Το 21ο πακέτο κυρώσεων της ΕΕ κατά της Ρωσίας

Σε μια κρίσιμη συνεδρίαση την Τετάρτη, οι πρεσβευτές των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται να επιχειρήσουν να γεφυρώσουν τις διαφορές τους με την Ελλάδα, προκειμένου να εγκρίνουν το 21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Το νέο αυτό πακέτο, το οποίο έχει σχεδιαστεί για να εντείνει την πίεση στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της Μόσχας, έρχεται σε μια περίοδο που η ρωσική οικονομία θεωρείται ιδιαίτερα ευάλωτη. Ωστόσο, η ελληνική πλευρά έχει αναδειχθεί σε βασικό ανασταλτικό παράγοντα, καθώς εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για τους σχεδιαζόμενους περιορισμούς στις προμήθειες ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

Η Αθήνα, σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το Reuters, υποστηρίζει ότι η επικείμενη απαγόρευση μεταφόρτωσης ρωσικού LNG δεν θα έχει ουσιαστικό αντίκτυπο στα έσοδα της Ρωσίας, αλλά απλώς θα μετατοπίσει το μερίδιο αγοράς εκτός Ευρώπης. Η Ελλάδα κατέχει κυρίαρχη θέση στην ευρωπαϊκή αγορά πλοίων μεταφοράς LNG και συγκαταλέγεται μεταξύ των μεγαλύτερων παικτών παγκοσμίως, ανταγωνιζόμενη χώρες όπως η Ιαπωνία, η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτή η στρατηγική θέση καθιστά τις ελληνικές αντιρρήσεις ιδιαίτερα σημαντικές για την τελική διαμόρφωση του πακέτου.

Αρχικά, οι διπλωμάτες της ΕΕ είχαν εκφράσει την αισιοδοξία ότι η αποχώρηση του Βίκτορ Όρμπαν, ο οποίος συχνά καθυστερούσε την παροχή βοήθειας προς την Ουκρανία, θα επέτρεπε μια πιο ομαλή διαδικασία λήψης αποφάσεων. Ωστόσο, οι νέες εντάσεις που έχουν προκύψει καταδεικνύουν ότι η ενότητα της Ένωσης παραμένει εύθραυστη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να κλείσει τα εναπομείναντα "παραθυράκια" που επιτρέπουν σε ρωσικές επιχειρήσεις να παρακάμπτουν τις κυρώσεις, ενώ παράλληλα στοχεύει να αυξήσει την πίεση στα ενεργειακά έσοδα της Ρωσίας, τα οποία αποτελούν ζωτικής σημασίας πηγή χρηματοδότησης για την πολεμική μηχανή της.

Στόχευση του τραπεζικού τομέα και των κρυπτονομισμάτων

Το νέο πακέτο κυρώσεων περιλαμβάνει περίπου 215 φυσικά και νομικά πρόσωπα, με τα 94 εξ αυτών να είναι χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Σχεδόν 90 από αυτά είναι τράπεζες, γεγονός που αυξάνει τον συνολικό αριθμό των τραπεζών που υπόκεινται σε κυρώσεις σε περισσότερες από 100. Αυτό αντιπροσωπεύει πάνω από το ήμισυ των 213 ρωσικών τραπεζών που διατηρούν διεθνείς διασυνδέσεις. Οι μεγαλύτερες ρωσικές τράπεζες είχαν ήδη αποσυνδεθεί από το σύστημα SWIFT το 2022, αλλά ρωσικές εταιρείες κατάφεραν να διατηρήσουν τις εμπορικές και χρηματοοικονομικές ροές τους μέσω μικρότερων ή περιφερειακών τραπεζών, καθώς και μέσω δικτύων κρυπτονομισμάτων.

Σύμφωνα με έκθεση ευρωπαϊκής κρατικής υπηρεσίας πληροφοριών, την οποία είδε το Reuters, η Ρωσία διατρέχει τον κίνδυνο μιας "εκρηκτικής" τραπεζικής κρίσης. Η έκθεση προειδοποιούσε τον Ιούνιο ότι ένα νέο πακέτο κυρώσεων με στόχο τις τράπεζες θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρό οικονομικό σοκ. Παρόλο που οι ρωσικές αρχές έχουν απορρίψει αυτές τις προειδοποιήσεις, οι διπλωματικές πηγές της ΕΕ τονίζουν ότι ο σκοπός της ένταξης των συγκεκριμένων τραπεζών στον κατάλογο κυρώσεων είναι να αποθαρρυνθούν τρίτες χώρες από το να συνεργάζονται μαζί τους, δεδομένου ότι οι δεσμοί τους με την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πλέον ελάχιστοι ή ανύπαρκτοι.

Παράλληλα με τις νέες κυρώσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε να διατηρηθεί αμετάβλητο για έξι μήνες το ανώτατο όριο τιμής του ρωσικού πετρελαίου στα 44,10 δολάρια ανά βαρέλι. Το πλαφόν αυτό, το οποίο ανασχεδιάστηκε πέρυσι για να ακολουθεί τις διακυμάνσεις των τιμών, μειώθηκε από τα 60 δολάρια ανά βαρέλι. Οι πρεσβευτές της ΕΕ συμφώνησαν την περασμένη εβδομάδα να διατηρήσουν προσωρινά το πλαφόν στα σημερινά επίπεδα έως τις 23 Ιουλίου, με την ελπίδα να επιτευχθεί μια ευρύτερη συμφωνία. Μια προγραμματισμένη αναθεώρηση θα αύξανε το ανώτατο όριο τιμής λόγω του πολέμου με το Ιράν, κάτι που θα απέφερε σημαντικά υψηλότερα έσοδα στη Μόσχα.