Συνταξιούχοι στο προεκλογικό στόχαστρο: Έως 446,87 ευρώ και μειώσεις στις κρατήσεις

Στο επίκεντρο της κυβερνητικής στρατηγικής ενόψει της ΔΕΘ και της σταδιακής εισόδου σε προεκλογική περίοδο βρίσκονται οι συνταξιούχοι, ένα εκλογικό ακροατήριο με ιδιαίτερη βαρύτητα για τη Νέα Δημοκρατία.

Η επιλογή μόνο τυχαία δεν είναι. Στις εθνικές εκλογές του Ιουνίου του 2023, τα στοιχεία των exit polls έδειξαν ότι περίπου ένας στους δύο συνταξιούχους ψήφισε ΝΔ, με το ποσοστό να κινείται κοντά στο 50%. Πρόκειται συνεπώς για μία από τις ισχυρότερες εκλογικές δεξαμενές του κυβερνώντος κόμματος και στο Μέγαρο Μαξίμου γνωρίζουν ότι η διατήρηση αυτής της σχέσης μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη στις κάλπες του 2027.

Με την ακρίβεια να εξακολουθεί να πιέζει τις μεγαλύτερες ηλικίες και το κόστος βασικών αγαθών, ενέργειας και υπηρεσιών να έχει απορροφήσει σημαντικό τμήμα των προηγούμενων αυξήσεων, το οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται ένα νέο πακέτο παρεμβάσεων.

Δύο μέτρα θεωρούνται ήδη δεδομένα: η νέα ετήσια αύξηση των συντάξεων από την 1η Ιανουαρίου 2027 και η πλήρης κατάργηση του συμψηφισμού των αυξήσεων με την προσωπική διαφορά.

Το πραγματικό πολιτικό ενδιαφέρον, όμως, βρίσκεται σε δύο επιπλέον παρεμβάσεις που εξετάζονται ενόψει των ανακοινώσεων του Κυριάκου Μητσοτάκη: στην αύξηση της ετήσιας ενίσχυσης του Νοεμβρίου και στην αναμόρφωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων.

Από τα 300 ευρώ στα 400 ή ακόμη και στα 446,87 ευρώ

Το πρώτο σενάριο αφορά τη μόνιμη οικονομική ενίσχυση που καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο. Το ποσό έχει διαμορφωθεί για το 2026 στα 300 ευρώ, με το μέτρο να αφορά συνολικά περίπου 1,87 εκατομμύρια δικαιούχους, εκ των οποίων πάνω από 1,6 εκατομμύρια είναι συνταξιούχοι.

Στο οικονομικό επιτελείο εξετάζεται πλέον νέα αύξηση του ποσού στα 400 ευρώ. Πρόκειται για το βασικότερο σενάριο που βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο τραπέζι, καθώς θα έδινε στην κυβέρνηση τη δυνατότητα να παρουσιάσει από τη ΔΕΘ μια αισθητή ενίσχυση για ένα μεγάλο τμήμα των συνταξιούχων.

Υπάρχει, ωστόσο, και ακριβότερη πρόταση: το ετήσιο βοήθημα να εξισωθεί με το ύψος της σημερινής εθνικής σύνταξης και να φτάσει τα 446,87 ευρώ.

Μία ενδιάμεση εκδοχή προβλέπει αύξηση στα 400 ευρώ για τη φετινή καταβολή και από το 2027 σύνδεση του βοηθήματος με την εκάστοτε εθνική σύνταξη, ώστε το ποσό να αναπροσαρμόζεται αυτόματα.

Καμία από αυτές τις πρόσθετες αυξήσεις δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο και από το συνολικό μέγεθος του πακέτου που θα παρουσιάσει ο πρωθυπουργός.

Το βέβαιο είναι ότι το Μαξίμου αναζητά ένα μέτρο με άμεσο και εύκολα αντιληπτό αποτέλεσμα στην τσέπη, ιδιαίτερα για τους χαμηλοσυνταξιούχους που έχουν υποστεί τη μεγαλύτερη πίεση από την πολυετή αύξηση του κόστους ζωής.

Στο τραπέζι βαθύ «κούρεμα» της Εισφοράς Αλληλεγγύης

Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο αφορά την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων – ΕΑΣ, η οποία επιβαρύνει περίπου 450.000 συνταξιούχους με υψηλότερες κύριες συντάξεις.

Το σενάριο που κερδίζει έδαφος προβλέπει μια θεμελιώδη αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού της: αντί η εισφορά να επιβάλλεται στο σύνολο της σύνταξης όταν αυτή ξεπερνά το σχετικό όριο, να υπολογίζεται μόνο στο τμήμα που υπερβαίνει τα 1.468 ευρώ.

Μια τέτοια αλλαγή θα μπορούσε να οδηγήσει σε αισθητή μείωση των μηνιαίων κρατήσεων για εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους.

Παράλληλα εξετάζεται η απλοποίηση της σημερινής κλίμακας, με μείωση των οκτώ κλιμακίων της ΕΑΣ. Οι ακριβείς συντελεστές και η τελική αρχιτεκτονική της νέας εισφοράς παραμένουν υπό επεξεργασία.

Στο κυβερνητικό τραπέζι βρίσκεται ακόμη μία παρέμβαση με σημαντικό κόστος: η κατάργηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης στις επικουρικές συντάξεις, όπου σήμερα επιβάλλονται κρατήσεις σε ποσά άνω των 300 ευρώ. Το μέτρο αφορά περίπου 150.000 συνταξιούχους.

Την ίδια στιγμή, από την 1η Ιανουαρίου 2027 ολοκληρώνεται η αλλαγή στην προσωπική διαφορά. Οι περίπου 500.000 συνταξιούχοι που εξακολουθούν να έχουν προσωπική διαφορά θα μπορούν πλέον να λαμβάνουν ολόκληρη την ετήσια αύξηση χωρίς συμψηφισμό με το συγκεκριμένο ποσό.

Το ύψος της αύξησης των συντάξεων για το 2027 δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, καθώς εξαρτάται από την πορεία του πληθωρισμού και του ΑΕΠ. Οι μέχρι σήμερα εκτιμήσεις κινούνται περίπου στην περιοχή του 2,6%-2,8%, χωρίς αυτό να αποτελεί ακόμη τελικό ποσοστό.

Η στόχευση είναι εμφανής. Με τη ΝΔ να είχε πάρει περίπου τη μισή ψήφο των συνταξιούχων το 2023, το Μέγαρο Μαξίμου δεν θέλει να αφήσει μια από τις σημαντικότερες εκλογικές του δεξαμενές να απομακρυνθεί. Οι αυξήσεις, η προσωπική διαφορά, το επίδομα του Νοεμβρίου και η ΕΑΣ μετατρέπονται έτσι σε βασικά εργαλεία μιας πολιτικής μάχης που παρουσιάζεται ως κοινωνική στήριξη, αλλά έχει ήδη καθαρό εκλογικό ορίζοντα το 2027.