Ρεπουμπλικανικό Συνέδριο: Επίθεση σε Δημοκρατικούς και οικονομικά μηνύματα

Το συνέδριο του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος στο Ντάλας ολοκληρώθηκε την Πέμπτη, σηματοδοτώντας μια σπάνια συγκυρία: ήταν η πρώτη φορά που το κόμμα πραγματοποίησε συνέδριο πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, επιδιώκοντας να συσπειρώσει τους ψηφοφόρους του και να αποφύγει τις μεγάλες απώλειες στις κάλπες του Νοεμβρίου. Στο επίκεντρο της διήμερης διαδικασίας βρέθηκε εκ νέου ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος κυριάρχησε τόσο με την παρουσία του όσο και με τα μηνύματα που εξέπεμψε.

Ενάντια σε μια «σοσιαλιστική κόλαση»

Η Εθνική Επιτροπή του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος είχε προεξαγγείλει ότι το συνέδριο θα αποτελούσε ευκαιρία για να επικεντρωθούν οι ψηφοφόροι στην πολιτική ατζέντα του Τραμπ και να αναδειχθούν οι επιτυχίες του. Ωστόσο, τόσο ο ίδιος ο πρόεδρος όσο και οι υπόλοιποι ομιλητές αφιέρωσαν το μεγαλύτερο μέρος των τοποθετήσεών τους σε επιθέσεις κατά των Δημοκρατικών, χαρακτηρίζοντάς τους αριστερούς εξτρεμιστές και επικίνδυνα αντιαμερικανούς. Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ κατηγόρησε τους Δημοκρατικούς ότι επιδιώκουν να μετατρέψουν τις ΗΠΑ σε μια «σοσιαλιστική κόλαση».

Η τακτική της επίθεσης στον πολιτικό αντίπαλο και της καλλιέργειας φόβου στο πλαίσιο μιας προεκλογικής εκστρατείας αποτελεί στρατηγική που χρησιμοποιούν και τα δύο κόμματα εδώ και δεκαετίες. Ο Τραμπ έχει αναγάγει εδώ και καιρό ζητήματα όπως η εγκληματικότητα και η μετανάστευση σε κεντρικά στοιχεία της πολιτικής του ατζέντας. Παράλληλα, η εστίαση στους Δημοκρατικούς υπογραμμίζει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι Ρεπουμπλικάνοι στην προσπάθειά τους να διατηρήσουν την πλειοψηφία στο Κογκρέσο. Με τη δυσαρέσκεια για το υψηλό κόστος ζωής και τον πόλεμο στο Ιράν να είναι διάχυτη μεταξύ των Αμερικανών, οι ομιλητές του συνεδρίου επαναλάμβαναν ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι αν οι Δημοκρατικοί αποκτήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.

Οικονομία

Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε την ώρα που οι Αμερικανοί εμφανίζονται ολοένα και πιο δυσαρεστημένοι από την οικονομική πολιτική του Τραμπ και την ανικανότητά του να μειώσει τις τιμές των καυσίμων και των τροφίμων. Ο Τραμπ δέχεται πιέσεις ήδη από πέρυσι από συμβούλους του στον Λευκό Οίκο να μιλά περισσότερο για την οικονομία. Ωστόσο, όπως το συνηθίζει τους τελευταίους μήνες, ο δισεκατομμυριούχος δεν αναφέρθηκε στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Αμερικανοί λόγω του αυξημένου κόστους ζωής.

Αντιθέτως, σχολίασε ότι η ανησυχία για τον πληθωρισμό είναι υπερβολική, έπειτα από ένα καλοκαίρι στη διάρκεια του οποίου, όπως καταγγέλλουν οι αντίπαλοί του, επικεντρώθηκε κυρίως σε έργα ανακαίνισης και διατήρησης της υστεροφημίας του, μεταξύ των οποίων η αίθουσα χορού στον Λευκό Οίκο. Στην ομιλία του την Τετάρτη το βράδυ ο Τραμπ δήλωσε ξανά ότι η λέξη «οικονομικά προσιτός» είναι «ψεύτικη» και κατηγόρησε τους Δημοκρατικούς ότι ευθύνονται για τις υψηλές τιμές. «Μειώνω πάρα πολύ τις τιμές», τόνισε. Τόσο ο ίδιος όσο και άλλοι ομιλητές εξήραν τις φορολογικές μειώσεις που υιοθέτησε η κυβέρνησή του το 2025 —χάρη στις οποίες πολλές οικογένειες είδαν φέτος μεγαλύτερες επιστροφές φόρου— καθώς και τις προσπάθειές του να μειώσει τις τιμές των φαρμάκων.

«Σαν να είμαι εγώ στο ψηφοδέλτιο»

Ο Τραμπ και πολλοί Ρεπουμπλικάνοι πιστεύουν ότι οι υποστηρικτές του είναι λιγότερο πιθανό να προσέλθουν στις κάλπες αν δεν βρίσκεται ο ίδιος στο ψηφοδέλτιο, όπως συμβαίνει τον Νοέμβριο. «Προσποιηθείτε ότι είμαι εγώ στο ψηφοδέλτιο», είπε ο Τραμπ στην ομιλία του, ένα σχόλιο που έγινε δεκτό με επευφημίες. Ωστόσο, η απόφασή του να θέσει τον εαυτό του στο επίκεντρο της προεκλογικής εκστρατείας ικανοποιεί τους Δημοκρατικούς, οι οποίοι θέλουν να μετατρέψουν τις ενδιάμεσες εκλογές σε δημοψήφισμα για τον Αμερικανό πρόεδρο, σε μια περίοδο που η δημοτικότητά του είναι στο χαμηλότερο επίπεδο.

Η στρατηγική του Τραμπ κινδυνεύει εξάλλου να αποθαρρύνει τους αναποφάσιστους ψηφοφόρους – απαραίτητους για να διατηρήσει το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα τον έλεγχο του Κογκρέσου – οι οποίοι έχουν αποστασιοποιηθεί από τον Αμερικανό πρόεδρο και το κόμμα του λόγω διαφόρων ζητημάτων, όπως η οικονομία, ο πόλεμος και οι επιχειρήσεις σύλληψης παράτυπων μεταναστών.

Υποσχέσεις

Ο Τραμπ στην ομιλία του έδωσε πολλές φιλόδοξες υποσχέσεις, κάποιες από τις οποίες θα είναι δύσκολο να τηρήσει. Η πιο ασυνήθιστη ήταν η καταβολή σε κάθε ενήλικα Αμερικανό ενός «μερίσματος Τραμπ» ύψους 5.000 δολαρίων, εφόσον οι Ρεπουμπλικάνοι κερδίσουν τις εκλογές και διατηρήσουν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου. Η πρόταση αυτή αντιμετωπίζει το ίδιο εμπόδιο με μια προηγούμενη υπόσχεση του Αμερικανού προέδρου: τον Νοέμβριο ο Τραμπ είχε υποσχεθεί να δώσει 2.000 δολάρια σε κάθε Αμερικανό από τα έσοδα που θα συγκέντρωναν οι ΗΠΑ χάρη στους αυξημένους δασμούς που επέβαλαν σε εισαγόμενα προϊόντα. Όμως το Κογκρέσο δεν ενέκρινε ποτέ αυτό το σχέδιο και τώρα είναι αμφίβολο αν θα στηρίξει την πιο πρόσφατη υπόσχεση του Αμερικανού προέδρου, καθώς το κόστος της ανέρχεται σε περισσότερα από 1 τρισεκατομμύριο δολάρια.

Εξάλλου, ο Τραμπ δεσμεύθηκε ότι οι τιμές του πετρελαίου θα πέσουν «μόλις κερδίσουμε τον πόλεμο με το Ιράν», ο οποίος, όπως προέβλεψε, θα τελειώσει «αμέσως μετά τις εκλογές», στις 3 Νοεμβρίου. Η σύρραξη δεν φαίνεται να φτάνει στο τέλος της, με τον Τραμπ να δυσκολεύεται να βρει είτε μια διπλωματική διέξοδο είτε μια στρατιωτική λύση.

Έναρξη της προεκλογικής εκστρατείας του Βανς για την προεδρία;

Αν οι Ρεπουμπλικάνοι χάσουν ένα ή και τα δύο σώματα του Κογκρέσου τον Νοέμβριο, είναι πιθανό να ενταθούν οι συζητήσεις για τον επόμενο υποψήφιο του κόμματος για τις προεδρικές εκλογές του 2028. Μεταξύ των βασικών υποψηφίων είναι ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς. Την Πέμπτη το βράδυ ο Βανς εκφώνησε στο συνέδριο των Ρεπουμπλικάνων ομιλία που έδωσε μια εικόνα για το πώς ενδέχεται να τοποθετηθεί ο ίδιος, σε περίπτωση που διεκδικήσει την προεδρία.

Αν και υιοθέτησε τη λαϊκιστική πολιτική του Τραμπ και τις επιθέσεις του κατά των Δημοκρατικών, αφιέρωσε πολύ περισσότερο χρόνο σε ζητήματα όπως η οικογένεια, η πίστη και το μέλλον των παιδιών από όσο συνηθίζει ο Τραμπ, παρουσιάζοντας την εκλογική αναμέτρηση ως έναν αγώνα για τη διαφύλαξη αυτού που ο ίδιος αποκάλεσε «εκ γενετής δικαίωμα» των Αμερικανών. Ο Βανς έγινε δεκτός από τους συγκεντρωμένους με το σύνθημα «48, 48», μια αναφορά στο ενδεχόμενο να είναι ο 48ος πρόεδρος των ΗΠΑ, μετά τον Τραμπ. «Πρέπει να κάνουμε αυτό που πρέπει τον Νοέμβριο και μετά να ασχοληθούμε με το τι ακολουθεί», είπε ο ίδιος.

Προς το παρόν δεν είναι γνωστό αν ο Τραμπ θα ορίσει κάποια στιγμή τον διάδοχό του. Η στήριξή του θα μπορούσε να έχει τεράστια βαρύτητα, έπειτα από μια δεκαετία κατά την οποία αναμόρφωσε το κόμμα και δημιούργησε μια βάση υποστηρικτών με ακλόνητη αφοσίωση. Μιλώντας σε δημοσιογράφους αργότερα, ο Τραμπ σχολίασε ότι ο Βανς «τα πήγε πολύ καλά» και πρόσθεσε ότι είναι «ένας πολύ ταλαντούχος τύπος». «Είναι ένας καταπληκτικός αντιπρόεδρος και πιστεύω ότι έκανε πολύ καλή δουλειά», σημείωσε.