Σύνοψη Άρθρου
Η κυβέρνηση επιταχύνει πακέτο παρεμβάσεων για τους συνταξιούχους, με φόντο τη ΔΕΘ και τα σενάρια πρόωρων εκλογών.
Στο σχέδιο περιλαμβάνονται αυξήσεις συντάξεων, κατάργηση του «κόφτη» της προσωπικής διαφοράς και ενισχυμένα επιδόματα.
Ρυθμίσεις προωθούνται και για επικουρικές συντάξεις, προσωρινές συντάξεις και συντάξεις χηρείας.
Με το πολιτικό κλίμα να φορτίζεται και τα σενάρια πρόωρης προσφυγής στις κάλπες να παραμένουν στο παρασκήνιο, η κυβέρνηση επισπεύδει ένα ευρύ πλέγμα παρεμβάσεων για τους συνταξιούχους, επιχειρώντας να δώσει κοινωνικό αποτύπωμα σε μια περίοδο που έχει πλέον καθαρά προεκλογικά χαρακτηριστικά.
Αυξήσεις στις συντάξεις, κατάργηση της προσωπικής διαφοράς ως μηχανισμού περιορισμού των αυξήσεων, ενισχυμένα επιδόματα, ρυθμίσεις για τις συντάξεις χηρείας και νέες διευκολύνσεις για τις επικουρικές συντάξεις συγκροτούν το κυβερνητικό πακέτο που αναμένεται να ξεδιπλωθεί σταδιακά τους επόμενους μήνες.
Η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης αναμένεται να αποτελέσει το κεντρικό πολιτικό ορόσημο για την παρουσίαση των παρεμβάσεων, καθώς θα είναι η τελευταία μεγάλη κυβερνητική εμφάνιση πριν από την τελική ευθεία προς τις εθνικές εκλογές, ακόμη και στην περίπτωση που αυτές πραγματοποιηθούν στο τέλος της τετραετίας.
Στο κυβερνητικό επιτελείο εκτιμούν ότι το επόμενο εξάμηνο πρέπει να δοθεί βάρος σε κοινωνικές ομάδες που δέχθηκαν ισχυρή πίεση από τον πληθωρισμό, την ακρίβεια και τη συνεχή συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης. Οι συνταξιούχοι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αυτής της πολιτικής στόχευσης, καθώς αποτελούν μεγάλο και εκλογικά κρίσιμο τμήμα της κοινωνίας.
Αυξήσεις συντάξεων και προσωπική διαφορά
Η βασική παρέμβαση αφορά τις αυξήσεις των συντάξεων από το 2027. Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε αύξηση 2,4%, όμως ο υψηλότερος πληθωρισμός μεταβάλλει τους υπολογισμούς και πλέον το ποσοστό αναμένεται να κινηθεί στο 2,6%.
Η αύξηση θα καταβληθεί τον Δεκέμβριο του 2026, μαζί με τη σύνταξη Ιανουαρίου 2027, και θα αφορά περίπου 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχους. Για σύνταξη 500 ευρώ, το ετήσιο όφελος υπολογίζεται περίπου στα 150 ευρώ. Για σύνταξη 1.250 ευρώ, η ετήσια ενίσχυση προσεγγίζει τα 389 ευρώ, ενώ για υψηλές συντάξεις κοντά στα 2.700 ευρώ μπορεί να φτάσει έως τα 833 ευρώ τον χρόνο.
Στο επίκεντρο βρίσκεται και η οριστική κατάργηση της προσωπικής διαφοράς ως «κόφτη» των αυξήσεων για περίπου 670.000 συνταξιούχους. Πρόκειται για κατηγορία δικαιούχων που επί χρόνια έβλεπε τις αυξήσεις να περιορίζονται ή να εξαφανίζονται λογιστικά λόγω του συγκεκριμένου μηχανισμού.
Η κυβέρνηση έχει ήδη περιορίσει φέτος την επίδραση της προσωπικής διαφοράς κατά 50%, ενώ από το 2027 σχεδιάζει την πλήρη κατάργησή της ως εμποδίου στην καταβολή των ετήσιων αυξήσεων. Έτσι, οι συνταξιούχοι θα μπορούν να λαμβάνουν ολόκληρη την αύξηση που θα ανακοινώνεται κάθε χρόνο.
Το ποσό της προσωπικής διαφοράς θα συνεχίσει να καταβάλλεται ως διακριτό τμήμα της σύνταξης, χωρίς περαιτέρω αύξηση. Παράλληλα, προβλέπεται ότι πάνω σε αυτό το ποσό θα επιβάλλεται μόνο φόρος εισοδήματος, χωρίς κρατήσεις υπέρ υγείας και ΕΑΣ.
Μέσα στο φθινόπωρο αναμένεται και η πληρωμή του μόνιμου επιδόματος προς συνταξιούχους και δικαιούχους του ΟΠΕΚΑ, το οποίο θα αυξηθεί στα 300 ευρώ, από 250 ευρώ που ήταν πέρυσι. Η διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων εκτιμάται ότι θα προσθέσει περίπου 420.000 νέους δικαιούχους.
Επικουρικές, χηρείας και χρόνοι απονομής
Το Υπουργείο Εργασίας επεξεργάζεται παράλληλα νέα ρύθμιση για την εξαγορά πλασματικών ετών ασφάλισης και στην επικουρική σύνταξη. Η παρέμβαση αφορά κυρίως ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους που αδυνατούν να συμπληρώσουν τα ελάχιστα 15 έτη ασφάλισης.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, περίπου 45.000 ασφαλισμένοι θα μπορέσουν να θεμελιώσουν δικαίωμα επικουρικής σύνταξης μέσω της συγκεκριμένης διαδικασίας.
Στο τραπέζι βρίσκεται και η κατάργηση της προσωρινής σύνταξης, αρχικά για τους συνταξιούχους του Δημοσίου, λόγω της επιτάχυνσης στην έκδοση των οριστικών αποφάσεων. Η ψηφιοποίηση των ενσήμων και η αυτοματοποιημένη επεξεργασία αιτήσεων έχουν μειώσει αισθητά τους χρόνους απονομής, με αρκετές κύριες συντάξεις του Δημοσίου να εκδίδονται πλέον σε λιγότερο από δύο μήνες.
Ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα έχει και το ζήτημα των συντάξεων χηρείας, μετά τις αντιδράσεις που προκάλεσε η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για τη μη σωρευτική καταβολή εθνικών συντάξεων.
Το Υπουργείο Εργασίας προετοιμάζει νομοθετική παρέμβαση, ώστε να αποφευχθούν περικοπές για περίπου 130.000 συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα που λαμβάνουν ταυτόχρονα σύνταξη χηρείας και σύνταξη εξ ιδίου δικαιώματος.
Στην κυβέρνηση γνωρίζουν ότι το συγκεκριμένο θέμα έχει ισχυρό κοινωνικό βάρος, καθώς αφορά κυρίως χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, τα οποία έχουν ήδη δεχθεί μεγάλη πίεση από την ακρίβεια των τελευταίων ετών.
Το συνολικό πακέτο για τους συνταξιούχους θα παρουσιαστεί σταδιακά έως το τέλος του έτους. Η κυβέρνηση επιχειρεί να το εντάξει σε ένα αφήγημα κοινωνικής στήριξης, σε μια περίοδο όπου η οικονομική πίεση παραμένει υψηλή και η πολιτική αντιπαράθεση μπαίνει πλέον σε προεκλογική τροχιά.
