Ο Ντόναλντ Τραμπ σχεδιάζει τη δημιουργία ενός «Συμβουλίου Ειρήνης», το οποίο θα τελεί υπό τον άμεσο έλεγχό του και θα παρεμβαίνει για την επίλυση διεθνών συγκρούσεων, σε ευθεία ανταγωνιστική σχέση με τον ΟΗΕ, με μόνιμες θέσεις που, σύμφωνα με επίσημο έγγραφο το οποίο περιήλθε στην κατοχή του AFP, θα κοστίζουν ένα δισεκατομμύριο ευρώ.
Τι προβλέπεται για τη λειτουργία του
Ο Λευκός Οίκος είχε προαναγγείλει τη σύσταση του Συμβουλίου Ειρήνης στο πλαίσιο της συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας.
Από το Σαββατοκύριακο, πλήθος χωρών γνωστοποίησαν ότι έλαβαν πρόσκληση συμμετοχής στο Συμβούλιο, ανάμεσά τους η Γερμανία, η Γαλλία και ο Καναδάς. Πέρα όμως από τους παραδοσιακούς συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών, σχετική πρόσκληση απεστάλη και σε άλλες χώρες, όπως η Ρωσία.
Το προσχέδιο της «χάρτας» του Συμβουλίου αποκαλύπτει ότι οι επιδιώξεις του εκτείνονται πολύ πέραν της Γάζας, με αρμοδιότητες και αποστολή που παραπέμπουν σε έναν οργανισμό ο οποίος προωθείται ως εναλλακτικός του ΟΗΕ.
«Το Συμβούλιο Ειρήνης αποτελεί έναν διεθνή οργανισμό με σκοπό την ενίσχυση της σταθερότητας, την αποκατάσταση αξιόπιστης και νόμιμης διακυβέρνησης και τη διασφάλιση διαρκούς ειρήνης σε περιοχές που πλήττονται ή απειλούνται από συγκρούσεις», αναφέρεται στον πρόλογο του κειμένου που εστάλη στις χώρες που προσκλήθηκαν να συμμετάσχουν.
Το οκτασέλιδο κείμενο ασκεί από την αρχή κριτική σε «προσεγγίσεις και θεσμούς που πολύ συχνά έχουν αποτύχει», με σαφή αναφορά στον ΟΗΕ, καλώντας τα κράτη να επιδείξουν «το θάρρος» να απομακρυνθούν από αυτούς. Ταυτόχρονα, τονίζεται «η ανάγκη για έναν πιο ευέλικτο και αποτελεσματικό διεθνή οργανισμό ειρήνης».
Ο ρόλος και οι εξουσίες του προέδρου
Ο Τραμπ προβλέπεται να είναι «ο πρώτος πρόεδρος του Συμβουλίου Ειρήνης», με ιδιαίτερα εκτεταμένες αρμοδιότητες: αποκλειστικά δική του είναι η εξουσία να προσκαλεί αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων να ενταχθούν στο Συμβούλιο, καθώς και να ανακαλεί τη συμμετοχή τους, εκτός εάν υπάρξει βέτο που θα υποστηριχθεί από «πλειοψηφία δύο τρίτων των κρατών-μελών».
Η προεδρία του εμφανίζεται ουσιαστικά ως ισόβια. Μπορεί να «ορίσει διάδοχο» οποτεδήποτε και δεν αντικαθίσταται παρά μόνο εάν «παραιτηθεί αυτοβούλως» ή κριθεί «ανίκανος» από το σύνολο του «εκτελεστικού συμβουλίου» του οργανισμού, το οποίο συγκροτεί ο ίδιος.
Παρότι οι αποφάσεις λαμβάνονται «με πλειοψηφία των κρατών-μελών», καθένα από τα οποία διαθέτει «μία ψήφο», αυτές «υποβάλλονται προς έγκριση στον πρόεδρο», γεγονός που του προσδίδει στην πράξη δικαίωμα βέτο, καθώς και έλεγχο της ημερήσιας διάταξης.
«Κάθε κράτος-μέλος έχει θητεία μέγιστης διάρκειας τριών ετών από την έναρξη ισχύος του παρόντος καταστατικού, η οποία μπορεί να ανανεωθεί από τον πρόεδρο.
Η τριετής αυτή θητεία δεν εφαρμόζεται στα κράτη-μέλη που θα καταβάλουν ποσό άνω του ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων σε μετρητά στο Συμβούλιο Ειρήνης κατά το πρώτο έτος ισχύος της Χάρτας», αναφέρει το κείμενο, χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις.
Ο κύκλος των προσκλήσεων
Ο Λευκός Οίκος δεν έχει δημοσιοποιήσει κατάλογο των χωρών που έχουν προσκληθεί στο Συμβούλιο Ειρήνης. Πολλές πρωτεύουσες επιβεβαίωσαν ότι έλαβαν πρόσκληση, χωρίς όλες να διευκρινίζουν εάν προτίθενται να την αποδεχθούν.
Χθες, ο Τραμπ επιβεβαίωσε ότι απηύθυνε πρόσκληση και προς τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Η Γαλλία, όπως δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό, «δεν μπορεί να δώσει συνέχεια» σε αυτή τη φάση, ενώ η γερμανική κυβέρνηση εκτίμησε ότι απαιτείται «συντονισμός» με τους εταίρους της.
Σε απάντηση στη στάση του Παρισιού, ο Τραμπ απείλησε με επιβολή δασμών 200% στα γαλλικά κρασιά και τις σαμπάνιες.
Μεταξύ των χωρών που έχουν λάβει πρόσκληση συγκαταλέγονται η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ουγγαρία, η Αλβανία, η Αργεντινή, η Βραζιλία, η Παραγουάη, η Αίγυπτος, η Ιορδανία, η Σλοβενία, η Πολωνία, η Τουρκία και η Ινδία.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχει επίσης προσκληθεί, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει απαντήσει, σύμφωνα με εκπρόσωπό της.
Ο βασιλιάς του Μαρόκου θα συμμετάσχει στο Συμβούλιο Ειρήνης ως «ιδρυτικό μέλος», ενώ, βάσει της Χάρτας, αυτή «τίθεται σε ισχύ» μόλις την υπογράψουν «τρία κράτη».
