Τέμπη: Οι ευθύνες, οι παραλείψεις και οι αυτοτελείς ισχυρισμοί

Συνεχίζεται σήμερα στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Λάρισας η δίκη για το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη, με τη διαδικασία να περνά στους αυτοτελείς ισχυρισμούς των κατηγορουμένων.

Στην προηγούμενη συνεδρίαση, την περασμένη Τετάρτη, ολοκλήρωσαν τους αυτοτελείς ισχυρισμούς τους, μέσω των συνηγόρων τους, έξι κατηγορούμενοι. Ανάμεσά τους ήταν ο σταθμάρχης της βραδινής βάρδιας της 28ης Φεβρουαρίου 2023 και ο τότε προϊστάμενος του Τμήματος Επιθεώρησης Λάρισας της Υπηρεσίας Υποστήριξης Κυκλοφορίας Κεντρικής και Νοτίου Ελλάδος.

Στην υπόθεση κατηγορούνται συνολικά 36 πρόσωπα, πρώην και νυν στελέχη οργανισμών που συνδέονται με τη λειτουργία του ελληνικού σιδηροδρόμου την περίοδο 2016-2023. Το κατηγορητήριο καλύπτει ένα ευρύ φάσμα πράξεων και παραλείψεων, από τη λειτουργία του Σιδηροδρομικού Σταθμού Λάρισας έως την υλοποίηση κρίσιμων συστημάτων ασφαλείας.

Για όσα συνέβησαν στον σταθμό της Λάρισας πριν από τη σύγκρουση των δύο αμαξοστοιχιών, κατηγορούνται τρεις σταθμάρχες και ο προϊστάμενος επιθεώρησης. Πρόκειται για το επιχειρησιακό σκέλος της υπόθεσης, το οποίο αφορά τις άμεσες ενέργειες και παραλείψεις τη νύχτα της τραγωδίας.

Οι κατηγορίες για ΟΣΕ, ΕΡΓΟΣΕ και Hellenic Train

Από τον ΟΣΕ κατηγορούνται έντεκα στελέχη, μεταξύ των οποίων υπάλληλοι, πρώην πρόεδροι, διευθύνοντες σύμβουλοι και προϊστάμενοι τμημάτων. Οι κατηγορίες αφορούν, κατά περίπτωση, τη μετάταξη του σταθμάρχη, τη μη επιδιόρθωση βλαβών στο τμήμα της γραμμής Λάρισα – Νέοι Πόροι, τον μη ορισμό δεύτερου εμπειρότερου σταθμάρχη στη νυχτερινή βάρδια και τη μη επιβολή εγκυκλίου βραδυπορίας.

Από την ΕΡΓΟΣΕ κατηγορούνται δεκαέξι στελέχη, μεταξύ των οποίων μηχανικοί, πρώην πρόεδροι και διευθύνοντες σύμβουλοι. Το σκέλος αυτό συνδέεται με την υλοποίηση της σύμβασης 717, η οποία αφορά την εγκατάσταση των απαραίτητων συστημάτων σηματοδότησης και τηλεδιοίκησης στο σιδηροδρομικό δίκτυο.

Από τη Hellenic Train κατηγορούνται δύο στελέχη, ο τότε διευθύνων σύμβουλος και ο τεχνικός διευθυντής, για παραλείψεις που σχετίζονται με τη λειτουργία του συστήματος ραδιοεπικοινωνίας GSM-R στις αμαξοστοιχίες.

Στο εδώλιο βρίσκονται επίσης δύο μη πολιτικά στελέχη του υπουργείου Μεταφορών και η πρώην πρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων, για ζητήματα που αφορούν την εποπτεία και την ασφαλή λειτουργία του σιδηροδρόμου.

Με εξαίρεση τα δύο στελέχη της Hellenic Train και μία υπάλληλο του ΟΣΕ, οι υπόλοιποι 33 κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν την κακουργηματική κατηγορία της διατάραξης της ασφάλειας των συγκοινωνιών, η οποία επισύρει ποινή μέχρι και ισόβια κάθειρξη.

Οι ισχυρισμοί για τον σταθμάρχη και τον επιθεωρητή

Στην τελευταία συνεδρίαση, πρώτος τοποθετήθηκε ο συνήγορος του σταθμάρχη της βραδινής βάρδιας, εστιάζοντας στο ζήτημα του δόλου και της ενσυνείδητης αμέλειας. Υποστήριξε ότι στην περίπτωση του εντολέα του δεν συντρέχει δόλος για τη διατάραξη της συγκοινωνίας.

Κατά την επιχειρηματολογία της υπεράσπισης, ακόμη και αν ο σταθμάρχης είχε αντιληφθεί την ύπαρξη κινδύνου, πίστευε ότι το αποτέλεσμα μπορούσε να αποτραπεί, καθώς μεσολαβούσαν και άλλοι παράγοντες ασφαλείας. Μεταξύ αυτών αναφέρθηκε ο μηχανοδηγός της επιβατικής αμαξοστοιχίας, ο οποίος, κατά την υπεράσπιση, είχε τη δυνατότητα να ακινητοποιήσει το τρένο εφόσον διαπίστωνε ότι κινούνταν στη γραμμή καθόδου αντί για τη γραμμή ανόδου.

Ο συνήγορος του σταθμάρχη ανέδειξε επίσης τις συνθήκες υπό τις οποίες εργαζόταν ο κατηγορούμενος. Όπως υποστήριξε, βρισκόταν μόνος του σε έναν κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό, χωρίς επαρκή εμπειρία και χωρίς λειτουργικά συστήματα ασφαλείας που θα μπορούσαν να αποτρέψουν ή να εντοπίσουν εγκαίρως το λάθος.

Από την πλευρά του, ο συνήγορος του τότε επιθεωρητή δήλωσε ότι ο εντολέας του αρνείται τις κατηγορίες, χαρακτηρίζοντάς τες αβάσιμες, αναληθείς και ανυπόστατες.

Η υπεράσπιση του επιθεωρητή επικαλέστηκε έγγραφα και επιστολές με τις οποίες, όπως ανέφερε, ο κατηγορούμενος είχε προειδοποιήσει για τα κενά στα συστήματα ασφαλείας και για την υποστελέχωση στον σιδηρόδρομο.

Παράλληλα, ο συνήγορος του επιθεωρητή αναφέρθηκε στην ευθύνη του σταθμάρχη της απογευματινής βάρδιας, υποστηρίζοντας ότι αποχώρησε νωρίτερα από το πόστο του και δεν βοήθησε τον σταθμάρχη της βραδινής βάρδιας στη ρύθμιση της κυκλοφορίας.

Στη διάρκεια της διαδικασίας, η πλευρά του επιθεωρητή υπέβαλε αίτημα για προδικαστικό ερώτημα προς το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το αίτημα αφορά το κατά πόσο είναι συμβατός με το ενωσιακό δίκαιο ο διαχωρισμός της δικογραφίας για το ίδιο ιστορικό συμβάν, δεδομένου ότι η σύμβαση 717 διερευνάται και από το ελληνικό κλιμάκιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Η συνέχεια της δίκης αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των κατηγορουμένων επιχειρούν να αποσαφηνίσουν τον βαθμό ευθύνης κάθε προσώπου μέσα σε ένα πολύπλοκο πλέγμα επιχειρησιακών, διοικητικών και θεσμικών παραλείψεων.

Η υπόθεση των Τεμπών παραμένει βαθιά φορτισμένη για την ελληνική κοινωνία. Πέρα από τις επιμέρους ποινικές ευθύνες που θα κρίνει το δικαστήριο, η διαδικασία φωτίζει τη συσσωρευμένη αποδιοργάνωση ενός κρίσιμου δημόσιου συστήματος, στο οποίο η ασφάλεια των επιβατών αποδείχθηκε τραγικά ανεπαρκής.