Στο στόχαστρο ακίνητα και γονικές παροχές

Σε φάση εντατικών ελέγχων περνά ο φοροελεγκτικός μηχανισμός, την ώρα που η αγορά ακινήτων εξακολουθεί να κινείται ανοδικά και οι μεταβιβάσεις περιουσιακών στοιχείων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. Στο στόχαστρο της ΑΑΔΕ μπαίνουν συνολικά 5.900 υποθέσεις, οι οποίες αφορούν μεταβιβάσεις ακινήτων, δωρεές, γονικές παροχές, κληρονομιές και τροποποιητικές δηλώσεις Ε9.

Οι έλεγχοι εντάσσονται στο πλαίσιο στοχευμένων διασταυρώσεων, με στόχο να διαπιστωθεί αν εφαρμόστηκαν ορθά οι φορολογικές απαλλαγές και αν υπάρχουν περιπτώσεις καταχρηστικής αξιοποίησης ευνοϊκών διατάξεων. Η φορολογική διοίκηση επιχειρεί να εντοπίσει παρατυπίες σε μια περίοδο κατά την οποία η μεγάλη κινητικότητα στην κτηματαγορά αυξάνει και τον κίνδυνο αδήλωτων ή ελλιπώς δηλωμένων συναλλαγών.

Στο μικροσκόπιο πρώτες κατοικίες, γονικές παροχές και Ε9

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, θα ελεγχθούν 2.000 περιπτώσεις φορολογουμένων που έλαβαν απαλλαγή από φόρο μεταβίβασης ή φόρο κληρονομιάς λόγω απόκτησης πρώτης κατοικίας. Η ΑΑΔΕ θα εξετάσει αν οι δικαιούχοι πληρούσαν πράγματι τις προϋποθέσεις που προβλέπει η νομοθεσία και αν η απαλλαγή χορηγήθηκε νόμιμα.

Παράλληλα, στο επίκεντρο μπαίνουν 1.080 υποθέσεις αφορολόγητων γονικών παροχών και δωρεών χρηματικών ποσών, στις οποίες αξιοποιήθηκε το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ. Το όριο αυτό εξακολουθεί να λειτουργεί ως βασικός μοχλός για τη μεταβίβαση περιουσίας μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού, όμως οι φορολογικές αρχές ελέγχουν αν τα ποσά δικαιολογούνται από τα εισοδήματα και τα τραπεζικά δεδομένα των εμπλεκομένων.

Στο ραντάρ της ΑΑΔΕ βρίσκονται επίσης 320 τροποποιητικές δηλώσεις Ε9, από τις οποίες προέκυψαν επιστροφές ΕΝΦΙΑ. Οι διασταυρώσεις θα επικεντρωθούν στο αν οι αλλαγές που δηλώθηκαν στην περιουσιακή εικόνα των φορολογουμένων ήταν πραγματικές ή αν χρησιμοποιήθηκαν για τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης.

Επιπλέον, θα ελεγχθούν 2.500 δηλώσεις μεταβιβάσεων, δωρεών, γονικών παροχών και κληρονομιών που αφορούν ακίνητα σε περιοχές εκτός αντικειμενικού συστήματος. Οι συγκεκριμένες περιοχές θεωρούνται πιο σύνθετες ελεγκτικά, καθώς η φορολογητέα αξία δεν προκύπτει αυτοματοποιημένα από αντικειμενικές τιμές, γεγονός που αφήνει μεγαλύτερο πεδίο για αποκλίσεις και αμφισβητήσεις.

Αυξημένα έσοδα από μεταβιβάσεις ακινήτων

Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ δείχνουν ότι η αγορά ακινήτων διατηρεί ισχυρή δυναμική, παρά τις υψηλές τιμές και τις διεθνείς γεωπολιτικές αναταράξεις. Το πρώτο τρίμηνο του 2026, ο συνολικός φόρος μεταβίβασης για κτίρια, οικόπεδα και αγροτεμάχια ανήλθε σε 149,37 εκατ. ευρώ, έναντι 130,86 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025, καταγράφοντας αύξηση 14,1%.

Κύρια πηγή εσόδων παραμένουν οι αγοραπωλησίες οικοδομών και κτιρίων. Ο βεβαιωμένος φόρος από τις συγκεκριμένες συναλλαγές διαμορφώθηκε στα 125,53 εκατ. ευρώ, από 109,84 εκατ. ευρώ πέρυσι, σημειώνοντας άνοδο 14,3%.

Ανοδικά κινήθηκαν και οι μεταβιβάσεις οικοπέδων και αγροτεμαχίων, με τα σχετικά φορολογικά έσοδα να φτάνουν τα 23,84 εκατ. ευρώ, έναντι 21,02 εκατ. ευρώ το πρώτο τρίμηνο του 2025. Η αύξηση διαμορφώθηκε στο 13,4%, επιβεβαιώνοντας ότι η κινητικότητα δεν περιορίζεται μόνο στα αστικά ακίνητα, αλλά επεκτείνεται και σε γη εκτός πυκνών οικιστικών ζωνών.

Αύξηση καταγράφεται και στις μεταβιβάσεις περιουσιακών στοιχείων μέσω κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών. Το πρώτο τρίμηνο του 2026, οι φόροι και τα τέλη από τις συγκεκριμένες πράξεις ανήλθαν σε περίπου 60,4 εκατ. ευρώ, από 56,95 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους.

Η διατήρηση υψηλής δραστηριότητας στις γονικές παροχές συνδέεται άμεσα με το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ, το οποίο εξακολουθεί να ωθεί πολλές οικογένειες να προχωρούν σε μεταβιβάσεις περιουσίας, κυρίως προς παιδιά και συγγενείς πρώτου βαθμού.

Η εικόνα του Μαρτίου επιβεβαιώνει την ανοδική τάση. Ο φόρος μεταβίβασης από αγοραπωλησίες οικοδομών και κτιρίων ανήλθε στα 44,28 εκατ. ευρώ, έναντι 36,97 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο του 2025, παρουσιάζοντας αύξηση 19,8%.

Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η άνοδος στις μεταβιβάσεις οικοπέδων και αγροτεμαχίων. Ο σχετικός φόρος διαμορφώθηκε στα 8,57 εκατ. ευρώ, από 7 εκατ. ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα, με αύξηση 22,4%.

Συνολικά, τα έσοδα από φόρους μεταβίβασης κτιρίων, οικοπέδων και αγροτεμαχίων έφτασαν τον Μάρτιο τα 52,85 εκατ. ευρώ, έναντι 43,97 εκατ. ευρώ τον ίδιο μήνα του 2025, σημειώνοντας άνοδο 20,2%.

Ανοδικά κινήθηκαν και οι φόροι που συνδέονται με κληρονομιές, δωρεές και γονικές παροχές. Τον Μάρτιο του 2026, οι φόροι και τα τέλη κληρονομιών ανήλθαν σε 16,73 εκατ. ευρώ, από 14,65 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους, καταγράφοντας αύξηση 14,2%.

Τα έσοδα από δωρεές και γονικές παροχές διαμορφώθηκαν στα 5,32 εκατ. ευρώ, έναντι 3,94 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο του 2025, παρουσιάζοντας άνοδο 35%. Η έντονη αυτή αύξηση δείχνει ότι η μεταβίβαση περιουσίας εντός οικογένειας παραμένει βασική επιλογή για χιλιάδες φορολογουμένους, την ώρα που η ΑΑΔΕ εντείνει τους ελέγχους για να διαπιστώσει αν οι απαλλαγές και τα αφορολόγητα όρια χρησιμοποιούνται νόμιμα.