Συρία: Από την «τρομοκρατική λίστα» στην οικονομική επανένταξη με απόφαση Τραμπ

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν τη Δευτέρα ότι αφαιρούν τη Συρία από τον κατάλογο των κρατών που θεωρούνται υποστηρικτές της τρομοκρατίας, βάζοντας τέλος σε ένα καθεστώς που ίσχυε επί 47 χρόνια και ανοίγοντας τον δρόμο για μεγαλύτερη οικονομική και επενδυτική επανένταξη της χώρας.

Η Ουάσιγκτον παρουσιάζει την απόφαση ως κίνηση που αίρει ένα από τα σημαντικότερα εναπομείναντα εμπόδια για την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων και για την επιστροφή της Συρίας στο διεθνές οικονομικό και χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ είχε προαναγγείλει ήδη από τις αρχές Ιουλίου την πρόθεσή της να προχωρήσει στην αφαίρεση της Συρίας από τον συγκεκριμένο κατάλογο, λιγότερο από δύο χρόνια μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024.

Η πτώση του καθεστώτος Άσαντ είχε προέλθει από την προέλαση συμμαχίας ένοπλων οργανώσεων, με κεντρικό ρόλο της Χαγιάτ Ταχρίρ αλ Σαμ, η οποία είχε τζιχαντιστικές καταβολές και αποτελούσε στο παρελθόν παρακλάδι της αλ Κάιντα στη Συρία.

Το Μέτωπο αλ Νούσρα, όπως ήταν γνωστή αρχικά η οργάνωση, είχε ανακοινώσει το 2016 ότι διακόπτει τους δεσμούς του με την αλ Κάιντα και στη συνέχεια μετονομάστηκε σε Χαγιάτ Ταχρίρ αλ Σαμ.

Από την τρομοκρατική λίστα στην πολιτική νομιμοποίηση

Οι ΗΠΑ έχουν ήδη προχωρήσει και σε άλλες κινήσεις πολιτικής και διπλωματικής επανατοποθέτησης απέναντι στη νέα συριακή ηγεσία.

Η Χαγιάτ Ταχρίρ αλ Σαμ έχει αφαιρεθεί από τον αμερικανικό κατάλογο των βασικών οργανώσεων και οντοτήτων που χαρακτηρίζονται τρομοκρατικές, ενώ αντίστοιχη απόφαση ελήφθη και για τον επικεφαλής της και σημερινό πρόεδρο της Συρίας, Άχμαντ αλ Σάρα.

Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τη μεγάλη μεταβολή της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στη Δαμασκό, καθώς πρόσωπα και οργανώσεις που μέχρι πρόσφατα βρίσκονταν υπό καθεστώς κυρώσεων αντιμετωπίζονται πλέον από την Ουάσιγκτον ως συνομιλητές και δυνητικοί εταίροι.

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι η απόφαση προσφέρει στον συριακό λαό «έναν δρόμο προς την ευημερία», υποστηρίζοντας ότι με την άρση του συγκεκριμένου χαρακτηρισμού περιορίζονται σημαντικά τα εμπόδια για την οικονομική ανάκαμψη.

Όπως ανέφερε, το μέτρο «αίρει τα τελευταία μεγάλα εμπόδια για επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα στη Συρία» και δημιουργεί καλύτερες προϋποθέσεις για την επανένταξη της χώρας στην παγκόσμια οικονομία.

Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε και ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, ο οποίος εκτίμησε ότι οι νέες αποφάσεις μπορούν να προσελκύσουν επιπλέον κεφάλαια και να ενισχύσουν την πολιτική και οικονομική σταθερότητα.

Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Συρία, Τομ Μπάρακ, χαρακτήρισε μέσω X την εξέλιξη «ένα νέο αποφασιστικό βήμα» στην πορεία της Συρίας από την απομόνωση προς τη συνεργασία.

Κατά τον ίδιο, η χώρα μετακινείται από τον ρόλο που της αποδιδόταν επί χρόνια ως πηγή τρομοκρατικής απειλής προς αυτόν ενός κράτους που επιχειρεί να συμμετάσχει στην παγκόσμια προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.

Η Δαμασκός μιλά για «ιστορική απόφαση»

Η νέα συριακή κυβέρνηση υποδέχθηκε με ιδιαίτερα θετικό τρόπο την απόφαση της Ουάσιγκτον.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Συρίας, Ασάαντ αλ Σαϊμπάνι, έκανε λόγο για «ιστορικό βήμα», υποστηρίζοντας ότι η κίνηση αντανακλά τη δέσμευση του νέου συριακού κράτους στην ειρήνη και τη διεθνή ασφάλεια.

Αντίστοιχα, ο υπουργός Οικονομικών Μοχάμεντ Μπαρνίε χαρακτήρισε την απόφαση «μεγάλη και ιστορική επιτυχία της συριακής διπλωματίας».

Σε δηλώσεις που μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο SANA, τόνισε ότι η αμερικανική απόφαση ανοίγει έναν πολυαναμενόμενο δρόμο για την ενσωμάτωση της Συρίας στο παγκόσμιο οικονομικό και χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η εξέλιξη μπορεί να ενισχύσει την προσέλκυση επενδύσεων, τη μεταφορά σύγχρονων τεχνολογιών και τις προοπτικές οικονομικής ανάπτυξης μιας χώρας που έχει υποστεί τεράστιες καταστροφές έπειτα από χρόνια πολέμου και διεθνούς απομόνωσης.

Την ίδια ημέρα, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών προχώρησε και στην αφαίρεση της Χαγιάτ Ταχρίρ αλ Σαμ από τον κατάλογο προσώπων και οργανώσεων που βρίσκονταν υπό αμερικανικές κυρώσεις.

Η κίνηση αυτή έρχεται να ολοκληρώσει ένα ευρύτερο πλέγμα αποφάσεων που αλλάζει ριζικά τη σχέση της Δύσης με τη νέα εξουσία στη Δαμασκό.

Ήδη από το 2025 αρκετές δυτικές χώρες είχαν αρχίσει να αίρουν σταδιακά κυρώσεις που είχαν επιβληθεί στη Συρία κατά την περίοδο διακυβέρνησης του Μπασάρ αλ Άσαντ.

Μεταξύ αυτών βρίσκονται ο Καναδάς και η Βρετανία, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε προχωρήσει στην άρση των σχετικών κυρώσεων από τον Μάιο του 2025.

Μετά την αφαίρεση της Συρίας, στον αμερικανικό κατάλογο των κρατών που θεωρούνται υποστηρικτές της τρομοκρατίας παραμένουν πλέον μόλις τρεις χώρες: η Κούβα, η Βόρεια Κορέα και το Ιράν.

Η απόφαση των ΗΠΑ σηματοδοτεί έτσι μία από τις σημαντικότερες γεωπολιτικές μεταβολές στη Μέση Ανατολή μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ, καθώς η Ουάσιγκτον περνά από την πολιτική απομόνωσης της Συρίας σε μια διαδικασία σταδιακής αναγνώρισης και οικονομικής επανένταξης της νέας εξουσίας.