το οποίο διατηρεί τεράστιες τραπεζικές υποχρεώσεις χωρίς να αντιμετωπίζει τις συνέπειες που θα επιβάλλονταν σε έναν ιδιώτη ή σε μια επιχείρηση. Η Χαριλάου Τρικούπη απολαμβάνει την ίδια πρακτική ανοχής από το τραπεζικό σύστημα.

Η περίπτωση του ΠΑΣΟΚ παρουσιάζει μια πρόσθετη ιδιομορφία, καθώς δημοσιοποιούνται δύο διαφορετικοί ισολογισμοί. Στον πρώτο, το ιστορικό Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα εμφανίζει συνολικές οφειλές ύψους 565.136.448,69 ευρώ.

Την προηγούμενη χρονιά οι υποχρεώσεις ανέρχονταν σε 504.373.960,17 ευρώ. Η ετήσια αύξηση ξεπέρασε τα 60,7 εκατ. ευρώ. Από το συνολικό χρέος, τα 559.802.950,92 ευρώ αφορούν τραπεζικό δανεισμό.

Τα συνολικά έσοδα του κόμματος περιορίστηκαν σε 1.359.595,88 ευρώ και προήλθαν σχεδόν αποκλειστικά από την τακτική κρατική επιχορήγηση. Οι τόκοι που καταλογίστηκαν μέσα σε ένα έτος ανήλθαν σε 61.274.421,22 ευρώ, ποσό περίπου 45 φορές μεγαλύτερο από τα συνολικά ετήσια έσοδα.

Προς τις τράπεζες καταβλήθηκαν 1.080.000 ευρώ, λιγότερο από το 2% των ετήσιων επιβαρύνσεων. Το υπόλοιπο ποσό προστέθηκε στις συνολικές οφειλές, διευρύνοντας έναν δανεισμό που πρακτικά δεν εξυπηρετείται.

Η συνολική περιουσία του ιστορικού ΠΑΣΟΚ περιορίζεται σε ένα ακίνητο αξίας 15.422,18 ευρώ και ταμειακά διαθέσιμα 56.683,57 ευρώ. Το συνολικό ενεργητικό καταγράφεται στα 108.482,01 ευρώ.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, το κόμμα χρωστά πάνω από 5.000 φορές την αξία των περιουσιακών του στοιχείων. Οι ιδιωτικές συνεισφορές ανήλθαν στο συμβολικό ποσό των 12 ευρώ, στοιχείο που αποκαλύπτει την πλήρη εξάρτηση από την κρατική χρηματοδότηση και τη συσσώρευση τραπεζικών οφειλών.

Ο δεύτερος ισολογισμός, που αφορά το ΠΑΣΟΚ–Κίνημα Αλλαγής, εμφανίζει μια εντελώς διαφορετική οικονομική εικόνα. Τα συνολικά έσοδα ανέρχονται σε 4.434.763,95 ευρώ, από τα οποία τα 4.069.103,66 ευρώ προέρχονται από κρατική χρηματοδότηση.

Στον συγκεκριμένο ισολογισμό καταγράφεται πλεόνασμα ύψους 1.479.262,14 ευρώ, θετική καθαρή θέση 6.837.116,55 ευρώ και ταμειακά διαθέσιμα 2.230.656,29 ευρώ. Η παράλληλη παρουσία δύο οικονομικών καταστάσεων επιτρέπει στο σημερινό κομματικό σχήμα να εμφανίζει υγιή εικόνα, ενώ οι ιστορικές υποχρεώσεις παραμένουν στο παλαιό νομικό και λογιστικό περίβλημα.

Η διάκριση αυτή μπορεί να στηρίζεται σε τυπικές και οργανωτικές διαφορές. Σε πολιτικό επίπεδο, το αποτέλεσμα παραμένει σαφές: ένα κόμμα με ιστορικό χρέος άνω των 565 εκατ. ευρώ εξακολουθεί να λειτουργεί, να χρηματοδοτείται από τον κρατικό προϋπολογισμό και να διεκδικεί την ευθύνη διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών.

Η εικόνα του ΣΥΡΙΖΑ–Προοδευτική Συμμαχία είναι διαφορετική ως προς τον τραπεζικό δανεισμό. Ο ισολογισμός του κόμματος εμφανίζει μηδενικές οφειλές προς τράπεζες και τραπεζικά έξοδα μόλις 3.020,57 ευρώ για το 2025.

Οι συνολικές υποχρεώσεις του ΣΥΡΙΖΑ μειώθηκαν περίπου στο μισό και διαμορφώθηκαν σε 1.297.519,17 ευρώ. Τα έσοδα ανήλθαν σε 8,14 εκατ. ευρώ, από τα οποία τα 7,66 εκατ. ευρώ προήλθαν από την κρατική χρηματοδότηση.

Το κόμμα κατέγραψε πλεόνασμα χρήσης 2,12 εκατ. ευρώ και θετική καθαρή θέση 1.136.420,19 ευρώ. Η εξάρτηση από την κρατική χρηματοδότηση παραμένει ιδιαίτερα υψηλή, όμως απουσιάζει ο τραπεζικός δανεισμός εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ που χαρακτηρίζει τη Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ.

Η σύγκριση είναι αποκαλυπτική. Το ποσό που κατέβαλε ο ΣΥΡΙΖΑ σε τραπεζικά έξοδα μέσα σε ολόκληρο το 2025 αντιστοιχεί περίπου σε όσα χρεώνεται η Νέα Δημοκρατία σε τόκους μέσα σε μόλις 24 λεπτά.

Οι ισολογισμοί των κομμάτων αποτυπώνουν μια βαθιά θεσμική ανισότητα. Η Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ διατηρούν συνολικές υποχρεώσεις που προσεγγίζουν τα 1,2 δισ. ευρώ, ενώ συνεχίζουν να λειτουργούν χωρίς τις κυρώσεις που εφαρμόζονται στους πολίτες και στις ιδιωτικές επιχειρήσεις.

Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την οικονομική διαχείριση δύο κομμάτων. Αφορά την αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος, τη στάση των τραπεζών, την ισονομία και τη δυνατότητα των κυβερνώντων να απαιτούν θυσίες από μια κοινωνία, όταν οι ίδιοι αδυνατούν να εφαρμόσουν στα κομματικά τους ταμεία τους κανόνες που επιβάλλουν στη χώρα.

Η απαίτηση για διαφάνεια, πραγματική εξυγίανση και σαφές σχέδιο αποπληρωμής αποτελεί στοιχειώδη δημοκρατική υποχρέωση. Η διαρκής κεφαλαιοποίηση των τόκων και η απουσία ουσιαστικών τραπεζικών απαιτήσεων μετατρέπουν το κομματικό χρέος σε μόνιμο μηχανισμό πολιτικής εξάρτησης και θεσμικής πρόκλησης.

Η πολιτική ηγεσία δεν μπορεί να επικαλείται την ατομική ευθύνη, τη φερεγγυότητα και την τήρηση των οικονομικών υποχρεώσεων, όταν τα δύο μεγαλύτερα χρέη του κομματικού συστήματος αυξάνονται κάθε χρόνο. Η αντίφαση είναι πλέον καταγεγραμμένη στους επίσημους ισολογισμούς και φέρει τις υπογραφές των ίδιων των κομμάτων.