Σημαντική μεταστροφή καταγράφεται στις διεθνείς αγορές συναλλάγματος, καθώς οι επενδυτές περιορίζουν την έκθεσή τους στο αμερικανικό νόμισμα και επιστρέφουν σε πιο επιθετικές τοποθετήσεις, την ώρα που οι ελπίδες για αποκλιμάκωση στη σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν μεταβάλλουν ριζικά το επενδυτικό σκηνικό. Το δολάριο, που είχε ενισχυθεί ως ασφαλές καταφύγιο κατά τις περιόδους οξείας έντασης, δέχεται πλέον νέες πιέσεις, ενώ το ευρώ ανακτά έδαφος και επανέρχεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος.
Το δολάριο χάνει τον ρόλο του ασφαλούς καταφυγίου
Η αλλαγή κλίματος συνδέεται άμεσα με την υποχώρηση του άμεσου γεωπολιτικού φόβου. Όσο ενισχύεται η προσδοκία για διπλωματική διέξοδο στην κρίση με το Ιράν, οι αγορές μειώνουν τις αμυντικές τοποθετήσεις τους και στρέφονται σε πιο ριψοκίνδυνα περιουσιακά στοιχεία. Σε αυτό το περιβάλλον, το αμερικανικό νόμισμα παύει να λειτουργεί με την ίδια ένταση ως καταφύγιο και αρχίζει να χάνει τα κέρδη που είχε αποκομίσει κατά τη διάρκεια της πολεμικής κλιμάκωσης. Η Reuters είχε ήδη καταγράψει νωρίτερα μέσα στον μήνα ότι οι προσδοκίες για εκεχειρία πίεζαν το δολάριο και ενίσχυαν το ευρώ και το ελβετικό φράγκο.
Η εικόνα αυτή αποτυπώθηκε και στους πιο πρόσφατους κύκλους διαπραγμάτευσης, με το ευρώ να πλησιάζει ξανά τα υψηλά εβδομάδων έναντι του δολαρίου όταν οι αγορές στοιχημάτιζαν σε αποκλιμάκωση. Σύμφωνα με το Reuters, το ενιαίο νόμισμα είχε φτάσει στα 1,1823 δολάρια στις 16 Απριλίου, πριν περιορίσει μέρος των κερδών του όταν η αβεβαιότητα επέστρεψε.
Το «trade αποκλιμάκωσης» αλλάζει τους συσχετισμούς
Οι Financial Times περιέγραψαν αυτή τη νέα κίνηση της αγοράς ως εγκατάλειψη των στοιχημάτων υπέρ ισχυρότερου δολαρίου, καθώς η προοπτική λήξης του πολέμου με το Ιράν αποδυναμώνει την ελκυστικότητα του αμερικανικού νομίσματος ως ασφαλούς επιλογής. Η ίδια γραμμή ανάλυσης συνδέει την πορεία του δολαρίου όχι μόνο με τη γεωπολιτική, αλλά και με μια βαθύτερη τάση των επενδυτών να μειώνουν τον κίνδυνο υπερέκθεσης σε αμερικανικά assets.
Το στοιχείο αυτό αποκτά μεγαλύτερο βάρος επειδή η αγορά δεν εστιάζει πλέον αποκλειστικά στο πεδίο των συγκρούσεων, αλλά επιστρέφει στα θεμελιώδη. Η μείωση της μεταβλητότητας, ακόμη και μετά τις έντονες διακυμάνσεις στο πετρέλαιο, σημαίνει ότι η προσοχή μετατοπίζεται ξανά στη νομισματική πολιτική, στις αποδόσεις και στις πολιτικές παρεμβάσεις στην κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ.
Η Fed, ο Τραμπ και οι προσδοκίες για φθηνότερο χρήμα
Καθοριστικό παράγοντα για τη νέα πίεση στο δολάριο αποτελεί και η επάνοδος των προσδοκιών για χαλάρωση της αμερικανικής νομισματικής πολιτικής. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αυξήσει δημόσια την πίεση για χαμηλότερα επιτόκια, ενώ η υποψηφιότητα του Κέβιν Γουόρς για την ηγεσία της Fed έχει επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση περί πιο ήπιας νομισματικής γραμμής. Ο ίδιος ο Γουόρς έχει υποστηρίξει ότι η αύξηση της παραγωγικότητας μέσω της τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να λειτουργήσει αποπληθωριστικά και να δημιουργήσει χώρο για ευκολότερες μειώσεις επιτοκίων, θέση που έχει προκαλέσει έντονη συζήτηση.
Παρ’ όλα αυτά, χρειάζεται προσοχή στη διατύπωση. Τα πιο πρόσφατα στοιχεία της αγοράς δείχνουν ότι οι traders δεν προεξοφλούν σήμερα επιθετικές μειώσεις επιτοκίων. Αντιθέτως, η Reuters μετέδωσε στις 22 Απριλίου ότι οι αγορές τιμολογούν μόνο περίπου 35% πιθανότητα μείωσης επιτοκίων έως το τέλος του 2026, εξαιτίας της αβεβαιότητας που διατηρεί ο πόλεμος και η ενεργειακή απειλή. Άρα η πίεση προς το δολάριο δεν προκύπτει από βεβαιότητα για άμεση στροφή της Fed, αλλά από ένα πιο σύνθετο μείγμα γεωπολιτικής αποκλιμάκωσης, πολιτικής πίεσης και διαρθρωτικής κόπωσης του αμερικανικού νομίσματος.
Το ευρώ και τα νομίσματα ρίσκου ξαναμπαίνουν στο παιχνίδι
Μέσα σε αυτό το κλίμα, το ευρώ είναι από τους βασικούς ωφελημένους. Η ανάκτηση των απωλειών του από τις πρώτες εβδομάδες της κρίσης αποτυπώνει τη μεταστροφή του επενδυτικού αισθήματος, ενώ η ευρύτερη βελτίωση στην όρεξη για ρίσκο έχει στηρίξει και άλλα νομίσματα, από την στερλίνα έως νομίσματα της Ασίας και των αναδυόμενων αγορών. Η Wall Street Journal κατέγραψε επίσης ότι ασιατικά νομίσματα όπως το γουόν ενισχύθηκαν στη σκιά των προσδοκιών για εκεχειρία, έστω και αν η αστάθεια παραμένει.
Αυτό δείχνει ότι το πλήγμα στο δολάριο δεν είναι αποκλειστικά αποτέλεσμα ενός πολεμικού επεισοδίου που τελειώνει. Συνδέεται και με μια ευρύτερη τάση αναζήτησης εναλλακτικών τοποθετήσεων από διεθνείς επενδυτές που δεν θέλουν να διατηρούν υπερβολική έκθεση στις Ηνωμένες Πολιτείες, ειδικά όσο ο Λευκός Οίκος εκπέμπει εικόνα πολιτικής αστάθειας και απρόβλεπτων παρεμβάσεων. Οι Financial Times είχαν επισημάνει ήδη τις προηγούμενες ημέρες ότι τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα και, κατ’ επέκταση, το δολάριο, αντιμετωπίζουν πλέον πιο συστηματική αμφισβήτηση από επενδυτές που αποφεύγουν το «ρίσκο Τραμπ».
Οι πιέσεις στο δολάριο έχουν και βαθύτερη βάση
Η συνολική εικόνα δείχνει ότι το αμερικανικό νόμισμα δεν πιέζεται μόνο επειδή πέφτει η ένταση στο μέτωπο του Ιράν. Πιέζεται επειδή η αγορά αρχίζει να επαναξιολογεί τη θέση του μέσα σε ένα περιβάλλον όπου η αμερικανική πολιτική εμφανίζεται λιγότερο προβλέψιμη, οι κεντρικές τράπεζες κινούνται με επιφυλακτικότητα και οι επενδυτές αναζητούν μεγαλύτερη γεωγραφική και νομισματική διαφοροποίηση. Αν η αποκλιμάκωση παγιωθεί και η Fed δεχθεί ακόμη μεγαλύτερη πολιτική πίεση, το ευρώ και τα υπόλοιπα νομίσματα ρίσκου είναι πιθανό να παραμείνουν σε τροχιά ενίσχυσης, ενώ το δολάριο θα εξακολουθήσει να χάνει μέρος της αμυντικής υπεροχής που το χαρακτήριζε στα προηγούμενα επεισόδια διεθνούς αστάθειας.
