Τουριστική σεζόν με 90.000 κενές θέσεις
Με ισχυρή ζήτηση, αυξημένες κρατήσεις και υψηλές προσδοκίες ξεκινά η φετινή τουριστική περίοδος, όμως η έλλειψη προσωπικού εξελίσσεται σε ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα του κλάδου.
Η ελληνική τουριστική βιομηχανία μπαίνει στη σεζόν με τουλάχιστον 90.000 κενές θέσεις εργασίας, ενώ οι συνολικές ανάγκες σε εργατικό δυναμικό σε όλη την οικονομία ξεπερνούν τις 300.000.
Η εικόνα είναι αντιφατική. Ο τουρισμός κινείται σε τροχιά υψηλών επιδόσεων, όμως πολλές επιχειρήσεις δυσκολεύονται να λειτουργήσουν πλήρως, καθώς δεν βρίσκουν το απαιτούμενο προσωπικό για βασικές θέσεις.
Οι ειδικότητες με τη μεγαλύτερη ζήτηση
Το μεγαλύτερο κενό εντοπίζεται στις θέσεις πρώτης γραμμής, που είναι απαραίτητες για την καθημερινή λειτουργία ξενοδοχείων, εστίασης και τουριστικών υπηρεσιών.
Στην κορυφή της ζήτησης βρίσκονται οι μάγειρες, οι οποίοι αντιστοιχούν περίπου στο 14% των αγγελιών. Ακολουθούν σερβιτόροι, καμαριέρες, υπάλληλοι υποδοχής, μπάρμαν και βοηθητικό προσωπικό.
Οι θέσεις αυτές παραμένουν δύσκολο να καλυφθούν, καθώς συνδέονται με έντονη εποχικότητα, πιεστικές συνθήκες εργασίας, υψηλό κόστος διαβίωσης στις τουριστικές περιοχές και περιορισμένη προοπτική επαγγελματικής εξέλιξης.
Το δομικό πρόβλημα της τουριστικής εργασίας
Η έκρηξη των αγγελιών επιβεβαιώνει τη δυναμική του τουρισμού, αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύει ένα βαθύτερο πρόβλημα. Η ελληνική τουριστική οικονομία εξακολουθεί να βασίζεται κυρίως σε θέσεις χαμηλής και μεσαίας εξειδίκευσης, χωρίς αντίστοιχη ποιοτική αναβάθμιση της εργασίας.
Η γεωγραφική κατανομή των αγγελιών δείχνει τη μεγάλη συγκέντρωση της ζήτησης σε περιοχές με έντονο τουριστικό αποτύπωμα. Το Νότιο Αιγαίο καλύπτει περίπου το ένα τρίτο των αγγελιών, με Σαντορίνη, Μύκονο, Κω και Ρόδο να πρωταγωνιστούν. Ακολουθούν η Κρήτη, η Αττική, η Κεντρική Μακεδονία και τα Ιόνια Νησιά.
Οι εργοδότες ζητούν κυρίως εξυπηρέτηση πελατών, επικοινωνία, πρακτικές δεξιότητες, ομαδικότητα και προσαρμοστικότητα. Ωστόσο, οι ψηφιακές και πράσινες δεξιότητες εμφανίζονται περιορισμένες, σε μια περίοδο που ο διεθνής τουρισμός μετασχηματίζεται μέσα από data analytics, online πλατφόρμες και βιώσιμες πρακτικές.
Περιορισμένη είναι και η παρουσία θέσεων διοίκησης στις αγγελίες, καθώς διευθυντές και στελέχη φαίνεται να καλύπτονται κυρίως μέσω εσωτερικών προαγωγών ή προσωπικών δικτύων. Αυτό περιορίζει τη διαφάνεια και δυσκολεύει την προσέλκυση ανθρώπινου δυναμικού υψηλής κατάρτισης.
Η έλλειψη εργαζομένων δεν είναι πλέον απλό πρόβλημα στελέχωσης. Το υψηλό κόστος στέγασης, η εποχική απασχόληση, η μετανάστευση εργαζομένων σε άλλους κλάδους ή στο εξωτερικό και η αναντιστοιχία δεξιοτήτων δημιουργούν στρατηγικό κίνδυνο για τον ελληνικό τουρισμό.
Η ανάλυση περισσότερων από 30.000 αγγελιών μέσω του έργου Skillscapes, με χρήση τεχνητής νοημοσύνης, αποτυπώνει σχεδόν σε πραγματικό χρόνο τις ανάγκες της αγοράς. Το συμπέρασμα είναι σαφές: η Ελλάδα εξακολουθεί να πουλά με επιτυχία τουρισμό, αλλά το μοντέλο εργασίας του κλάδου χρειάζεται επειγόντως αναβάθμιση.
