Σαν σήμερα 28 Μαΐου: Η Ελλάδα υπογράφει στο Ζάππειο την ένταξη στην ΕΟΚ

Στις 28 Μαΐου 1979, στο Ζάππειο Μέγαρο, η Ελλάδα υπέγραψε τη Συνθήκη Προσχώρησης στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, ανοίγοντας τον δρόμο για την πλήρη ένταξή της στην τότε ΕΟΚ. Με την υπογραφή του πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή, η χώρα έκανε ένα από τα πιο καθοριστικά βήματα της μεταπολιτευτικής της πορείας, με την ένταξη να τίθεται σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1981.

Η τελετή στο Ζάππειο πραγματοποιήθηκε σε πανηγυρική ατμόσφαιρα, παρουσία ευρωπαίων ηγετών και κορυφαίων αξιωματούχων. Για την Ελλάδα που μόλις λίγα χρόνια νωρίτερα είχε βγει από τη δικτατορία, η ευρωπαϊκή ένταξη δεν αποτέλεσε απλώς οικονομική επιλογή. Συνδέθηκε με τη θεσμική σταθερότητα, την εδραίωση της δημοκρατίας και τον σαφή προσανατολισμό της χώρας προς τη Δυτική Ευρώπη.

Στην ιστορική του ομιλία, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής παρουσίασε την ένταξη ως επιβεβαίωση της ευρωπαϊκής ταυτότητας της Ελλάδας. Υπογράμμισε ότι η Ευρώπη, με το ελληνικό της όνομα, αποτελεί οικείο χώρο για τον ελληνισμό, ενώ συνέδεσε τον ευρωπαϊκό πολιτισμό με τη σύνθεση του ελληνικού, του ρωμαϊκού και του χριστιανικού πνεύματος.

Ιδιαίτερο βάρος είχε η αναφορά του στην Ελλάδα ως «ακρίτα των ευρωπαϊκών συνόρων» και ως «μεσογειακό εξώστη της Κοινής Αγοράς». Ο Καραμανλής τόνισε ότι η χώρα, με τη ναυτιλιακή της ισχύ και τον ελληνισμό της διασποράς, μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στην προβολή της ευρωπαϊκής ιδέας.

Η πολιτική σημασία της ένταξης στην ΕΟΚ

Σημαντική ήταν και η θέση του ότι η Ευρωπαϊκή Κοινότητα δεν πρέπει να λειτουργήσει ως κλειστή λέσχη ισχυρών και πλουσίων. Με αυτή τη διατύπωση, ο Καραμανλής ανέδειξε τον πολιτικό χαρακτήρα της διεύρυνσης και την ανάγκη η Ευρώπη να παραμείνει ανοιχτή σε κράτη με κοινό δημοκρατικό προσανατολισμό.

Η επιλογή της ένταξης δεν έγινε χωρίς αντιδράσεις. Στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό, κόμματα της αντιπολίτευσης αμφισβητούσαν την ευρωπαϊκή πορεία, προβάλλοντας ενστάσεις για πιθανές οικονομικές συνέπειες και για περιορισμό της εθνικής αυτονομίας. Παρά τις αντιπαραθέσεις, η Συνθήκη κυρώθηκε από τη Βουλή και η Ελλάδα έγινε το δέκατο μέλος των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Η υπογραφή στο Ζάππειο θεωρείται έως σήμερα σταθμός της μεταπολιτευτικής Ιστορίας. Άνοιξε έναν νέο κύκλο για την ελληνική οικονομία, τους θεσμούς και τη διεθνή θέση της χώρας, καθορίζοντας σε μεγάλο βαθμό τη στρατηγική της πορεία για τις επόμενες δεκαετίες.

Τα σημαντικότερα γεγονότα της 28ης Μαΐου

585 π.Χ.: Καταγράφεται έκλειψη Ηλίου κατά τη διάρκεια μάχης στον ποταμό Άλυ, ανάμεσα στον βασιλιά των Λυδών Αλυάττη Β’ και τον βασιλιά των Μήδων Κυαξάρη. Η έκλειψη, που αποδίδεται σε πρόβλεψη του Θαλή του Μιλήσιου, θεωρήθηκε σημάδι θεϊκής παρέμβασης και οδήγησε στην ειρήνευση. Πρόκειται για την πρώτη γνωστή επιστημονική πρόβλεψη φυσικού φαινομένου στην Ιστορία.

1871: Καταπνίγεται η Κομμούνα των Παρισίων, η επαναστατική διοίκηση που είχαν συγκροτήσει εργάτες και μέλη της Εθνοφρουράς μετά την ήττα της Γαλλίας στον Πρωσικό Πόλεμο. Η καταστολή υπήρξε αιματηρή, με περίπου 20.000 νεκρούς, ενώ η Κομμούνα έμεινε στην Ιστορία ως προάγγελος των σοσιαλιστικών και επαναστατικών κινημάτων του 20ού αιώνα.

1934: Γεννιούνται στον Καναδά τα πεντάδυμα Ντιόν, τα πρώτα πεντάδυμα στον κόσμο που επιβίωσαν όλα. Τα νεογνά μετατράπηκαν γρήγορα σε διεθνές φαινόμενο, όμως η περίπτωσή τους συνδέθηκε και με έντονη εμπορική εκμετάλλευση από την καναδική κυβέρνηση και τα μέσα ενημέρωσης, προκαλώντας αργότερα νομικές διεκδικήσεις και δημόσια κατακραυγή.

1937: Ιδρύεται η Volkswagen στη Ναζιστική Γερμανία, με πρωτοβουλία του καθεστώτος του Αδόλφου Χίτλερ και με στόχο τη δημιουργία του «αυτοκινήτου του λαού». Η εταιρεία σχεδιάστηκε για να διαθέσει προσιτά οχήματα στις γερμανικές οικογένειες και εξελίχθηκε αργότερα σε έναν από τους μεγαλύτερους κατασκευαστές αυτοκινήτων διεθνώς.

1952: Με νόμο που ψηφίζεται από τη Βουλή, οι Ελληνίδες αποκτούν το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι. Η γυναικεία ψήφος γίνεται θεσμική πραγματικότητα έπειτα από δεκαετίες διεκδικήσεων και αγώνων του φεμινιστικού κινήματος.

1961: Ιδρύεται η Διεθνής Αμνηστία, μετά τη δημοσίευση άρθρου στην εφημερίδα The Observer με τίτλο «Οι ξεχασμένοι κρατούμενοι». Η οργάνωση αναπτύχθηκε διεθνώς και το 1977 τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης για τη συμβολή της στην υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων.

1964: Ιδρύεται η Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PLO), με στόχο την πολιτική και στρατιωτική εκπροσώπηση των Παλαιστινίων. Λίγα χρόνια αργότερα, ο Γιασέρ Αραφάτ θα αναλάβει την ηγεσία της, μετατρέποντάς τη σε βασικό παράγοντα των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.

1979: Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής υπογράφει στο Ζάππειο τη συμφωνία πλήρους ένταξης της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, έπειτα από τριετείς διαπραγματεύσεις. Η συμφωνία επικυρώθηκε από τη Βουλή τον Ιούνιο και εφαρμόστηκε από την 1η Ιανουαρίου 1981, σηματοδοτώντας τη σημαντικότερη πολιτική και οικονομική στροφή της μεταπολεμικής Ελλάδας.

1997: Η τρομοκρατική οργάνωση «17 Νοέμβρη» δολοφονεί τον εφοπλιστή Κώστα Περατικό στον Πειραιά, έξω από τα ναυπηγεία της οικογένειάς του. Η επίθεση αποτέλεσε κομβικό σημείο στην ιστορία της τρομοκρατίας στην Ελλάδα, καθώς το θύμα είχε ενεργό παρουσία στη ναυτιλία και στην επιχειρηματική ζωή.

2009: Οι AC/DC εμφανίζονται στο ΟΑΚΑ στο πλαίσιο της παγκόσμιας περιοδείας Black Ice Tour. Η συναυλία αποτέλεσε την πρώτη και μοναδική εμφάνιση του θρυλικού συγκροτήματος στην Ελλάδα, μπροστά σε περισσότερους από 80.000 θεατές.

2021: Εντοπίζεται μαζικός τάφος με 215 αυτόχθονα παιδιά στον χώρο πρώην οικοτροφείου στην πόλη Καμλούπς του Καναδά. Το σχολείο είχε λειτουργήσει στο πλαίσιο πολιτικών αναγκαστικής «ενσωμάτωσης» των ιθαγενών στον δυτικό πολιτισμό, με βίαιες και καταναγκαστικές πρακτικές. Η αποκάλυψη προκάλεσε διεθνές σοκ, δημόσια συγγνώμη από την καναδική κυβέρνηση και νέα συζήτηση για την πολιτιστική γενοκτονία των αυτόχθονων πληθυσμών.