Το άγαλμα θα επιστρέψει στην θέση του, το πρόβλημα είναι η απευθείας ανάθεση 63.240,00 ευρώ από το Δήμο αγνεία Υ.Π

Το πραγματικό διακύβευμα στην υπόθεση του ανδριάντα του Θεόδωρος Κολοκοτρώνης στην Πλατεία Άρεως της Τρίπολης δεν είναι –όπως επιχειρείται να παρουσιαστεί– αν το άγαλμα θα επιστρέψει «καθαρό και συντηρημένο» στη θέση του. Το κρίσιμο ερώτημα είναι βαθύτερο, θεσμικό και απολύτως πολιτικό: ποιος, με ποια αρμοδιότητα και με ποια νομική κάλυψη προχώρησε σε απευθείας ανάθεση εργασιών συντήρησης σε μνημείο, χωρίς την απαιτούμενη έγκριση του Υπουργείου Πολιτισμού;

Διότι εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με ένα απλό αστικό γλυπτό ή ένα στοιχείο αστικού εξοπλισμού. Πρόκειται για νεότερο μνημείο εξαιρετικής ιστορικής, συμβολικής και εθνικής σημασίας, το οποίο προστατεύεται ρητά από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο. Ο έφιππος ανδριάντας του Κολοκοτρώνη, έργο του γλύπτη Φάνης Σακελλαρίου, τοποθετημένος το 1971, δεν είναι απλώς ένα έργο τέχνης· αποτελεί και τον τόπο όπου φυλάσσονται τα οστά του «Γέρου του Μοριά». Συνεπώς, κάθε επέμβαση σε αυτό δεν αφορά μόνο τη συντήρηση υλικών, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της συλλογικής μνήμης και της ιστορικής συνέχειας.

Σύμφωνα με τις καταγγελίες πολιτών, αλλά και με τα ίδια τα δεδομένα που έχουν δημοσιοποιηθεί, οι εργασίες ξεκίνησαν στις αρχές Φεβρουαρίου 2026 χωρίς να προηγηθεί εγκεκριμένη μελέτη συντήρησης, χωρίς σύμβαση που να έχει αναρτηθεί και ελεγχθεί, χωρίς γνωμοδοτήσεις πιστοποιημένων συντηρητών και –το κυριότερο– χωρίς προηγούμενη έγκριση από το Υπουργείο Πολιτισμού, όπως ρητά προβλέπεται από τους νόμους 4858/2021 και 5039/2023 για την προστασία των νεότερων μνημείων.

Το γεγονός ότι η σχετική απόφαση φέρεται να ελήφθη σε συνεδρίαση Δημοτικού Συμβουλίου εκτός ημερήσιας διάταξης, χωρίς τεχνική έκθεση και χωρίς ουσιαστική ενημέρωση των μελών, επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το θεσμικό αποτύπωμα της υπόθεσης. Διότι η τοπική αυτοδιοίκηση, ακόμη και αν είναι κύριος του χώρου, δεν διαθέτει αυτοτελές δικαίωμα να παρεμβαίνει αυθαίρετα σε προστατευόμενο μνημείο, ούτε να αναθέτει εργασίες συντήρησης κατά βούληση, παρακάμπτοντας το αρμόδιο υπουργείο.

Η επίκληση από τη δημοτική αρχή της «αναγκαιότητας» λόγω φθορών, ρωγμών ή στατικών ζητημάτων δεν αίρει την υποχρέωση τήρησης της νομιμότητας. Αντιθέτως, την καθιστά ακόμη πιο επιτακτική. Όταν υπάρχει κίνδυνος για μνημείο, ο νόμος προβλέπει συγκεκριμένες διαδικασίες: τεκμηρίωση, αυτοψία, επιστημονική αξιολόγηση, έγκριση από τα αρμόδια συμβούλια του ΥΠΠΟ και μόνον κατόπιν υλοποίηση. Όχι σκαλωσιές εν μία νυκτί, όχι εργολαβίες χωρίς διαφάνεια, όχι «λύσεις» που παρουσιάζονται εκ των υστέρων ως τετελεσμένα.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και το ζήτημα των προσώπων που εκτελούν τις εργασίες. Οι καταγγελίες περί μη πιστοποιημένων εργατών, εάν ευσταθούν, δεν συνιστούν απλώς διοικητική παρατυπία, αλλά δυνητικό κίνδυνο ανεπανόρθωτης βλάβης στο μνημείο. Η συντήρηση γλυπτών τέτοιου βεληνεκούς δεν είναι τεχνικό μερεμέτι· είναι εξειδικευμένη επιστημονική εργασία, με αυστηρές προδιαγραφές και προσωπική ευθύνη των συντηρητών.

Το γεγονός ότι, παρά τις καταγγελίες στην Αστυνομία και την Εισαγγελία Τριπόλεως (αρ. πρωτ. 1114/2026), οι εργασίες συνεχίστηκαν, εγείρει εύλογα ερωτήματα για την ανοχή –ή την αδράνεια– των αρμόδιων αρχών. Διότι όταν ένα μνημείο «ξεριζώνεται» μπροστά στα μάτια της κοινωνίας, το πρόβλημα παύει να είναι αισθητικό ή συναισθηματικό· γίνεται ζήτημα κράτους δικαίου.

Στον δημόσιο διάλογο επιχειρείται μια τεχνητή πόλωση: από τη μία όσοι μιλούν για «βεβήλωση» και από την άλλη όσοι παρουσιάζουν την επέμβαση ως αυτονόητα αναγκαία. Η αντιπαράθεση αυτή όμως αποπροσανατολίζει. Το ζήτημα δεν είναι αν το άγαλμα χρειάζεται συντήρηση. Το ζήτημα είναι αν η συντήρηση γίνεται νόμιμα, θεσμικά και με πλήρη διαφάνεια.

Και εδώ ανακύπτει το αναπόφευκτο πολιτικό ερώτημα: ποια είναι η θέση της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Πολιτισμού; Τι γνώση είχε, αν είχε, για τις εν εξελίξει εργασίες; Και αν δεν είχε, πώς σχολιάζει το γεγονός ότι ένα εμβληματικό μνημείο αφαιρείται και μεταφέρεται χωρίς την έγκρισή της;

Η Λίνα Μενδώνη οφείλει να δώσει απαντήσεις στη Βουλή. Όχι γενικόλογες διαβεβαιώσεις περί «μέριμνας για τα μνημεία», αλλά συγκεκριμένες απαντήσεις για το αν τηρήθηκε ο νόμος, αν υπήρξε παράκαμψη των υπηρεσιών του ΥΠΠΟ και ποιος θα αναλάβει την ευθύνη αν αποδειχθεί ότι η διαδικασία ήταν αυθαίρετη.

(_{51.000,00 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α. (63.240,00 ευρώ με Φ.Π.Α.), με τη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης,}

_{Ανατέθηκε απευθείας η εκτέλεση της υπηρεσίας «Συντήρηση έφιππου ανδριάντα Θεόδωρου Κολοκοτρώνη στην Πλατεία Άρεως του Δήμου Τρίπολης», στον κο Γεωργιλάκη Μάρκο, με έδρα το Κρυονέρι Αττικής, έναντι του ποσού των 57.630,00 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α. Η δαπάνη της υπηρεσίας θα βαρύνει τον Α.Λ.Ε. 030.2420301.005 του σκέλους των εξόδων του προϋπολογισμού οικονομικού έτους 2026. Η εκτέλεση της υπηρεσίας θα γίνει σύμφωνα με τους όρους των τεχνικών προδιαγραφών του Δήμου και θα ολοκληρωθεί σε τρεις (3) μήνες από την υπογραφή της σχετικής σύμβασης. Σστη σύμβαση που θα συναφθεί θα αναφερθούν ειδικότεροι όροι για την ορθή, απρόσκοπτη και σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές εκτέλεση της υπηρεσίας.} 

_{Την απευθείας ανάθεση υπογράφει ο αρμόδιος αντιδήμαρχος Ηλίας Κούρος.}) 

Διότι σε μια χώρα που έχει πληρώσει ακριβά την αυθαιρεσία και τον θεσμικό σχετικισμό, το να αντιμετωπίζεται ο Κολοκοτρώνης ως αντικείμενο εργολαβικής διαχείρισης δεν είναι απλώς λάθος. Είναι επικίνδυνο προηγούμενο. Και η ιστορική μνήμη, όσο κι αν κάποιοι τη θεωρούν εμπόδιο, δεν είναι υπόθεση απευθείας ανάθεσης.