Κατατέθηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης με αντικείμενο τη σύσταση και τη λειτουργία Ενιαίου Ψηφιακού Μητρώου για την παρακολούθηση υποθέσεων διαφθοράς, καθώς και παρεμβάσεις στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και σε σειρά συναφών θεσμικών πεδίων. Η επεξεργασία του νομοσχεδίου από την αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή έχει προγραμματιστεί για την Τρίτη 17 Φεβρουαρίου 2026.
Στο επίκεντρο της νομοθετικής πρωτοβουλίας βρίσκεται η οργανωμένη και συστηματική καταγραφή της πορείας των υποθέσεων διαφθοράς, η αξιοποίηση στατιστικών δεδομένων για την αποτίμηση της εφαρμογής του ισχύοντος πλαισίου και η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της ποινικής δικαιοσύνης. Παράλληλα, επιδιώκεται η ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης και η ενδυνάμωση του αισθήματος ασφάλειας δικαίου.
Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, το πρώτο μέρος του νομοσχεδίου καλύπτει το υφιστάμενο θεσμικό κενό που αφορά την απουσία ενιαίου ψηφιακού μηχανισμού παρακολούθησης ενεργών υποθέσεων διαφθοράς. Με τη δημιουργία του Ψηφιακού Μητρώου καθίσταται εφικτή η συνεχής εποπτεία της εξέλιξης των υποθέσεων, η συγκέντρωση και ανάλυση δεδομένων και η ουσιαστική υποστήριξη του έργου των δικαστικών και εισαγγελικών αρχών.
Στο δεύτερο μέρος του νομοσχεδίου ενσωματώνονται παρεμβάσεις που συμπληρώνουν τη μεταρρύθμιση του ν. 5221/2025, με ρυθμίσεις που διευκρινίζουν την εφαρμογή του και βελτιώνουν τη λειτουργία της πολιτικής δίκης. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διαδικασία της αναίρεσης, στη μείωση των καθυστερήσεων κατά τον προσδιορισμό δικασίμων και στη ροή άσκησης και επεξεργασίας των ενδίκων μέσων. Προβλέπονται σαφέστεροι κανόνες ενημέρωσης για τη διαμεσολάβηση και απλουστεύεται η διαδικασία ενώπιον του Αρείου Πάγου.
Στο ίδιο πλαίσιο, εκσυγχρονίζεται η αναγκαστική εκτέλεση και η διαδικασία των πλειστηριασμών μέσω της πλήρους ενίσχυσης της ηλεκτρονικής ροής. Καθιερώνεται ψηφιακή διαδικασία για την κατάσχεση εις χείρας τρίτου και τη δήλωση τρίτου, μέσω της εγκεκριμένης πλατφόρμας της Ομοσπονδίας Δικαστικών Επιμελητών Ελλάδας, με στόχο την ενοποίηση της πρακτικής, τη διαφάνεια και την επιτάχυνση των διαδικασιών.
Οι μεταβατικές και εφαρμοστικές ρυθμίσεις που περιλαμβάνονται στο επόμενο σκέλος του νομοσχεδίου αποσαφηνίζουν το πεδίο και τον χρόνο εφαρμογής των υφιστάμενων διατάξεων, καταργούν επικαλύψεις και επικαιροποιούν τον πίνακα του άρθρου 61Α του Κώδικα Δικηγόρων, ώστε να διασφαλιστεί η ενιαία εφαρμογή της προσκόμισης γραμματίου προείσπραξης.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη γίνεται για τη στελέχωση των ποινικών συνθέσεων και των Τμημάτων Βουλευμάτων, με στόχο τη μείωση των καθυστερήσεων που απορρέουν από δυσλειτουργίες στη συγκρότησή τους. Θεσπίζεται εξειδικευμένη στελέχωση των Ποινικών Τμημάτων στα Εφετεία Αθηνών και Θεσσαλονίκης, καθορίζεται σαφής διαδικασία επιλογής με κλήρωση και ρυθμίζονται ζητήματα αντικατάστασης και μεταβατικής εφαρμογής, με σκοπό τη θεσμική σταθερότητα και την καλύτερη αξιοποίηση ανθρώπινων πόρων.
Παράλληλα, ρυθμίζονται ζητήματα που αφορούν τη συνέχεια της υπαλληλικής σχέσης και των αποδοχών των αποφοίτων της Εθνικής Σχολής Δικαστικών Λειτουργών, ακόμη και σε περιπτώσεις καθυστέρησης του διορισμού τους. Προσδιορίζονται τα απαιτούμενα προσόντα για την προαγωγή στη θέση του Γενικού Επιτρόπου της Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο και επικαιροποιείται το καθεστώς του δικαστικού ενσήμου.
Σε ό,τι αφορά τη λειτουργία του Ελεγκτικού Συνεδρίου, προβλέπεται αναδιάρθρωση της υπηρεσιακής του δομής με προσαρμογή των οργανικών θέσεων στις σύγχρονες ανάγκες. Μειώνονται οι θέσεις κατηγοριών ΤΕ και ΥΕ και αυξάνονται οι θέσεις Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης, ενώ ρυθμίζεται θεσμικά η αναπλήρωση των Τμηματαρχών με απόφαση του Προέδρου του Δικαστηρίου.
Το νομοσχέδιο αντιμετωπίζει επίσης ζητήματα που σχετίζονται με την επικείμενη μαζική συνταξιοδότηση Γενικών Συντονιστών, την ίση μεταχείριση μεταταγμένων υπαλλήλων ως προς την πρόσβαση σε θέσεις Επιτρόπων και τη διαχείριση περιπτώσεων μακρόχρονης απουσίας Επιτρόπων, με πρόβλεψη απαλλαγής από τα καθήκοντά τους για λόγους εύρυθμης λειτουργίας.
Στο τελευταίο μέρος, αυξάνονται οι οργανικές θέσεις δικαστικών και εισαγγελικών λειτουργών, εισάγονται προϋποθέσεις πιστοποίησης για συμβολαιογράφους, ρυθμίζεται η επιθεώρηση αποσπασμένων δικαστικών λειτουργών και αφαιρείται ο χρονικός περιορισμός από το έργο κωδικοποίησης της νομοθεσίας του Συμβουλίου της Επικρατείας. Παράλληλα, τα «Σπίτια του Παιδιού» αναγνωρίζονται ως οργανικές μονάδες επιπέδου Τμήματος με σαφές διοικητικό πλαίσιο.
Τέλος, θεσπίζονται όρια στον αριθμό σελίδων συγκεκριμένων δικογράφων, επανακαθορίζεται η έναρξη άσκησης αρμοδιοτήτων του Ταμείου Χρηματοδότησης Δικαστικών Κτιρίων, εξειδικεύεται ο υπολογισμός του χρόνου πλασματικής έκτισης ποινής, προβλέπεται υπό προϋποθέσεις η αντικατάσταση ποινής με κοινωφελή εργασία και μεταφέρεται η αρμοδιότητα ρύθμισης λεπτομερειών για την αποφυγή σύγκρουσης συμφερόντων κυβερνητικών αξιωματούχων.
