Το Συμβούλιο της Ευρώπης, ο πανευρωπαϊκός οργανισμός που δραστηριοποιείται στον τομέα της προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, απηύθυνε έκκληση προς τα κράτη-μέλη του να προχωρήσουν στην απαγόρευση των λεγόμενων «πρακτικών μεταστροφής» που σχετίζονται με το φύλο και τον σεξουαλικό προσανατολισμό. Η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης (Parliamentary Assembly of the Council of Europe – PACE), ο κοινοβουλευτικός του βραχίονας, ενέκρινε στις 29 Ιανουαρίου ψήφισμα με το οποίο καλεί τα ευρωπαϊκά κράτη να θεσπίσουν νομοθεσία που να απαγορεύει τις πρακτικές αυτές και να εντάξουν την απαγόρευση σε ευρύτερα νομικά και πολιτικά πλαίσια καταπολέμησης των διακρίσεων.
Στο κείμενο του ψηφίσματος αναφέρεται ότι οι πρακτικές μεταστροφής, γνωστές και ως θεραπείες μεταστροφής ή «θεραπείες αποκατάστασης», στοχεύουν στο να αλλάξουν, να καταπιέσουν, να καταστείλουν ή να εξαλείψουν τον σεξουαλικό προσανατολισμό, την ταυτότητα φύλου ή την έκφραση φύλου ενός ατόμου, στηριζόμενες στην αντίληψη ότι τα χαρακτηριστικά αυτά είναι παθολογικά ή κοινωνικά ανεπιθύμητα. Η Κοινοβουλευτική Συνέλευση υπογράμμισε ότι τέτοιες πρακτικές προκαλούν σοβαρή βλάβη, στερούνται επιστημονικής τεκμηρίωσης και αποσκοπούν στην αλλοίωση ή καταστολή θεμελιωδών προσωπικών πτυχών των ανθρώπων.
Το ψήφισμα επισημαίνει τον ιδιαίτερα επιζήμιο αντίκτυπο των πρακτικών μεταστροφής σε ευάλωτες ομάδες, όπως τα παιδιά, και καλεί τα κράτη-μέλη όχι μόνο να τις απαγορεύσουν νομοθετικά, αλλά και να ενσωματώσουν τις απαγορεύσεις αυτές σε συνολικές στρατηγικές κατά των διακρίσεων, διασφαλίζοντας παράλληλα την αποτελεσματική εφαρμογή τους. Παρότι τα ψηφίσματα της PACE δεν έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα, θεωρούνται πολιτικά σημαντικά και ασκούν επιρροή στη χάραξη πολιτικών σε εθνικό επίπεδο.
Η έκθεση που αποτέλεσε τη βάση για το ψήφισμα συντάχθηκε από τη Βρετανίδα πολιτικό των Εργατικών Κέιτ Όσμπορν, η οποία, σύμφωνα με το BBC, έχει αναπτύξει εκστρατεία στο Ηνωμένο Βασίλειο υπέρ μιας απαγόρευσης των πρακτικών μεταστροφής που να περιλαμβάνει ρητά και τα διεμφυλικά άτομα. Κατά τη συζήτηση στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση, η Έλενα Ντάλι, πρώην Ευρωπαία επίτροπος Ισότητας και πρώην υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και Ισότητας της Μάλτας, δήλωσε ότι οι πρακτικές αυτές στηρίζονται, όπως ανέφερε, «σε ένα ψέμα, στο ψέμα ότι η ποικιλομορφία είναι ελάττωμα», συντηρούνται από το κοινωνικό στίγμα και επιβιώνουν μόνο επειδή θεσμοί και κράτη τούς το επέτρεψαν. Υπενθύμισε ότι η Μάλτα υπήρξε το πρώτο ευρωπαϊκό κράτος που απαγόρευσε τις πρακτικές μεταστροφής το 2016.
Αναφερόμενη στη σχετική νομοθεσία της χώρας της, η Ντάλι σημείωσε ότι ήταν σαφής, αναλογική και βασισμένη σε αρχές, ότι δεν ποινικοποιούσε τη θρησκευτική πίστη ούτε παρενέβαινε στη νόμιμη θεραπευτική υποστήριξη, αλλά έθετε, όπως είπε, ένα αδιαπραγμάτευτο όριο: ότι κανείς δεν έχει το δικαίωμα να αρνείται την ταυτότητα ενός άλλου ανθρώπου. Πρόσθεσε ότι η Ευρώπη βρίσκεται, κατά την άποψή της, ενώπιον ενός διλήμματος: είτε θα αναγνωρίσει χωρίς αμφισημίες ότι η ποικιλομορφία στον σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα φύλου αποτελεί μέρος της ανθρώπινης κατάστασης είτε θα ανεχθεί πρακτικές που τη μεταχειρίζονται ως παθολογία, υποστηρίζοντας ότι κανένα κράτος δεν μπορεί να επικαλείται την προσήλωσή του στα ανθρώπινα δικαιώματα ενώ επιτρέπει τη συνέχιση τέτοιων πρακτικών.
Στη Μάλτα, πάντως, η εφαρμογή της απαγόρευσης έχει προκαλέσει αντιδράσεις. Ο Μάθιου Γκρεκ, χριστιανός, κατηγορήθηκε το 2022 για παραβίαση της σχετικής νομοθεσίας, όχι επειδή υποβλήθηκε σε πρακτικές μεταστροφής, αλλά επειδή μοιράστηκε δημόσια την προσωπική του μαρτυρία ότι εγκατέλειψε την ομοφυλοφιλία. Ο Γκρεκ μίλησε στο PM News Malta, μια μικρή πλατφόρμα μέσων που αυτοπροσδιορίζεται ως υπέρ της ελευθερίας του λόγου, περιγράφοντας πώς έγινε αναγεννημένος χριστιανός και πώς, όπως είπε, αυτό τον οδήγησε να εγκαταλείψει έναν ομοφυλοφιλικό τρόπο ζωής και την έλξη προς άτομα του ίδιου φύλου. Μετά τη συνέντευξη, η αστυνομία της Μάλτας κίνησε ποινική διαδικασία σε βάρος του. Τον Νοέμβριο του 2025, ο Γκρεκ δήλωσε στο Christian Legal Centre ότι η έκδοση ετυμηγορίας στην υπόθεσή του είχε καθυστερήσει για δεύτερη φορά.
Παράλληλα, επικριτές της κυρίαρχης προσέγγισης γύρω από την έννοια της «ταυτότητας φύλου» υποστηρίζουν ότι δίνεται υπέρμετρο βάρος στην αυτοδήλωση, σε αντίθεση με την άποψη ότι το βιολογικό φύλο είναι αμετάβλητο. Ορισμένες οργανώσεις εκφράζουν ανησυχία ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση ενδέχεται να οδηγήσει σε υποχρεώσεις «επιβεβαίωσης» και να έχει συνέπειες για επαγγελματίες, γονείς και εκπαιδευτικούς.
Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για δικαιώματα με βάση το βιολογικό φύλο Athena Forum είχε επισημάνει πριν από την ψηφοφορία ότι το ψήφισμα θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για ποινικές κυρώσεις εις βάρος επαγγελματιών και γονέων που δεν επιβεβαιώνουν την αυτοδηλωμένη ταυτότητα φύλου ενός παιδιού. Το Athena Forum υποστήριξε επίσης ότι το ψήφισμα προωθεί υποχρεωτική κατάρτιση, εκστρατείες δημόσιας ενημέρωσης και υποχρεωτική σεξουαλική αγωγή με επίκεντρο την ταυτότητα φύλου, χαρακτηρίζοντας τη συνολική κατεύθυνση ως ιδεολογική υπέρβαση.
Στις 30 Ιανουαρίου, το Athena Forum ανάρτησε στην πλατφόρμα X ότι, ύστερα από χρόνια προετοιμασίας, οργανώσεις ακτιβιστών υπέρ των διεμφυλικών ατόμων πέτυχαν την υιοθέτηση ενός ψηφίσματος του Συμβουλίου της Ευρώπης που, κατά την εκτίμησή του, παρουσιάζει την ταυτότητα φύλου ως προστατευόμενο λόγο και παθολογικοποιεί όσους την αμφισβητούν. Σύμφωνα με την ίδια ανάρτηση, οι οργανώσεις αυτές αναμένεται πλέον να αξιοποιήσουν το ψήφισμα για να εντείνουν τις πιέσεις σε εθνικό επίπεδο σε ολόκληρη την Ευρώπη και να προωθήσουν την ίδια ατζέντα και στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
