Ενώ η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη κλυδωνίζεται από έναν επικίνδυνο συνδυασμό εσωτερικών σκανδάλων και εξωτερικών αποτυχιών, νέα δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας –είτε ως συμπλήρωμα στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, είτε για την αδιαφανή διαχείριση των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης– ενδέχεται να λειτουργήσει ως η χαριστική βολή. Οι εξελίξεις αυτές εντείνουν την πίεση προς το Μαξίμου και ενεργοποιούν παράλληλα σχέδια πρόωρων εκλογών με ορίζοντα τη ΔΕΘ, αλλά και πολιτικές διεργασίες στα δεξιά του φάσματος, με πρωταγωνιστή τον Αντώνη Σαμαρά, που επιχειρεί να καλύψει το πολιτικό και ιδεολογικό κενό αντιπολίτευσης και να διαμορφώσει προϋποθέσεις εναλλακτικής κυβερνητικής λύσης – ακόμη και σε σχήμα κυβέρνησης συνεργασίας ή εθνικής σωτηρίας.
Σε ό,τι αφορά τις υποθέσεις που επεξεργάζεται η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η νέα δικογραφία θα περιλαμβάνει ονόματα 42 βουλευτών, με ενδείξεις εμπλοκής ορισμένων εξ αυτών σε ποινικά κολάσιμες πράξεις, σε συνεργασία με διοικητικά και κυβερνητικά στελέχη. Για το Ταμείο Ανάκαμψης, οι πληροφορίες μιλούν για διοχέτευση περίπου 2,3 δισεκατομμυρίων ευρώ, μέσω προσυμφωνημένων διαγωνισμών και στοχευμένων συνεννοήσεων, σε δέκα «φιλικές» προς το καθεστώς επιχειρήσεις. Εφόσον τα παραπάνω επιβεβαιωθούν, η πολιτική ζημιά θα είναι μη αναστρέψιμη.
Την ίδια στιγμή, στο εξωτερικό μέτωπο, η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια συστηματική γεωπολιτική περικύκλωση από την Τουρκία – και μέσω της Λιβύης. Ο Γιάννης Βαληνάκης μιλά ανοιχτά για εθνικό ακρωτηριασμό, επισημαίνοντας ότι η χώρα παραμένει εγκλωβισμένη στα έξι ναυτικά μίλια. Η ανυπαρξία στρατηγικής και η ατολμία στο να απαντηθούν οι τουρκικές κινήσεις έχουν προκαλέσει ενδοκυβερνητικές εντάσεις, με τον Στέλιο Πέτσα να επικρίνει δημόσια τον Υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη για τη χλιαρή αντίδραση στη λιβυκή πρόκληση, και βουλευτές να ετοιμάζουν ερώτηση προς τον ίδιο.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών προβάλλει ως ύστατη διέξοδο. Η κυβέρνηση ετοιμάζει οικονομικό πακέτο στη ΔΕΘ που, σύμφωνα με πληροφορίες, μπορεί να φθάσει ή και να ξεπεράσει το 1,5 δισ. ευρώ. Στο τραπέζι βρίσκεται η διαγραφή χρεών προς το Δημόσιο που δημιουργήθηκαν πριν από το 2019, αλλά και ευνοϊκές ρυθμίσεις για χρέη των επομένων ετών – μέτρα που αποσκοπούν στην εκλογική εξαγορά της μεσαίας τάξης και των υπερχρεωμένων πολιτών. Ταυτόχρονα, όμως, προκαλούν εύλογα ερωτήματα για το πώς αντιμετωπίζονται οι συνεπείς φορολογούμενοι, οι οποίοι δεν θα τύχουν αντίστοιχων ελαφρύνσεων.
Παράλληλα, η πολιτική στρατηγική του Μεγάρου Μαξίμου μετατοπίζεται από την άμυνα στην πόλωση. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης μιλά πλέον για «αστάθεια» και «ποινικοποίηση της πολιτικής ζωής», επιχειρώντας να αποδώσει τις δικές του ευθύνες σε ένα θολό αντιπολιτευτικό τοπίο. Η τακτική αυτή αναμένεται να κορυφωθεί στις επικείμενες κοινοβουλευτικές αναμετρήσεις: αφενός στην Εξεταστική Επιτροπή που προτείνει η ΝΔ, αφετέρου στην Προανακριτική που ζητούν τα κόμματα της αντιπολίτευσης.
Στο εσωτερικό της ΝΔ, η αποσταθεροποίηση είναι εμφανής. Πέρα από τις δηλώσεις Πέτσα, ο Κώστας Σκρέκας και ο Θεόδωρος Καράογλου αναγκάστηκαν να αποστασιοποιηθούν από τις κυνικές τοποθετήσεις του Άδωνη Γεωργιάδη, ο οποίος αφενός υποστήριξε ότι «η πλειοψηφία αποφασίζει ποιος θα παραπεμφθεί» και αφετέρου υπονόησε ότι «μαζί τα φάγαμε» σε σχέση με τα κονδύλια του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Την αποσύνθεση του κυβερνητικού στρατοπέδου επιβεβαιώνουν ακόμη και φιλικές δημοσκοπήσεις. Η τελευταία έρευνα της Real Polls για το Protagon δείχνει πτώση της ΝΔ κατά τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες – καθίζηση που αποδίδεται ευθέως στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Παράλληλα, αποτυπώνεται η αδυναμία της αντιπολίτευσης να εμπνεύσει ή να καρπωθεί πολιτικά τη φθορά της κυβέρνησης, γεγονός που ενισχύει την εντύπωση ενός αυτοαναφορικού και πλήρως αποκομμένου πολιτικού συστήματος.
Στο πεδίο της καθημερινότητας, οι πολίτες βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξήσεις στην ενέργεια, τραπεζικές προμήθειες και καταγγελλόμενες πρακτικές των καρτέλ, που επιβαρύνουν το κόστος ζωής. Η μεσαία τάξη βλέπει τα εισοδήματά της να εξανεμίζονται, ενώ τα ΜΜΕ και οι πολιτικές ελίτ εμφανίζονται να λειτουργούν με λογική πλιάτσικου, ερήμην της κοινωνίας. Οι κινητοποιήσεις που πυροδότησε το δυστύχημα στα Τέμπη εξακολουθούν να αποτελούν έκφραση μιας βαθύτερης κοινωνικής δυσαρέσκειας, η οποία παραμένει άμορφη αλλά επικίνδυνα συσσωρευμένη.
Στο πολιτικό παρασκήνιο, ανασυντάσσονται δυνάμεις που φιλοδοξούν να καλύψουν το κενό ηγεσίας. Ο Αντώνης Σαμαράς, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, προσανατολίζεται στην ίδρυση νέου πολιτικού σχηματισμού. Η κίνησή του ενδέχεται να ανακοινωθεί ακόμη και στις 24 Ιουλίου, επέτειο αποκατάστασης της Δημοκρατίας, και να συνοδευτεί από έμμεση ή άμεση στήριξη του Κώστα Καραμανλή, ο οποίος φαίνεται να ξεπερνά τις αρχικές του επιφυλάξεις. Την ίδια στιγμή, ο Αλέξης Τσίπρας φέρεται να εξετάζει τη δική του επάνοδο στο πολιτικό προσκήνιο μετά από εκλογές, ενδεχομένως με νέο πολιτικό φορέα στον χώρο της Κεντροαριστεράς.
Η καταφυγή της κυβέρνησης Μητσοτάκη σε πρακτικές του παρελθόντος ισοδυναμεί με παραδοχή αποτυχίας. Έξι χρόνια είναι αρκετά για να θεραπευθούν οι παθογένειες του κράτους· η επανάληψή τους δεν είναι απλώς αδικαιολόγητη – είναι πολιτικά καταδικαστική.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία μπορεί να αναδειχθεί σε καταλύτη των εξελίξεων. Παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης να αποτρέψει τις αποκαλύψεις μέσω των όποιων σχέσεων με τις Βρυξέλλες, οι θεσμοί κινούνται πλέον σε πιο αυτόνομη τροχιά. Και καθώς ο διεθνής συσχετισμός αλλάζει, με τις ΗΠΑ υπό τον Τραμπ να σηματοδοτούν στροφή μακριά από τις ευρωπαϊκές «φιλελεύθερες» κυβερνήσεις, οι συσχετισμοί που μέχρι πρότινος προστάτευαν την ελληνική κυβέρνηση, ενδέχεται να αποδειχθούν σύντομα ανεπαρκείς.
Το 2025 προδιαγράφεται ως έτος αποκαλύψεων και ανατροπών – και ίσως, πολιτικής εξιλέωσης.
